" ΟΙΚΟΣΙΤΑ ΖΩΑ ΣΤΟ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ"

                                                                   

                                     ΟΙΚΟΣΙΤΑ ΖΩΑ  ΣΤΟ  ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ

      Το χωριό είναι  γεωργικό και κτηνοτροφικό. Επόμενο οι άνθρωποι της εποχής να έχουν πράγματα και ζώα να τους εξυπηρετούν. Κάθε οικογένεια είχε τουλάχιστον ένα γαϊδουράκι και ένα μουλάρι. ΄Αλογα δεν ενθυμούμαι να υπήρχαν και αυτό οφείλεται στο ορεινό του χωριού. ΟΙ χωριανοί δίπλα από το σπίτι είχαν το «κελάρι » ,που ήταν το σπίτι των ζώων. Τα ζώα έμεναν  μέσα το χειμώνα και το καλοκαίρι τα έδενα σε χωράφια  ,για να τρώνε κιόλας.

     Τα ζώα ήταν τα μεταφορικά μέσα της εποχής, κουβαλούσαν τα στάχια ,ξύλα και ότι άλλο μπορούσε να φανταστεί κανείς. Πολλές φορές κάθονταν πάνω του και δύο άτομα. ΄Ενας στο  σαμάρι ,συνήθως ο μεγαλύτερος  και οι μικρότεροι πίσω από το σαμάρι . Συνήθως τους μικρότερους τους έδεναν με μια σαούλα, σχοινί, για  να μην πέφτουν. ΄Ηταν τόσο πολλά τα γαϊδούρια ιδίως ,που όταν άρχιζαν να γκαρίζουν σε ξεκούφαιναν . Τα γαϊδούρια ήταν και πεισματάρικα και για να τα  «κουλαντρίζεις », έπρεπε να βρεις  το «χούι» τους.

     Εκτός από τα ζώα αυτά κάθε σπίτι είχε κότες ,κατσίκια ,γάτες ,σκυλιά και κάποτε και αγελάδες. Υπήρχε ο «αγκουμάς» ,το κοτέτσι ,που συνήθως ήταν μέσα στην αυλή του σπιτιού και πολλές φορές κάτω από το φούρνο. Οι χωριανοί ξυπνούσαν με το λάλημα του πετεινού. Μετρούσαν 3 λαλήματα μέχρι να ξημερώσει. Το πρώτο περίπου στις 3 τις αυγές.

     Κάποτε ήρθες στη Ρόδο μια Θεία μου ,που έμενε στο χωριό ,για λόγους υγείας. ΄Ετυχε δίπλα μας  ,ο γείτονας να έχει κότες και ο άτιμος ο πετεινός ξέχασε ότι βρίσκεται σε πόλη και άρχισε να λαλεί. Η Θειά  , σηκώθηκε και άρχισε να κτυπά την πόρτα μου.-Γιάννη ,ξύπνα .Ξημέρωσε, ο πετεινός  λάλησε.

   Οι κότες πολλές φορές ήταν κλειστές στον αγκουμά, για να μην κάνουν ζημιές στα γύρω χωράφια. Πολλές κότες ξενογεννούσαν  ή σε άλλα κοτέτσια ή  μέσα σε σχίνα. Οι νοικοκυρές κάθε πρωί έκαναν έλεγχο ποιες είχαν αυγό ,χρησιμοποιώντας το δάχτυλό τους  και αυτές τις άφηναν κλειδωμένες στο κοτέτσι ,μέχρι να γεννήσουν. Βλέπετε με τα αυγά την εποχή εκείνη ,μπορούσες να ψωνίζεις από τον μπακάλη.

 Οι κατσίκες συνήθως ήταν Μαλτέζες ,επιλεγμένες για να κάνουν γάλα και τα σκυλιά  του κυνηγιού ή μαντρόσκυλα για τους βοσκούς. Πολλές φορές έβλεπες στην αυλή όλα τα ζώα ,κατσίκια, κότες γάτες ,σκυλιά , να συμβιώνουν ειρηνικά  και αρμονικά.

" Γνωριμία με την Πανίδα Μεσαναγρού- Η Μέλισσα"

" Μέλισσες"

" Μέλισσα"

" Κυψέλες ή Κουβάνια"

" Μέλισσα με γύρη"

" Κηφήνας"

Είναι έντομο από την τάξη υμενόπτερα , το πιο σπουδαίο από οικονομικής άποψης για τον άνθρωπο. Ζει στη γη το λιγότερο 15 εκατομμύρια χρόνια. Ζει στις κυψέλες , σε μεγάλες οικογένειες ,όπου και υπάρχει σαφής ιεράρχηση.
Η οικογένεια αποτελείται από τους κηφήνες , αρσενικές μέλισσες , από χιλιάδες μέλισσες , τις εργάτριες, που είναι στείρες και τη βασίλισσα που εξασφαλίζει τον πολλαπλασιασμό. Οι κηφήνες προορίζονται να γονιμοποιήσουν τη βασίλισσα .
Κάθε ΄Ανοιξη εγκαταλείπουν την κυψέλη οι παλιές μέλισσες με τη βασίλισσά τους κα;ι πάνε για μια άλλη κυψέλη. Εκτρέφονται για το μέλι , το βασιλικό πολτό , την πρόπολη, το κερί .
Η μέλισσα δεν είναι επιθετική . Επιτίθεται όμως όταν καταλάβει ότι κινδυνεύει.
Στο Μεσαναγρό στα παλιά χρόνια υπήρχαν πολλές μέλισσες, γιατί και η περιοχή έχει πλούσια βλάστηση ,αλλά και οι κάτοικοι είχαν καλό εισόδημα. Κάθε κάτοικος είχε τις κυψέλες του σε διάφορα μέρη. Τα πρώτα χρόνια οι κυψέλες ήταν κτιστές ,αργότερα έγιναν από ξύλο ή κορμούς δέντρων και τα τελευταία χρόνια ήρθαν οι καινούριες κυψέλες ,από ξύλο, τα κυβερνητικά κουβάνια , όπως έλεγαν , ίσως γιατί τα προώθησε η τότε κυβέρνηση.
Τα πρώτα χρόνια οι κυψέλες λόγω της κατασκευής τους ,κτιστές, δεν μεταφέροντο από περιοχή σε περιοχή , όπως γίνεται σήμερα. ΄Επρεπε λοιπόν η περιοχή να έχει αρκετή βλάστηση και νερό. Διάλεγα συνήθως περιοχές που είχαν πολύ θυμάρι ή πεύκα. Μεταξύ των δύο ,το θυμαρίσιο μέλι είναι το καλύτερο. Ο Μελισσοκόμος ,πήγαινε τακτικά και έβλεπε τα κουβάνια του και φρόντιζε τις μέλισσες.
Η πιο κινητική εποχή ήταν η ΄Ανοιξη. ΄Ηταν η εποχή που η παλιά βασίλισσα με τις παλιές μέλισσες ,εγκατέλειπαν το κουβάνι ,κυψέλη, για να βρουν αλλού σπίτι ,παραχωρώντας την κυψέλη στη νέα βασίλισσα. Όταν έφευγαν από την κυψέλη οι μέλισσες ,ακολουθούσαν τη βασίλισσα , μέχρι να βρουν νέα άδεια κυψέλη ή κούφιο κορμό δέντρου . Κατά τη διαδρομή τους κάθιζαν σε δέντρα για να ξεκουραστούν. ΄Επρεπε λοιπόν τότε ο μελισσοκόμος να καραδοκεί , για να πάρει το σμάρι. Πάντα είχε μαζί του τα σύνεργα. .¨Ένα πριόνι, ένα σακί , το καπνιστήρι ή φυσερό, που κάπνιζε τις μέλισσες , για να τις ηρεμεί και το τυφλομί, που το έβαζε στο πρόσωπο , για να προφυλάσσεται. Μόλις αντιλαμβανόταν το σμάρι καθισμένο σε κάποιο κλαδί ή περνούσε από κοντά του , έριχνε χώμα γα να κάτσει. Πλησίαζε ,κάπνιζε το σμάρι , άνοιγε το σακί και σιγά σιγά έκοβε το κλαδί και το τοποθετούσε μέσα στο σακί ,βάζοντας μέσα και τις μέλισσες. Το έκλεινε και πήγαινε στο πιο κοντινό , άδειο κουβάνι και τοποθετούσε εκεί το σμάρι. ΄Ετσι είχε μια νέα κυψέλη και έτσι πολλαπλασίαζε τις κυψέλες του.
Σήμερα όλα τα παλιά κουβάνια , έχουν αντικατασταθεί από καινούρια , που μεταφέρονται εύκολα από περιοχή σε περιοχή , που έχει περισσότερη τροφή.

"Ο σκύλος,φίλος και σύντροφος του ανθρώπου-Πανίδα Μεσαναγρού"

Ο σκύλος ή κύων ,είναι ανώτερο θηλαστικό ,του γένους canis. Η σχέση του με τον άνθρωπο χρονολογείται από τα παλιά χρόνια. Δένεται πολύ με τον άνθρωπο. Υπάρχουν σκυλιά που θυσίασαν τη ζωή τους για το αφεντικό.
Υπάρχουν 360 ράτσες σκυλιών . Είναι πολύ έξυπνο ζώο. Διαθέτει και τις 5 αισθήσεις. Η όσφρηση είναι η πιο ανεπτυγμένη . Μπορεί να είναι 100.000 φορές πιο ισχυρή από του ανθρώπου. Η ακοή είναι η δεύτερη πιο ισχυρή αίσθηση.
Ένα σκυλί ζει έως 15 χρόνια.

Εκφράσεις. ΄Εγινε σκύλος.- σκύλιασε – σκυλίσια ζωή – σαν τομ σκύλο με το γάτη – ψόφησε σαν σκυλί – δουλεύει σαν σκυλί.

Παροιμίες Σκύλος που γαυγίζει δε δαγκώνει.
Εγώ το λέω του σκύλου μου κι ο σκύλος της ουράς του.
΄Ασπρος σκύλος , μαύρος σκύλος ,όλοι οι σκύλοι μια γενιά.
Κακό σκυλί ψόφο δεν έχει.

Στο Μεσαναγρό υπήρχαν πολλά σκυλιά. Κάθε σπίτι είχε το σκύλο του ,γιατί οι περισσότεροι κάτοικοι ήταν και βοσκοί και ο σκύλος βοηθούσε τους βοσκούς. Ακολουθούσαν πάντα τα αφεντικά και υπάκουαν στις εντολές τους. Οι βοσκοί τους εκπαίδευαν , για να φέρνουν κοντά τα κατσίκια , να τα διώχνουν από τα σπαρτά και να προστατεύουν το κοπάδι από τους εχθρούς του. Αν τολμούσε κάποιος άγνωστος να κάνει κακό στο αφεντικό ή στην περιουσία του ,θα εύρισκε αντιμέτωπο το σκύλο του , έτοιμο να θυσιαστεί.
Μικρός τότε και εγώ ,παιδί του Δημοτικού ,πήρα ένα σκυλάκι μικρό και το άνάθρεψα. Το πότιζα γάλα , το τάιζα ,το φρόντιζα σαν παιδί. Δεν έγινε πολύ ψηλό ,αλλά ήταν θαυματουργό. Ντικ τον ονομάσαμε. Και τι δεν έκανε , για να με ευχαριστήσει. Με ακολουθούσε ακόμα και στο σχολείο και αλίμονο στο παιδί που θα με πείραζε. Με μια διαταγή μου κυνηγούσε τα κατσίκια και τα έδιωχνε από το μετόχι, για να μην κάνουν ζημιές, μου έφερνε ότι έβρισκε και ήταν και κυνηγόσκυλο. Κυνηγούσε τους λαγούς και τους έπιaνε με μαεστρία. Όταν κάποτε αρρώστησα και δεν έβγαινα από το σπίτι έκλαιγε ,σαν μωρό παιδί. ΄Οταν με είδε ξανά η χαρά του απερίγραπτη . ΄Ετρεχε γύρω μου ,γαύγιζε και δε σταματούσε με τίποτα, μέχρις ότου του μίλησα ,του εξήγησα και κατάλαβε.
΄Ετσι ήταν όλα τα σκυλιά του χωριού .Οι μεγάλοι πιο σοφοί από μας μάς έλεγαν. Τα πιο πιστά , έξυπνα , έτοιμα να θυσιαστούν για τον άνθρωπο .
Κάποια μέρα ο φίλος μου χάθηκε , ΄Ετρεξα , έψαξα να το βρω. Το βρήκα σε κακό χάλι. ΄Εφαγε δηλητήριο ,από αυτό που έβαζαν οι βοσκοί για τις αλεπούδες. Τον πότισα λάδι , έμεινα μαζί του , το βοήθησα ,αλλά μάταια. Χάθηκε άδικα . Από τότε δεν ξαναπήρα άλλο σκυλί…….

Γνωριμία με την Πανίδα Μεσαναγρού-Ο γάιδαρος και το μουλάρι, τα μεταφορικά μέσα της εποχής"

Ο γάιδαρος ή όνος

Ο γάιδαρος λέγεται και όνος. Είναι κατοικίδιο ζώο , θηλαστικό ,που ανήκει στην τάξη περισσοδάκτυλα. Πρόκειται για ζώο που φημίζεται για την υπομονή του. Αποτελεί σύμβολο ταπεινότητας και αυτό χρησιμοποίησε ο Χριστός , για την είσοδό του στα Ιεροσόλυμα. Από τη δια σταύρωση αλόγου (φοράδας) και γάιδαρου προέρχεται το μουλάρι. Είναι ζώο υπομονετικό , πεισματάρικο και χρήσιμο ,ιδιαίτερα στους γεωργούς. Ο Αίσωπος , το αναφέρει στους μύθους του και πολλά σύγχρονα παραμύθια μιλούν για αυτό.

Το μουλάρι ή ημίονος


Το μουλάρι ή ημίονος προέρχεται από τη διασταύρωση γάιδαρου και φοράδας. Το μουλάρι δεν μπορεί να αναπαραχθεί ,λόγω των χρωματοσωμάτων που έχει. Είναι πιο μεγαλόσωμο από το άλογο και έχει σώμα αλόγου και πόδια γάιδαρου. ΄Εχει τη δυνατότητα να μεταφέρει μεγάλα βάρη.
Μεταφορικά ο όρος μουλάρι , χρησιμοποιείται για κάποιο που έχει επιμονή (μουλάρωσε).Υβριστικά π.χ. 20 χρονών μουλάρι και μούλος ή μούλικο ,που αναφέρεται σε αγνώστου πατρός παιδιά.

Στο Μεσαναγρό χρησιμοποιούσαν οι γεωργοί και τα δύο ζώα για μεταφορές αγαθών και ακόμα να μεταφέρουν τους ίδιους. Στο χωριό δεν υπήρχαν άλογα ,λόγω του ορεινού δύσκολα τα άλογα κινούνται. Κάθε οικογένεια είχε από ένα ,που ήταν το δεξί τους χέρι. Με αυτά ζευγάριζαν , κουβαλούσαν ξύλα , σιτάρια και πήγαιναν στα κατσίκια τους . Το χειμώνα τα ζώα έμεναν στο κελάρι ,αποθήκη και χώρος ζώων και το καλοκαίρι τα έδεναν στα χωράφια που ήταν θερισμένα ,για να τρώνε την αποκάλαμη. Τα πρόσεχαν σαν τα μάτια τους , τα πετάλωναν και πολλές φορές έφερναν και κτηνίατρο να τα δει. Βλέπετε ήταν το μεταφορικό τους μέσο, το τρακτέρ και το φορτηγό τους.
Εμείς τα παιδιά τα προσέχαμε και τα αγαπούσαμε . Πολλές φορές αναλαμβάναμε να τα ταϊζουμε , να τα ποτίζουμε και να καθαρίζουμε το μέρος που έμεναν . Τα καλοκαίρια μας τα φόρτωνα στάχυα , για να τα φέρουμε στα αλώνια στο χωριό. ΄Εβλεπες πολλά ζώα στη σειρά φορτωμένα και μας οδηγούς . Η χαρά μας ήταν μεγάλη ,όταν γυρίζαμε πίσω στα χωράφια και τα ζώα ήταν ξεφόρτωτα. Κάμε αγώνες δρόμου . Κάθε παιδί καθόταν στο γαϊδουράκι που πίσω του είχε δεμένο το μουλάρι. ΄Ησουν οδηγός δύο ζώων. Φανταστείτε να τρέχουν τα καϋμένα τα ζώα ,μετά από το φόρτωμα…. Οι γονείς μας το απαγόρευαν , αλλά εμείς που να καταλάβουμε , αν και πολλές φορές έπεφτε ¨η Αγία ράβδος».
Ακόμα και στα πανηγύρια οι χωριανοί πήγαιναν με τα ζώα τους. ΄Εριχναν πάνω στο σαμάρι κάποια κουβέρτα καινούρια , κάθιζε ο πατέρας και η μητέρα και τα παιδιά κάθονταν πίσω από το σαμάρι και μάλιστα μας έδενα με σχοινί ,για να μην πέσουμε.
Αξέχαστα χρόνια, αξέχαστες εποχές………………….

" Γνωριμία με την πανίδα του Μεσαναγρού-Η πέρδικα"

Κοινή ονομασία πτηνών του γένους Αλεκτορίς. Είναι ενδημικά πτηνά ,που ζουν κατά κοπάδια , στις Εύκρατες περιοχές. Κάθε αρσενικό ορίζει μια δική του περιοχή, την οποία και υπερασπίζεται. Το καλοκαίρι ανεβαίνουν σε ορεινές περιοχές και το χειμώνα χαμηλότερα.
Το μήκος του φτάνει τα 30 εκατοστά και το βάρος του 500 γρ. .Το θηλυκό γεννά 10-15 αυγά ,τα οποία επωάζει. Η οικογένεια μένει ενωμένη ως το Φθινόπωρο , οπότε τα μικρά είναι ικανά να αυτοπροστατευθούν.
Η μυθολογία θέλει την πέρδικα όμορφη νύφη , της οποίας τα θέλγητρα ενόχλησαν τη μητέρα των Θεών ,την ΄Ηρα, που την γκρέμισε από την Ακρόπολη. Η Αθηνά όμως τη λυπήθηκε και τη μεταμόρφωσε σε πτηνό.
Η πέρδικα θεωρείται ζόρικο θήραμα και μια μαντινάδα λέει.

Η πέρδικα κι η κοπελιά
Είναι κακό κυνήγι
Θέλει στα γρήγορα φωτιά
Μη σηκωθεί και φύγει .

Κανένα άλλο πουλί δεν έχει τραγουδηθεί τόσο . Είναι βασικό θέμα στα Δημοτικά τραγούδια. Ο Κωστής Παλαμάς στο « Δωδεκάλογο του γύφτου», ονομάζει την όμορφη τσιγγάνα , «περδικόστηθη» . Στα τραγούδια του γάμου η νύφη μοιάζει στην ομορφιά της πέρδικας. Περδικοπούλα την ονομάζουν.

Στο Μεσαναγρό υπάρχουν και υπήρχαν πολλές πέρδικες. Στα παλιά χρόνια χιλιάδες πέρδικες βρίσκονταν στα βουνά και χωράφια του χωριού. Ακόμα και δίπλα στο χωριό ,υπήρχαν πολλές πέρδικες και τα καλοκαίρια τις πρωινές ώρες ,δε χόρταινες να ακούς το κακάρισμά τους.
Αποτέλεσε ένα χρήσιμο πτηνό τα χρόνια εκείνα , γιατί υπήρξε από τις βασικές τροφές του γεωργού. Τα χρόνια εκείνα οι χωριανοί έπιαναν τις πέρδικες είτε με παγίδες , είτε με τέλια ,είτε με πλάκες. Το καλοκαίρι που λιγοστεύουν τα νερά και οι ποταμοί ξηραίνονται , μόνο σε λίγα μέρη υπάρχουν νερά. Εκεί λοιπόν γινόταν η σύλληψή τους.
Είναι τόσο συνδεδεμένη ,η πέρδικα , με τη ζωή των χωριανών ,που τη συναντάμε παντού. Στα σπίτια ,στα κάντρα οι νοικοκυρές ζωγράφιζαν και κεντούσαν πέρδικες. Στους γάμους παρομοίαζαν τη νύφη με πέρδικα .Σε κάθε παίνεμα υπήρχε και η λέξη πέρδικα , για να δείξει την ομορφιά και το περπάτημα της νύφης. Τη Δευτέρα του γάμου ,όταν πάνε να ξυπνήσουν το αντρόγυνο ,τραγουδώντας λένε στο γαμπρό. Ξύπνα νιε και νιόγαμπρέ μου ,δυόσμε και βασιλικέ μου.
Ξύπνα και την πέρδικά σου που κοιμόταν στα πλευρά σου.
Σήμερα οι πέρδικες λιγόστεψαν ,γιατί αυξήθηκαν οι κυνηγοί και τα όπλα εκσυγχρονίστηκαν. Φρόνιμο είναι το κυνήγι της πέρδικας να απαγορεύεται ,όπως έγινε και με το ελάφι ,που από είδος προς εξαφάνιση ,τώρα έχει πολλαπλασιαστεί ικανοποιητικά.

"Γνωριμία με την πανίδα Μεσαναγρού-Η αλεπού"

Η ;αλεπού είναι θηλαστικό της οικογένειας Κυνίδες. Μοιάζει με το σκύλο ,αλλά η ουρά της είναι φουντωτή , το τρίχωμα πυκνό και το ρύγχος μακρόστενο. Ζυγίζει 7 με10 κιλά. Είναι ζώο παμφάγο . Τρώει λαγούς ,κουνέλια, ερπετά , ψάρια, πτηνά ,κατσίκια και αρνιά.
Γεννά 3-5 τυφλά και σε ηλικία 2 μηνών βγαίνουν από τη φωλιά .Επειδή ζει κοντά στα χωριά , έχει συνδεθεί με πολλές ιστορίες και παραμύθια από τον άνθρωπο. Είναι γνωστή για την πονηριά της. Την πονηριά της όμως την πληρώνει ακριβά. Αν πέσει σε παγίδα πέφτει με τα 4 . Από δω βγαίνει και η παροιμία « Η πονηρή αλεπού πιάνεται από τα τέσσερα».
΄Οταν κυνηγιέται από σκυλί ,έχει την ουρά της διπλωμένη. Αν το σκυλί ζυγώσει την πετά δεξιά ή αριστερά και παρασύρει το σκυλί. Δε φτιάχνει φωλιά ,αλλά πηγαίνει , λερώνει τη φωλιά του ασβού και ο ασβός που είναι καθαρό ζώο ,φεύγει.. ΄Ετσι η φωλιά μένει ελεύθερη.
Στο Μεσαναγρό υπάρχουν αρκετές αλεπούδες, γιατί υπάρχει αρκετή τροφή από άγρια ζώα, κατσίκια και πουλιά. Από μικρός θυμάμαι τις σχέσεις των χωριανών με την αλεπού. Πραγματικός πόλεμος. Ο Πόλεμος αυτός μεγάλωνε , όταν γεννιόνταν τα μικρά κατσικάκια που ήταν ευάλωτα ,εύκολη λεία. Κάθε βράδυ οι βοσκοί στα καφενεία μιλούσαν για τις απώλειές τους και τι μέτρα θα πάρουν. Χρησιμοποιούσαν όλες τις μεθόδους της εποχής εκείνης. Παγίδες, σίδερα που έβαζαν στα στρατάκια ,σύρματα, τέλια και πολλές φορές και δηλητήριο.
Πόσες φορές μια ζωντανή αλεπού δεν περιφερόταν ζωντανή στα σοκάκια του χωριού ,πιασμένη από παγίδα. Της έβαζαν ένα ξύλο στο στόμα ,την είχαν δεμένη και τη γύριζαν στο χωριό ,για να πάρουν το παξίσι. Κάθε βοσκός έδινε τυρί ,γάλα ,ακόμη και ολόκληρο κατσικάκι. Πολλές φορές περιέφεραν ακόμη και την ουρά της ,δείγμα ότι η αλεπού είχε εξοντωθεί.

" Γνωριμία με την πανίδα του Μεσαναγρού-Ο λαγός ή λαός"

Είναι τρωκτικό ,φυτοφάγο ζώο, θηλαστικό. Το μήκος του φτάνει 75 εκατ. Και το βάρος του 4-6 κιλά. Το τρίχωμά του αλλάζει ανάλογα με την εποχή και το περιβάλλον. Τρέχει με 70 χιλ. την ώρα ,αλλά ποτέ σε ευθεία ,για να παραπλανεί τους διώκτες του.
Είναι νυχτόβιο και τρέφεται με λαχανικά. Την ημέρα κοιμάται με τα μάτια ανοιχτά. Γεννά 4 φορές το χρόνο από 1-4 μικρά ,σε διαφορετικές φωλιές για λόγους ασφάλειας. Η εγκυμοσύνη διαρκεί 30 ημέρες , Η διάρκεια της ζωής του είναι 7-8 χρόνια . Αναπτύσσει μεγάλες ταχύτητες ,αλλά η κατασκευή των ποδιών του δυσκολεύει την κίνησή του στις κατηφόρες ,γιατί τα μπροστινά του πόδια είναι κοντύτερα από τα πίσω.
Στο Μεσαναγρό το συναντάμε παντού. Στα χωράφια , στις πλαγιές των βουνών , ακόμα και κοντά στο χωριό. Αποτελούσε τροφή για τους κατοίκους του χωριού ,τα δύσκολα εκείνα χρόνια και οι κάτοικοι διηγούνται πολλές ιστορίες για τολαγό. ΄Αλλοτε τον κυνηγούσαν με τα σκυλιά ή τα όπλα και άλλοτε με θηλιές και σίδερα. Το καλοκαίρι έβαζαν τα « κουκκίσματα» ,πάνω σε ένα ξύλο αϊλαμο ,το έβαζαν στα χωράφια και αν ο λαγός τα έτρωγε τοποθετούσαν το σίδερο ,παγίδα και τον έπιαναν ,όταν πήγαινε να φάει το κούκκισμα. Το χειμώνα ,τοποθετούσαν θηλιές από σύρμα στα δρομάκια που οδηγούσαν σε καταπράσινα χωράφια και ο λαγός πηγαίνοντας να φάει πιανόταν.
Μικρά παιδιά στο Δημοτικό Σχολείο παίρναμε τα σκυλιά μας και πηγαίναμε κυνήγι. Τα σκυλιά ,μυρίζοντας ,προσπαθούσαν να βγάλουν το λαγό από τη φωλιά του και τον κυνηγούσαν να τον πιάσουν. Ο λαγός απέφευγε τις κατηφόρες ,λόγω των κοντών ποδιών του και ξέφευγε τρέχοντας στις ανηφόρες. Οι παλιοί μας δίδασκαν τα μυστικά και για κάθε ζώο μας έλεγαν τι να προσέχουμε. Π.χ. ο λαγός όταν φεύγει κυνηγημένος από τη φωλιά του ,κάνει ένα μεγάλο κύκλο και μετά ξαναπερνά από εκεί. ΄Ετσι κρατούσεs ένα σκυλί και μόλις γύριζε πίσω ο λαγός, το άφηνες και το κυνηγούσε. Κάθε φορά με εντυπωσίαζε η ταχύτητά του, τα ζικ-ζακ που έκανε και τα μεγάλα πηδήματά του. Υπήρχαν όμως και σκυλιά εκπαιδευμένα και έτσι ο λαγός δεν απέφευγε το μοιραίο.

" Γνωριμία με την πανίδα του Μεσαναγρού-Το ψάρι Γκιζάνι"

Το γκιζάνι είναι ψάρι μικρού μεγέθους 12εκ. ,ζει στα γλυκά νερά της Ρόδου και προστατεύεται από την Ευρωπαϊκή ΄Ενωση και την Ελληνική νομοθεσία ,καθώς θεωρείται « είδος προτεραιότητας » και περιλαμβάνεται στο Κόκκινο Βιβλίο απειλούμενων ειδών της Ελλάδας.
Καταφέρνει να ζει στα ρέματα που το χειμώνα πλημμυρίζουν και το καλοκαίρι ξεραίνονται. Ζει μέχρι 3 χρόνια και αναπαράγεται την άνοιξη και το καλοκαίρι . Πήρε το όνομά του από τον Ιταλό Αλεσάντρο Γκιζάνι, που το εντόπισε στη Ρόδο το 1900. Το συναντούμε στο Λουτάνη ποταμό ,στην Κρεμαστή, Επτά Πηγές, Γαδουρά , Λίμνη Νάνων και στη Νότια Ρόδο.
Λόγω της ξηρασίας κινδυνεύουν 200 υγροβιότοποι στα νησιά του Αιγαίου. Με την πάροδο του χρόνου το νερό γίνεται πιο αναγκαίο και η υπεράντληση δημιουργεί προβλήματα τόσο στη φύση , όσο και στους οργανισμούς που ζουν γύρω από τα υδάτινα μέρη. Το αποτέλεσμα ο πληθυσμός του είδους να μικραίνει.
Tα τελευταία χρόνια , στα πλαίσια της προστασίας και διάσωσής του , τόσο οι Δήμοι όσο και η Ευρωπαϊκή ΄Ενωση , ανέλαβαν δράση που στοχεύει.
- Στη δημιουργία βιοτόπων
- Στην ενίσχυση γενετικής ποικιλομορφίας του είδους
- Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των κατοίκων
Πιστεύουμε ότι η ευαισθησία των Ροδιτών και η αγάπη στο νησί , θα βοηθήσουν να σωθεί ένα ακόμα είδος, που απειλείται με εξαφάνιση.

" Γνωριμία με την πανίδα του Μεσαναγρού- Το Ελάφι"

Στη Ρόδο το σύμβολο του νησιού, το ελάφι DAMA DAMA ή πλατόνι ,πριν μερικά χρόνια κινδύνεψε να εξαφανιστεί ,αφού ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού τους κάηκε στις καταστροφικές πυρκαγιές του -87 και -92 .Στη μείωση του πληθυσμού συνέβαλε και η λαθροθηρία.
Στην είσοδο του λιμανιού του Μαντρακιού πάνω σε δύο κίονες υπάρχουν δύο ελάφια . Ένα αρσενικό και ένα θηλυκό. Πολλοί ισχυρίζονται ότι το Πλατόνι ήρθε στη Ρόδο μετά την άφιξη των σταυροφόρων. ΄Αλλοι ότι μεταφέρθηκε στη Ρόδο για να διώξει τα φίδια. Όμως η Ρόδος από τα αρχαία χρόνια αναφέρεται ως ελαφούσα.
Είναι μετρίου αναστήματος .Το μήκος του είναι 1,5 μ. και το ύψος του 0,90 μ. Ζυγίζει 100 κιλά περίπου και μερικά αρσενικά περισσότερο. Είναι όμορφο ζώο. Η ομορφιά του οφείλεται στις τέλειες αναλογίες του. Τα κέρατά του υπάρχουν μόνο στα αρσενικά. Πέφτουν το Μάη και ξαναφυτρώνουν από το Σεπτέμβριο. Ανάλογα με τις διακλαδώσεις των κεράτων είναι και η ηλικία τους. Ζει στα δάση πεύκου και κυπαρισσιού σε θέσεις όπου υπάρχουν νερά όλο το χρόνο. Τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Στο Μεσαναγρό υπάρχουν αρκετά στις περιοχές του Κάμπου και στο δάσος του Αγίου Θωμά. Στα παλιά χρόνια σε κάθε σπίτι είχαν κέρατα ελαφιού που τα εύρισκαν οι χωρικοί στα δάση και όταν έμπαιναν φίδια στα σπίτια ή σε αποθήκες ,θύμιαζαν το χώρο και τα φίδια έφευγαν.
Σήμερα οι κάτοικοι τα προστατεύουν , τα προσέχουν , αν και πολλές φορές κάνουν ζημιές στις καλλιέργειές τους.
¨Ένα από τα εναπομείναντα δάση στο Μεσαναγρό που φιλοξενεί ελάφια ,είναι το δάσος του Αγίου Θωμά ,που βρίσκεται ανάμεσα Λαχανιά - Μεσαναγρό . Είναι πηγή ζωής αλλά και φιλόξενος χώρος για τα ελάφια. Οι κάτοικοι το προστατεύουν και το προσέχουν σαν τα μάτια τους ,αλλά θα πρέπει και το κράτος να λάβει μέτρα για την προστασία του.
Την Κυριακή το πρωί, επιστρέφοντας από το Γεννάδι , ανάμεσα Λαχανιά Μεσαναγρό ,8 το πρωί ,είχα την τύχη να συναντήσω δύο ελάφια από τα πολλά που βρίσκονται στην περιοχή. Μου έκανε εντύπωση η ηρεμία τους ,οι άφοβες κινήσεις τους και το κοίταγμα κατάματα. Σαν να μου έλεγαν . Μπορούμε να είμαστε φίλοι. Είχα όλη την άνεση να τα φωτογραφήσω μέσα από το σταματημένο αυτοκίνητο με τα θαμπά τζάμια λόγω βροχής.

" Πανίδα Μεσαναγρού"

Με τον όρο πανίδα εννοούμε το σύνολο των διαφόρων ζωικών οργανισμών που ζουν σε μια περιοχή. Στην Ελλάδα έχουμε ένα σύνολο 30.000 περίπου ειδών .
Η Πανίδα διακρίνεται στη χερσαία και στην υδρόβιο.
Στο Μεσαναγρό συναντάμε πλήθος ζωικών οργανισμών και κάποια από αυτά έχουν εξαφανιστεί για διαφόρους λόγους.
Μπορούμε να ξεχωρίσουμε τους ζωικούς οργανισμούς σε.¨
Υδρόβια . Γκιζάνι, βάτραχος ,χελώνα ,νεροφίδια ,καβούρια
Φίδια . Ο μαύρος όφιος, ένα είδος οχιάς
Πουλιά . Γεράκι ,Αετός, κότσυφας, κίκλα ,σουσουράδα, πέρδικα ,μπεκάτσα, γιαννάκι, ανθουάκι , ασκηνοπούλι, σπίνος, καρδερίνα , σπουργίτης, κόρακας , νεροπουλάς, φάσα, τσαλαπετεινός , κουκουβάγες.
Ζώα . ελάφι, λαγός , σκαντζόχοιρος, ποντικός, αλεπού, ασβός, ατσίδι, γαιδούρι ,μουλάρι, αγελάδα, κατσίκα, πρόβατο , σκύλος.
Υπάρχουν επίσης πολλά έντομα όπως ,μέλισσες, μυίγες, σκαθάρια, μυρμήγκια, αγριόβουροι, κουνούπια, χρυσόμυγες ,αλογόμυγες . Υπάρχουν οι δηλητηριώδεις σκορπιοί ,οι αράχνες και ότι άλλο φανταστεί κανείς.
΄Ολος αυτός ο ζωικός κόσμος ζει ειρηνικά και το ένα είδος συμπληρώνει ή διατηρεί ή εξαφανίζει το άλλο. Πολλά ζώα έχει στην υπηρεσία του ο άνθρωπος και άλλα άγρια ζουν στα βουνά . Κάποια εξαφανίζονται και κάποια άλλα κάνουν την εμφάνισή τους πλουτίζοντας την Πανίδα της περιοχής.