Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΥ

 

                                                            

Στο Ν.Δ. Τμήμα του νησιού της Ρόδου, σε απόσταση 83 χλμ. και σε υψόμετρο 300 μ., βρίσκεται το χωριό Μεσαναγρός. Το όνομά του προέρχεται εκ του ετυμολογικού Αγρός – Καταγρός – Μέσα Αναγρός – Μεσαναγρός. Οι πρώτοι οικιστές του χωριού υπήρξαν οι βασιλείς της περιοχής Πάγκουλος, Αλέξανδρος και Άσσαλος και εχρησίμευε ως θερινή διαμονή. Αργότερα εγκαταστάθηκαν οι κάτοικοι των γύρω οικισμών Κιάουλα, Εβγάλες και άλλων που καταστράφηκαν από επιδρομές και λεηλασίες.

Ιδρύθηκε σε προχριστιανικούς χρόνους. Είναι χωριό ιστορικό, προνομιούχο. Απόδειξη ότι μόνο αυτό διασώθηκε από επιδρομές, ενώ τα γύρω χωριά είναι σωρός από ερείπια. Βρίσκεται ανάμεσα σε δύο λόφους και βουνά. Από τα πολλά δάση που υπήρχαν, κλαδιά, έμεινε το παρατσούκλι «Κλαδίτες».

Όπως αναφέρεται στο βιβλίο του Κώστα Σκανδαλίδη «Το Γεννάδι της Ρόδου», ο Δήμος Λίνδου μετά το 326 π.Χ. αποτελείτο από 12 Δήμους χωρισμέ-νους σε τρεις ομάδες.

ΟΜΑΔΑ Α΄- Αργείοι, Πάγιοι, Λινδοπολίται, Βουλίδαι

ΟΜΑΔΑ Β΄- Κλάσιοι, Νεττίδαι, Λαδάρμιοι, Καμύνδιοι

ΟΜΑΔΑ Γ΄- Πεδιείς, Βράσιοι, Κάτταβοι, Δρυίται

Στην Ομάδα Γ΄(Δρυίται) βρισκόταν το χωριό Μεσαναγρός.

Γύρω από το χωριό υπάρχουν πολλά χαλάσματα (κατελείματα-κατελύματα) που μαρτυρούν την ύπαρξη οικισμών. Επίσης, πολλά μοναστήρια κτίστηκαν πάνω στα ερείπια αρχαίων ναών, όπως π.χ. ο Άγιος Νικόλαος, ο Άγιος Γεώργιος, ο Άγιος Θωμάς και η Μονή Σκιάδι που κτίστηκε στα ερείπια του ναού της Θεάς Αρτέμιδος.

Στην περιοχή του Μεσαναγρού υπάρχουν σπήλαια και σε ανασκαφές που έγιναν βρέθηκαν διάφορα αντικείμενα που μαρτυρούν την τέχνη και τον πολιτισμό των κατοίκων. Μέσα στον οικισμό βρίσκεται ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου που κτίστηκε στη θέση δύο παλαιότερων ναών και χρονολογείται τον 13ο αιώνα. Πολιούχος του χωριού είναι ο Ταξιάρχης Μιχαήλ που γιορτάζεται στις 8 του Νοέμβρη. Είναι το χωριό που έχει τα περισσότερα μοναστήρια και εκκλησιές στο νησί. Στον Μεσαναγρό βρίσκεται και η Μονή Σκιάδι που γιορτάζει στις 8 του Σεπτέμβρη.

Στις Εβγάλες, μια περιοχή που απέχει 4 χλμ. από το χωριό, υπήρχε παλιό μεσαιωνικό χωριό. Ολόκληρη η περιοχή είναι διάσπαρτη από πέτρες, κατελείματα (κατελύματα), που προέρχονται από την καταστροφή του οικισμού. Πολλές πέτρες έπαιρναν οι κάτοικοι αργότερα, όταν ήθελαν να κτίσουν τα σπίτια τους στο χωριό. Κατελείματα υπάρχουν γύρω από το χωριό, στα Λουριά, Έριντο, Περενά και πολλοί τάφοι. Δυστυχώς, πολλοί τάφοι έχουν συληθεί από ανθρώπους που έψαχναν για χρυσό.

Από τα παλιά χρόνια, στον Μεσαναγρό οι κάτοικοι συμμετείχαν στα κοινά και πρόσφεραν για κοινωφελή έργα. Οι μόνιμοι κάτοικοι ανέρχονται σε 25. Ο αριθμός αυτός αυξάνει τους χειμερινούς μήνες και τα Σαββατοκύριακα. Αρκετοί κάτοικοι ζουν στην πόλη της Ρόδου, στην Αυστραλία και στην Αμερική. Οι κάτοικοι είναι γεωργοί και κτηνοτρόφοι. Το Δημοτικό Σχολείο έκλεισε, όπως συμβαίνει και στα γύρω χωριά.

Σήμερα, οι γύρω λόφοι είναι καταπράσινοι από θάμνους, όπως χινοπόδια, θυμάρι, ρίγανη, κουμαριές, σχίνα και λίγα δάση, γιατί κάηκαν τα τελευταία χρόνια. Το ψηλότερο βουνό είναι το Σκιάδι και γύρω από το χωριό είναι ο Κουφός, ο Χιονιάς, η Καυκάλα και τα Χρουσόνια.

Υπάρχουν μερικές πεδιάδες που οι εργατικοί κάτοικοι τις καλλιεργούν και παράγουν διάφορα προϊόντα. Ο Κάμπος, ανάμεσα στην Κατταβιά και στην Απολακκιά, είναι πολύ εύφορος και παράγει τα πιο νόστιμα καρπούζια και πεπό-νια του νησιού. Άλλες πεδιάδες είναι η Έριντος και ο Σταυρής. Στην περιοχή Εβγάλες βρίσκονται οι ελαιώνες του χωριού. Σήμερα, καλλιεργούνται περίπου 5.000 στρέμματα.

Το χωριό έχει δύο Συλλόγους. Τον Πολιτιστικό και τον Αθλητικό. Τα σπίτια είναι ισόγεια. Οι στέγες αποτελούνται από ξύλινη οροφή και ένα στρώμα αργίλου, πατελιάς. Τα περισσότερα σπίτια έχουν καμάρα και αρκετά μεσιά. Τα σπίτια είναι κολλημένα, οι δρόμοι στενοί και ασπρίζονται με ασβέστη. Το χωριό κράτησε τη φυσιογνωμία του και παρέμεινε πραγματικό «χωριό». Σήμερα το χωριό προσπαθεί να επιζήσει, να νικήσει το χρόνο.

Από το 1950 και μετά, αρκετοί κάτοικοι εγκατέλειψαν το χωριό για οικονομικούς λόγους. Το πρώτο κύμα μεταναστών έφυγε προς Αυστραλία και Αμερική. Μπορούμε να πούμε ότι στην Αυστραλία ιδίως, μόνο οι Μεσαναγρενοί είναι ένα ολόκληρο χωριό, με πάνω από 500 κατοίκους.

Η δεύτερη μεγάλη φυγή έγινε προς την πόλη της Ρόδου. Οι λόγοι είναι δύο. Εκπαιδευτικοί και Οικονομικοί-Τουριστικοί. Από το 1960 και μετά, πολλά παιδιά ήθελαν να συνεχίσουν τη μόρφωσή τους στο Γυμνάσιο. Την εποχή εκείνη το κοντινότερο Γυμνάσιο ήταν του Γενναδίου. Για ακατανόητους λόγους ή λόγους σκοπιμότητας, το Γυμνάσιο έκλεισε και όσα παιδιά ήθελαν να συνεχίσουν έπρεπε να πάνε στον Αρχάγγελο ή στη Ρόδο. Έτσι ένα δωδεκάχρονο παιδί έφευγε μόνο του από το χωριό για να φοιτήσει στο Γυμνάσιο της Ρόδου. Είχα την τύχη να είμαι το πρώτο παιδί που φοίτησε την εποχή εκείνη. Πηγαίναμε οικότροφοι σε σπίτια γνωστών στην πόλη. Τα πράγματα δυσκόλευαν, όταν και το δεύτερο παιδί ήθελαν να πάει στο Γυμνάσιο. Τότε έφευγε και η μητέρα από το χωριό, πήγαινε στην πόλη, για να είναι μαζί με τα παιδιά. Ο πατέρας έμενε μόνος στο χωριό και η οικογένεια χωριζόταν.

Την ίδια εποχή άρχισε να αναπτύσσεται και ο Τουρισμός στην πόλη της  Ρόδου και χρειάζονταν εργατικά χέρια. Αρκετοί λοιπόν γονείς, ολόκληρες οικογένειες, έφευγαν από το χωριό και ερχόντουσαν στην πόλη. Έτσι, σιγά σιγά, το χωριό άδειασε, οι κάτοικοι έμειναν λίγοι και μόνο τον Χειμώνα και τις γιορτές γεμίζει το χωριό.

Παλιότερα, ο Πολιτιστικός Σύλλογος, σε συνεργασία με το Δήμο Νότιας Ρόδου, διοργάνωναν εκδηλώσεις, τόσο στο χωριό όσο και στην πόλη της Ρόδου. Ήδη ένα όνειρο των Μεσαναγρενών, χάρη στον Υπουργό κ. Αριστοτέλη Παυλίδη και το Δήμαρχο Νότιας Ρόδου, τον κ. Μανόλη Σαββή, έγινε πραγματικότητα. Στην είσοδο του χωριού κτίστηκε το Μουσείο της Νότιας Ρόδου, που δίνει ζωή στο χωριό. Ήδη το κτήριο έχει τελειώσει, όλες οι υποδομές εσωτερικά είναι έτοιμες και θα γίνει η τοποθέτηση των εκθεμάτων.

28

ΑΝΑΣΚΑΛΙΖΟΝΤΑΣ ΤΑ ΑΡΧΕΙΑ ΤΩΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ (ΡΟΔΙΑΚΗ 3/8/1950)

 

                                                                   

ΑΝΑΣΚΑΛΙΖΟΝΤΑΣ ΤΑ ΑΡΧΕΙΑ ΤΩΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ

Κρατικόν Νοσοκομείο Ρόδου

Ευχαριστήριον

Κατά την περίοδο της προκατόχου Διευθύνσεως αυθορμήτως και άνευ ειδικής προσκλήσεως ή αιτήσεως του Νοσοκομείου ,Δήμοι και Κοινότητες τινες προσέφερον εις αυτό χρηματικάς δωρεάς………….

Το ποσόν ανέρχεται σε 2.679.000δρχ.

‘Ητοι αναλυτικώς

Κοσνινού………………………………………………………    .1.000.000

Κρητηνία…………………………………………………………    .160.000

Παραδείσι…………………………………………………………    244.000

Σιανών……………………………………………………………… 110.000

Λαέρμων……………………………………………………………120.000

Γενναδίου…………………………………………………………..160.000

Απολακκιάς…………………………………………………………145.000

Ασκληπιού…………………………………………………………..110.οοο

Σορωνής…………………………………………………………… 180.000

Μονολίθου…………………………………………………………..100.000

Αγ. Ισιδώρου………………………………………………………..200.000

Μεσαναγρού ………………………………………………………   80.000

Ιστρίου………………………………………………………………70.000

Ο Διευθυντής του Κρατικού Νοσοκομείου Ρόδου

Από την Εφημερίδα Ροδιακή Πέμπτη 3-8-1950

Ηλίας Ξύντας , ο Λοχαγός του Αμερικανικού στρατού από τον Μεσανα­γρό, που έπεσε στη Γαλλία το 1944,πολεμώντας για την ελευθερία στις 16 Ιουνίου του 1944,ημέρα των γενεθλίων του.

 

                                                                  

Ηλίας Ξύντας , ο Λοχαγός του Αμερικανικού στρατού από τον Μεσανα­γρό, που έπεσε στη Γαλλία το 1944,πολεμώντας για την ελευθερία στις 16 Ιουνίου του 1944,ημέρα των γενεθλίων του.

Μπορεί να είμαστε μικρό χωριό, αλλά οι καταγόμενοι από τον Μεσανα­γρό, πολλές φορές έχουν τιμήσει το όνομά του με πράξεις και έργα , που ξεπερνούν τα όρια του μικρού αλλά ξακουστού χωριού μας.

΄Ενας από τους Μεσαναγρενούς που τίμησαν το χωριό, είναι και ο ήρωας Ηλίας Ξύντας. Γεννήθηκε την 16^η Ιουνίου του 1916 .. Ο Ηλίας Ξύντας έζησε στην Αμερική και αργότερα κατατάχθηκε στον Αμερικανικό στρα­τό και μάλιστα έφερε το βαθμό του Λοχαγού. Στο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο πολεμώντας στην Ευρώπη εναντίον των Γερμανών-Ιταλών ,έπε­σε μαχόμενος στη Γαλλία την 16^η Ιουνίου 1944 ,ημέρα των γενεθλίων του ,σε ηλικία 28 χρονών.

Οι Μεσαναγρενοί της Αμερικής τιμώντας την μνήμη του και την προ­σφορά του , είχαν στήσει μνημείο στην πλατεία του χωριού, μπροστά από την εκκλησία της Κοίμησης της θεοτόκου ,με την παρακάτω επιγρα­φή.

ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΑΛΥΤΟΝ

ΥΠΕΡ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΠΕΣΌΝΤΟΣ ΕΝ ΓΑΛΛΙΑ ΤΗΝ 16^Η ΙΟΥΝΙΟΥ 1944 ΛΟΧΑΓΟΥ ΤΟΥ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΗΛΙΑ Κ. ΞΥ­ΝΤΑ ΓΕΝΝΗΘΕΝΤΟΣ ΕΝΤΑΥΘΑ ΤΗΝ 16^Η ΙΟΥΝΙΟΥ 1916 .

Η ΕΝ Β. ΑΜΕΡΙΚΗ ΜΕΣΑΝΑΓΡΕΝΗ ΑΔΕΛΦΟΤΗΣ Ο ΤΑΞΙΑΡ­ΧΗΣ ΤΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΠΛΑΚΑ ΑΝΗΡΤΗΣΙ.

Και όπως σε όλα τα πράγματα εμείς οι ΄Ελληνες λέμε θα γίνει αργότε­ρα ,έτσι και στο Μνημείο του ήρωα Ηλία Ξύντα, κάποιοι διοικούντες ,το χάλασαν για να τον κάνουν καλύτερο ή να το μεταφέρουν αλλού, το ξέχασαν και χρόνια τώρα παραμένει στο θα γίνει……… Ευτυχώς που η πλάκα με την επιγραφή βρέθηκε στο γραφείο της εκκλησίας και μια ιστορία που τιμά το χωριό σώθηκε. Συγγενείς του ήρθαν από την Αμερι­κή ,ζήτησαν να δουν το μνημείο , αλλά ………..

Είναι υποχρέωση όλων μας το μνημείο να ξαναγίνει σύντομα και ο ήρωας Ηλίας Ξύντας, να τιμηθεί όπως αξίζει να τιμούνται, οι ήρωες.

Σήμερα με ενέργειες του Προέδρου του Τοπικού Συμβουλίου Νεκτάριου Σταματάκη το μνημείο ξανάγινε στην είσοδο του χωριού.

Υ.Γ. Βρήκαμε τον τάφο του στη Νορμανδία και προέκυψαν διαφορές στην ηλικία γέννησης και θανάτου.

Στην πλάκα στο ηρώο στον Μεσαναγρό ,ημερομηνία γέννησης είναι η 16η Ιουνίου 1916 ,στον τάφο του στη Νορμανδία 21 Ιουλίου 1916. Ημερομηνία θανάτου στο ηρώο στον Μεσαναγρό 16 Ιουνίου 1944 ,ενώ στη Νορμανδία 11 Ιουλίου 1944.

ΟΙ ΚΑΦΕΤΖΗΔΕΣ ΤΟΥ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΥ

 

                                                                       

    Το χωριό παλιά είχε πολλά καφενεία, γιατί και οι κάτοικοι ήταν αρκετοί. Η Λέσχη, το καφενείο του Στεφανή, του Αρνίτταλη, του Διάκου και κάποια άλλα. Ειδικά από τη Λέσχη, που ήταν της εκκλησίας, πέρασαν πολλοί. Μη φανταστεί-τε μεγάλα κτήρια, όπως σήμερα. Ήταν απλά, τα περισσότερα στενόχωρα με λίγες καρέκλες και τραπέζια.

Ο καθένας προσπαθούσε να έχει τους περισσότερους πελάτες. Πολλές φορές, στην «άγρα πελατών», έπαιζε ρόλο η συγγένεια και σε έντονες πολιτικές διενέΞεις, το τι υποστήριζε ο κάθε καφετζής. Σέρβιραν καφέ, τσάι, κακάο, ούζο, κρασί και κάποια μεζεδάκια. Υπήρχε και ο μαυροπίνακας για τα χρέη. Ήταν ένας πίνακας σε κοινή θέα και εκεί ο καφετζής έγραφε τα χρέη όσων δεν πλήρωναν μετρητοίς. Με μια κιμωλία σημείωναν «κόκκες», γραμμές και το όνομα του οφειλέτη. Πολλές φορές οι «κόκκες» δεν αντιπροσώπευαν το πραγματικό χρέος. Οι αθεόφοβοι, έβαζαν «κόκκες» κατά το δοκούν. Έτσι, όλο το χωριό ήξερε ποιος έχει χρέη στο καφενείο.

Τις γιορτές των Χριστουγέννων ανθούσε η πόκα. Έπαιζαν αρκετά χρήματα και πολλοί κοιμόντουσαν «κούπα», όπως έλεγαν για τους χαμένους. Πολλές φορές το παιχνίδι κρατούσε μέρα νύχτα και όποιος άντεχε. Κάθε καφετζής είχε το δικό του, για να παίρνει «το βιδάνιο». Είχαν ένα ποτήρι και κάθε τόσο έριχνε μέσα χρήματα από το τραπέζι. Τελικά, ο μόνος κερδισμένος πολλές φορές ήταν ο καφετζής. Κατά τις 2 η ώρα μετά τα μεσάνυχτα, έφτιαχναν «την πασταχιούτα», μακαρονάδα, για να φάνε οι παίκτες και όσοι παρακολουθούσαν. Δεν υπήρχε ωραιότερη μακαρονάδα από αυτήν. Ο γράφων τη γεύθηκε και ξέρει.

Υπήρξαν καφετζήδες και καφετζήδες. Καθαροί, ευγενικοί, βαριεστημένοι και ζόρικοι. Πολλοί έγιναν καφετζήδες σε μεγάλοι ηλικία και καταλαβαίνετε… Πρωί πρωί ζητούσες καφέ και ο καφετζής έλεγε: – Πρωί πρωί όλοι θέλετε κα-φέ! Πιέτε και καμιά πορτοκαλάδα…

Όταν δεν υπήρχαν τα φώτα, υπήρχαν οι λάμπες, τα λουξ και πολλές φορές, όταν σπούσε ο αμίαντος, καληνύχτα. Το καφενείο έκλεινε!

Μιλήσαμε για τους καφετζήδες, αλλά κάθε τόσο και μια καινούρια ιστορία ξανάρχεται στο μυαλό ή κάποιος χωριανός μας διηγείται. Τα καφενεία αρκετά και αν κάποιος είχε ένα κτήριο, βαπτιζόταν καφενείο.

Όταν άρχισαν να έρχονται οι πρώτοι τουρίστες στο χωριό, οι καφετζήδες δεν ήξεραν ξένες γλώσσες και η συνεννόηση γινόταν με πολλούς τρόπους. Ότι και να πούμε, η φιλοξενία των Μεσαναγρενών είναι και ήταν απαράμιλλη. Ευγενικοί, πρόσχαροι, καθαροί, προσπαθούσαν να ευχαριστήσουν τους ξένους. Και μη βάλετε στο νου σας να ήθελαν να τους εκμεταλλευτούν. Ήρθαν, λοιπόν, στη Λέσχη οι ξένοι και Έλληνες μαζί και ζήτησαν να τους φτιάξει ο καφετζής κάτι για να τσιμπήσουν. Ο καφετζής τους είπε ότι μπορεί να φτιάξει τηγανητές πατά-τες, αυγά ομελέτα, σαλάτα και είχε έτοιμα και κηπευτικά. Ήρθαν οι παραγγελίες και οι ξένοι γεύθηκαν όλα τα παραπάνω που ήταν φρέσκα φρέσκα, παραγωγής του ίδιου του καφετζή. Όταν ήρθε ή ώρα να φύγουν, ζήτησαν τον λογαριασμό. Ο καφετζής με την απλότητα που τον διέκρινε και για να ευχαριστήσει τους ξένους τους είπε: «Παιδιά μου, ακούστε. Οι ντομάτες είναι δικής μου παραγωγής, οι πατάτες δικές μας, τα αυγά το ίδιο, πληρώστε μου μόνο τη λεμονάδα».

Ο καφετζής ήταν ένα προσοδοφόρο επάγγελμα την εποχή εκείνη. Κόσμος υπήρχε στο χωριό, άρα και αρκετά καφενεία. Οι περισσότεροι προσπαθούσαν να είναι περιποιητικοί, διέθεταν χιούμορ και ήταν καταφερτζήδες. Ας διηγηθούμε δύο όμορφα περιστατικά της εποχής εκείνης…

Τα χρήματα λίγα και πολλές φορές, ακόμα και ο καφές δινόταν βερεσέ. Είχαν, λοιπόν, έναν πίνακα σε περίοπτη θέση του καφενείου και εκεί έγραφαν τα ονόματα όσων χρωστούσαν και δίπλα έβαλαν τις γνωστές «κόκκες», για να φαίνεται πόσα χρωστάνε. Μέτρο απάνθρωπο, αλλά οι χωριανοί το δεχόντουσαν ασυζητητί. Μια μέρα ένας χωριανός δεν πήγε στο καφενείο, γιατί έτυχε να γυρίσει αργά απ’ το χωράφι. Πηγαίνοντας την άλλη μέρα να πιει καφέ, κοίταξε τον πίνακα και αντί να δει 5 κόκκες, είδε 6.

- Γιατί 6 καφέδες κυρ Κώστα μου; Χτες εγώ δεν ήρθα στο καφενείο.

- Σου ’πα ’γω να μην έρθεις; Εγώ σε χρέωσα. Κόκκαλο ο πελάτης!

Την εποχή εκείνη υπήρχαν πολλά καταστήματα στο χωριό. Μπακάλικα, κουρεία, καφενεία, ραφτάδικα και παπουτσίδικα. Μη φανταστείτε ότι οι άνθρωποι είχαν σαν κύρια απασχόληση τα παραπάνω επαγγέλματα. Ασκούσαν το επάγγελμά τους συνήθως μετά τις γεωργικές τους ενασχολήσεις. Μετά τη δου-λειά, άνοιγαν και εξυπηρετούσαν τους κατοίκους.

Καταστήματα της εποχής: Εμποροραφείο, Μαυρουδής Αθανασάς. Καφενεία, Στέφ. Βατενός, Εμμ. Διακάκης, Χαρ. Λάμπρου, Μαν. Αρνίτταλης. Παντοπω-λεία, Μόδ. Αθανασάς, Στ. Μάνης, Ανάργ. Μπίλλης, Ματθ. Σταματάκης, Μ. Στεφανάρας, Βασιλάς Μανωλάς, Στ. Ιωαννίδης και Τριαντ. Γεωργιάδης.

Η Λέσχη, όταν αργότερα έγινε Καφενείο, έβγαινε σε δημοπρασία και όποιος κτυπούσε και έβαζε περισσότερα χρήματα τη λειτουργούσε. Καφετζήδες από τη Λέσχη πέρασαν πολλοί: ο Μ. Μιχαήλ, ο Α. Γιωργάς, ο Μ. Σαματακής, ο Εμμ. Πιλληρής, ο Μ. Πιζήμολας και ο Τσ. Καραγιάννης.

ΑΛΩΝΙΣΜΟΣ

 

                                                                         

Όταν τέλειωνε το θέρος και τα στάχυα έφταναν στο αλώνι ,άρχιζε ένας άλλος αγώνας., το αλώνισμα. Κάθε οικογένεια είχε το αλώνι της κοντά στο χωριό. Όλα τα αλώνια ήταν στρογγυλά και το ένα κοντά στο άλλο. Την εποχή εκείνη δεν υπήρχαν αλωνιστικές μηχανές και το αλώνισμα γινόταν με τα ζώα.

Από πολύ νωρίς όλη η οικογένεια ήταν στο αλώνι. ΄Εβαζαν τα ζώα το ένα δίπλα στο άλλο και πάντα τα οδηγούσε κάποιος .΄Εριχναν τα στάχυα στο αλώνι και ο αγώνας άρχιζε. Πόσους γύρους έκαναν τα ζώα και οι άνθρωποι γύρω γύρω στο αλώνι, δεν μπορούσα να φανταστώ. Στους μικρούς αυτό φαινόταν και παιχνίδι. Με ένα μικρό διάλειμμα αυτό συνεχιζόταν μέχρι να βασιλέψει ο ήλιος. Τα στάχυα με το πάτημα των ζώων έλιωναν και φαινόταν το σιτάρι. Τά μάζευαν στις άκρες και έριχναν άλλα στάχυα και αυτό γινόταν συνέχεια.

Συνήθως ο πατέρας κρατώντας το τιριάχτυλο (εργαλείο γεωργικό) , όταν φυσούσε αέρας ,σήκωνε ψηλά τα άχυρα να τα πάρει ο αέρας και να μείνει το στάρι. Το σιτάρι έμπαινε στα σακιά ,φορτώνονταν στα ζώα και μεταφέρονταν στα σπίτια. Από εκεί έμπαινε στις πάγκες που αποθηκευόταν. ΄Εβλεπες καθημερινά ένα ολόκληρο χωριό να βρίσκεται στα αλώνια, να παλεύει , να συναγωνίζεται και να το χαίρεται. ΄Οποιος τελείωνε νωρίτερα βοηθούσε και τους συγγενείς.

Το άχυρο έπρεπε να μεταφερθεί στις αποθήκες ,στα κελάρια, για τα ζώα. Η μητέρα ήταν στο αλώνι και γέμιζε τις σάκες με άχυρο ,τις φόρτωνε στο γαϊδουράκι και τα παιδιά οδηγώντας το ζώο έφταναν στο κελάρι. Εκεί περίμενε ο πατέρας .Ξεφόρτωνε τις σάκες και τις ανέβαζε στο δώμα της αποθήκης. Στο δώμα υπήρχε μια τρύπα που από εκεί έριχνε το άχυρο μέσα. μείς τα παιδιά πέφταμε μέσα στη αποθήκη από την τρύπα και πατούσαμε το άχυρο για να κάτσει. ΄Ηταν από τα πιο αγαπημένα μας παιχνίδια.

Αργότερα ήρθαν οι θεριζοαλωνιστικές μηχανές που απάλλαξαν τους γεωργούς από τα δύσκολα και ο γεωργός έπαιρνε το σιτάρι έτοιμο μέσα στο χωράφι. Αυτό όμως χάλασε την αλληλεγγύη , την ομαδικότητα ,την παράδοση.

Σήμερα πάνε όλα αυτά. Οι γεωργοί παίρνουν επιδοτήσεις για να μη σπέρνουν, τα χωράφια χερσεύουν ,τα αλώνια έγιναν οικόπεδα και χτίζονται σπίτια και εγώ να αναπολώ όλα αυτά και ο εγγονός μου να μην πιστεύει ότι κάποτε γινόντουσαν . ΄Ετσι είναι η ζωή. Είναι αυτό πρόοδος ,είναι καλύτερες μέρες ,πιστέψτε με δεν μπορώ να το καταλάβω…

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΥ ΤΊΜΗΣΕ ΤΟΝ ΜΙΧΑΛΗ ΞΙΠΑ ΟΝΟΜΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΨΑΛΤΗ

                                                                                   

Ο ρόλος της Εκκλησίας του χωριού επί Τουρκοκρατίας

 

                                                              

   Ο ρόλος της Εκκλησίας του χωριού επί Τουρκοκρατίας

Επί τουρκοκρατίας η Εκκλησία διατήρησε κάποια προνόμια. Στην αρχή δεν επέτρεπαν να κτίζονται καινούριες εκκλησιές, αλλά αργότερα επέτρεπαν τη συντήρησή τους. Ο Μητροπολίτης ήταν ο αρχηγός όλων των χριστιανών και είχε δικαίωμα να λύνει προβλήματα που αφορούσαν, προίκα, κληρονομιές, διαθήκες, διαζύγια κ.ά.

Κάθε εκκλησία είχε τον Κώδικά της και τηρούσε και ληξιαρχικά βιβλία. Χάρη σε όλα αυτά διασώθηκε ολόκληρη η ιστορία μιας μεγάλης περιόδου. Η ζωή τότε περιστρεφόταν γύρω από την εκκλησία.

Ο Μητροπολίτης επισκεπτόταν το χωριό τουλάχιστον μια φορά τον χρόνο και η επίσκεψη του έπαιρνε πανηγυρικό χαραχτήρα. Όλο το χωριό συμμετείχε στην υποδοχή του και από μέρες, γίνονταν οι κατάλληλες προετοιμασίες. Την ημέρα που ερχόταν στο χωριό οι δρόμοι στρώνονταν με μυρτιές, οι νοικοκυρές έκαναν διάφορα σχήματα με ασβέστη, ιδίως κύκλους, στους πέτρινους δρόμους και όλοι βρίσκονταν στην είσοδο του χωριού. Προεστοί, δάσκαλοι, μαθητές και οι γυναίκες κρατούσαν θυμιαστήρες, όταν η πομπή περνούσε μπροστά από τα σπίτια τους. Ο Δεσπότης έμενε στο καλύτερο σπίτι του χωριού και μετά τον εσπερινό ακολουθούσε δείπνο με όλες τις αρχές του χωριού και αργότερα έλυνε διάφορα προβλήματα των χωριανών.

Την επόμενη μέρα, γινόταν η Θεία Λειτουργία και το κήρυγμα από τον ίδιο τον Δεσπότη. Αυτό συνεχίστηκε και επί Ιταλοκρατίας και θυμάμαι και μέχρι τα παιδικά μας χρόνια, τη δεκαετία του ’50. Ο Δεσπότης όριζε την Εκκλησιαστική Επιτροπή και της είχε παραχωρήσει ορισμένες αρμοδιότητες. Συντήρηση ναού, εξεύρεση πόρων, λύση μικροπροβλημάτων ανάμεσα στους χωριανούς, διαφύλαξη της Εκκλησιαστικής περιουσίας και πληρωμή των Δασκάλων που υπηρετούσαν στο χωριό.

ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ ΣΤΟ BLOG MOY(messanagros-rhodes.blogspot.com)-21/5/26-)

                                                                   

ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ ΣΤΟ BLOG MOY(messanagros-rhodes.blogspot.com)-21/5/26-)

Γίναμε και διεθνείς. Το blog μας σε καθημερινή βάση παρακολουθούν άνθρωποι από όλη τη γη. Σας παρουσιάζουμε τους επισκέπτες μας τη σημερινή μέρα 21/5/26.

Γερμανία	375
Ηνωμένες Πολιτείες	159
Σιγκαπούρη	69
Φινλανδία	53
Μεξικό	48
Χονγκ Κονγκ	29
Ηνωμένο Βασίλειο	18
Γαλλία	14
Πολωνία	13
Άλλο	108

Σουηδία..                        9

Ρουμανία                        7

Ελλάδα                           6

Βραζιλία                         5

Καναδάς                        4

Ινδία                              4

Ιταλία                            4

Βιετνάμ                        4

Ιαπωνί                         3

………………………….

Σύνο                       932

Του Ασυναληψιού (Της Αναλήψεως)

 

                                                        

Του Ασυναληψιού (Της Αναλήψεως)

Η Ανάληψη ήταν η γιορτή των βοσκών. ΄Ολοι οι χωριανοί γιόρταζαν στις μάντρες ,που υπήρχαν πολλές. Οι συγγενείς ,άλλοι με τα ζώα τους, άλλοι με τα πόδια ,πήγαιναν για να γιορτάσουν την ημέρα και να περάσουν καλά.

Οι βοσκοί από τις προηγούμενες ημέρες ετοιμαζόντουσαν για να φιλοξενήσουν τους δικούς τους . Ετοίμαζαν τυριά ,γάλατα , μυζήθρα ,γριά ,και γιαπράκια, ντολμάδες. ΄Ολο το χωριό έφτιαχνε ντολμάδες , με αμπελόφυλλα και με κρέας ριφιού. Επίσης το κοκκινιστό ήταν στη διάταξη.

Κάτω από τα πελώρια κυπαρίσσια ή πεύκα ,κατάχαμα ,άπλωναν τα τραπεζομάντηλα και τα γέμιζαν με τα φαγητά. Ο κάθε μαντράτορας ,βοσκός , έσφαζε το κατσίκι και άρχιζε το ψήσιμο στη φωτιά που είχαν ανάψει. Όλοι γλεντούσαν και απολάμβαναν τα φαγητά και το κρασί. Ανάμεσα στα δέντρα έδεναν σχοινιά και έφτιαχναν κούνιες ,για να κουνιούνται τα παιδιά. Το έθιμο έλεγε ,όλα τα παιδιά να κάνουν κούνιες. Ακόμα και σήμερα που δε γίνονται αυτά, οι κούνιες στο χωριό θα γίνουν. Σε κάποιο δέντρο θα δεθεί το σχοινί ,για να τηρηθεί το έθιμο.

Η ημέρα περνούσε χαρούμενα και το γλέντι τέλειωνε αργά το απόγευμα. Το βραδάκι ,ένα ατέλειωτο καραβάνι ,αποτελούμενο από ανθρώπους και ζώα, έπαιρνε το δρόμο προς το χωριό. ΄Ηταν μια όμορφη στιγμή. ΄Αλλοι κεφάτοι να τραγουδούν , άλλοι κουρασμένοι από το ποτό και τα παιδιά να τρέχουν ατέλειωτα.

΄Ομορφες μέρες, όμορφα χρόνια ,όμορφοι άνθρωποι ,αξέχαστες στιγμές.

Ο ΒΕΖΙΡΗΣ ,ΕΝΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΠΑΙΧΙΔΙ

 

                                                          

Μικροί παίζαμε πολλά παιχνίδια. Τα παιχνίδια σε σχέση με τα τωρινά ήταν

πιο απλά, εύχρηστα και δεν είχαν σχέση με τη σημερινή τεχνολογία. Προσπα-

θούσαμε να φτιάξουμε παιχνίδια με υλικά που υπήρχαν στο χωριό. Ένα πολύ

διαδεδομένο παιχνίδι ήταν ο Βεζίρης. Το παιχνίδι ήταν απλό και για να παιχθεί

χρειαζόμασταν ένα κόκκαλο από κατσίκι και δυο ξύλα. Το κόκκαλο το έβγαζαν

από το πόδι του κατσικιού, που έσφαζαν οι βοσκοί και μπορούσε να σταθεί και

στις τέσσερις μεριές του. Η μια μεριά ήταν ο βασιλιάς, η άλλη ο βεζίρης, η άλλη

μια λακουβίτσα και η αντίθετή της. Υπήρχαν και δυο ξύλα. Το ένα ήταν ο βασι-

λιάς και το άλλο ο Βεζίρης.

Καθόμασταν γύρω γύρω και κάθε παιδί πετούσε το κόκκαλο. Αν έπεφτε η

μεριά του βασιλιά το παιδί έπαιρνε το ξύλο που συμβόλιζε τον βασιλιά, αν έπε-

φτε η μεριά του βεζίρη το ξύλο που συμβόλιζε το βεζίρη. Ο βασιλιάς έδινε δια-

ταγές στον βεζίρη, που έπρεπε να εκτελέσει. Όποιο παιδί έριχνε το κόκκαλο και

του έπεφτε η λακκούβα, ο βασιλιάς έλεγε την ποινή και ο βεζίρης εκτελούσε.

Π.χ., δέκα ξυλιές στο χέρι, πέντε πιρουνάτες, σκαφτές, απαλές.

Καθώς ρίχναμε το κόκκαλο, οι ρόλοι άλλαζαν και από βασιλιάς ή βεζίρης

βρισκόσουν να τις τρως. Έπρεπε, λοιπόν, να είσαι προσεκτικός και συνετός,

γιατί θα απολάμβανες τον καρπό των διαταγών σου. Διασκεδαστικό, διδακτικό

αλλά και σκληρό παιχνίδι, μονοπωλούσε, όμως, αρκετές στιγμές τα ζωή μας.

Σήμερα το παιχνίδι αυτό ξεχάστηκε. Βλέπεις, η τεχνολογία και η τηλεόραση βομβαρδίζει καθημερινά τα παιδιά μας με ένα σωρό παιχνίδια, ξένα με την ελληνική νοοτροπία. Εμείς το περιγράφουμε για να το ξαναθυμηθούν οι παλαιότεροι και ίσως κάποιοι νεότεροι από περιέργεια να το παίξουν και αυτοί.

Οι Πηγές και τα κηπούλια στον Μεσαναγρό

                                                                                

                                                                 

Οι Πηγές και τα κηπούλια

Πάντα ο Μεσαναγρός είχε πρόβλημα νερού. Έβρεχε, όμως, πολύ και έτσι η κατάσταση βολευόταν. Υπήρχαν όμως και πολλές πηγές που βοηθούσαν στη λύση του προβλήματος. Σήμερα πολλές απ’ αυτές δεν υπάρχουν. Αναφέρουμε τις πηγές για την ιστορία:

ΜΕΣΤΕΝΟΥΕΣ. Πηγάζει από το Πήμαχο και είναι χιλιοτραγουδισμένο .Του Μεστενού μας το νερό που είναι ξακουσμένο, που ’ρχεται απ’ το Πήμαχο με τη δροσιά λουσμένο.

ΟΡΓΥΙΕΣ. Πηγή που το νερό της εχρησιμοποιείτο για πότισμα κήπων.

ΦΛΕΕΣ. Βρύση πολύ παλιά, συνοικισμού που καταστράφηκε. Ευρέθησαν οχετοί από κορασάνι και ασβέστη που το νερό διοχετεύετο στο καταστραφέν χωριό.

ΚΟΥΣΑ. Πηγή που έπαιρναν νερό οι κάτοικοι από τις Ευγάλες και εποτίζοντο και κήποι.

ΛΟΥΒΡΟΥ. Υπήρχε νερό άφθονο, αλλά μακριά από το χωριό. Λόγω της απόστασης οι Μεσαναγρενοί δεν μπόρεσαν να το φέρουν στο χωριό.

ΒΡΥΣΗ ΚΑΜΠΟΥ. Πηγή χρονολογούμενη από τα προχριστιανικά χρόνια. Πλησίον υπάρχει και άλλη πηγή που μυρίζει πετρέλαιο. Οι Ιταλοί προσπάθησαν να την εκμεταλλευτούν, αλλά η αξία της μικρή.

ΚΑΠΟΣ. Πηγή με αρκετό νερό που εχρησιμοποιείτο για την κίνηση μύλων.

ΔΑΛΗ. Πηγή για τα ποίμνια.

ΑΣΣΑΛΟΣ. Αρκετό νερό με το οποίο επότιζαν κήπους και ζώα.

ΒΟΥΡΝΙΑ. Πηγή παλιού συνοικισμού.

ΖΩΟΠΕΣ. Πηγή παλιού συνοικισμού που καταστράφηκε από εχθρικές επιδρομές.

ΠΙΑΙ ΠΑΠΑ-ΓΙΩΡΓΗ. Με το νερό της έσβηναν τη δίψα τους οι περαστικοί.

ΚΟΚΚΙΝΗ. Πηγή με νερό για ζώα.

ΛΙΠΑΡΟΥΪΚΑ. Πότισμα ζώων.

ΚΛΗΜΑ. Πηγή που υδρεύοντο οι κάτοικοι παλιού συνοικισμού. Ιστορικό μέρος για Πλάκκες.

ΚΙΑΟΥΛΑ. Πηγή παλιού συνοικισμού.

ΣΑΛΗΜΗ. ΚΑΤΑΡΡΗΚΤΗ. ΚΙΑΗ ΛΕΙΑΙ. ΑΝΤΡΟΛΙΑΝΟΥΣ. ΚΑΡΑΟΣ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ. ΑΣΠΡΟΠΕΤΡΕΣ. Πηγές για πότισμα ζώων.

ΣΤΕΦΑΝΑΚΙ. Το νερό της πηγής αυτής, με τη βοήθεια των Μεσαναγρενών της Αμερικής, διοχετεύτηκε στο χωριό για πόσιμο.

ΤΑ ΒΡΥΣΙΑ. Το νερό εχρησιμοποιείτο για τα ζώα.

ΠΗΓΗ ΛΙΑΣ. Παλιά άρδευε περί τους 30 κήπους.

ΑΥΤΟΛΕΣ. Βρίσκεται Δυτικά του χωριού και παλιά αρδεύοντο οι κάτοικοι του συνοικσμού Λουριά και κάποιοι κήποι.

Άλλες πηγές. Σκιάδι, Βουρνιά, Λιπαρούικα, Κλήμα, Κιάουλα, Καταϊνός, Σα-λήμη, Λειάι, Αντρολιάνοι, Ασπρόπετρες, Κάραος, Αλεξάνδρου.