ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΗ ΞΙΠΑ .Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΣΤΟΥΣ ΝΟΤΙΟΡΟΔΙΤΕΣ ΜΕΓΑΛΗ

 

Ο ΤΕΛΑΛΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ

                                                                          

Μια ανθρώπινη φιγούρα ,συμπαθητική και χρήσιμη ,έχει παραμείνει στη μνήμη μου ο Τελάλης του χωριού. ΄Ηταν ένας άνθρωπος ,που συνήθως εργαζόταν για την Κοινότητα και ήταν αυτός που ειδοποιούσε τους χωριανούς ,για ότι συνέβαινε στο χωριό ή αν έπρεπε να πληροφορηθούν οι κάτοικοι για υποχρεώσεις τους στο κράτος ή στην Κοινότητα.

Πολλές φορές κρατούσε χαρτιά ,ειδοποιητήρια και τα παρέδιδε στους κατοίκους. ΄Αλλοτε πήγαινε από σπίτι σε σπίτι να ειδοποιήσει για συνεδριάσεις ή για διάφορα γεγονότα. Πολλές φορές τοιχοκολλούσε διάφορα χαρτιά που έπρεπε να πληροφορήσουν κάτι τους χωριανούς.

Η πιο γραφική στιγμή όμως για μας τους μικρούς ήταν, όταν ο Τελάλης ,διαλαλούσε στους δρόμους του χωριού. Τον παίρναμε από πίσω και πολλές φορές το μιμούμαστε καθώς φώναζε και αυτό τον εξαγρίωνε. Όταν λοιπόν ήθελε να πληροφορήσει τους κατοίκους ,γυρνούσε τα σοκάκια του χωριού και φωνάζοντας δυνατά με την στεντόρεια φωνή του ,πληροφορούσε τους κατοίκους. Ακόμα ντιδονεί στα αυτιά μου η φωνή του « Κύριοι ,ακούσατε καλά. ..΄Ηρθε ο Ταξιλάρης για να μαζέψει τους φόρους. Θα βρίσκεται στο Καφενείο του Διάκου και όσοι χρωστάτε, τρέξετε να πληρώσετε». Πολλές φορές κάποιοι δεν άκουαν καλά ,αλλά από στόμα σε στόμα ,διαδιδόταν το νέο και όλοι έτρεχαν να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους. Τελάλη θυμόμαστε τον Μανόλη Μπίλλη ,τα τελευταία χρόνια.

Κάποια στιγμή ο Τελάλης σταμάτησε να διαλαλεί , γιατί η πρόοδος έφερε και στο χωριό τα μεγάφωνα. ΄Ετσι ο Γραμματέας ανακοίνωνε ότι ήθελε μέσω των μεγαφώνων και ο Τελάλης έπαψε να υπάρχει.

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ BLOG MAΣ

 

                                                               

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ BLOG μας τον τελευταίο μήνα

Σουηδία	2.592
Ελλάδα	1.498
Ηνωμένες Πολιτείες	131
Αυστραλία	85
Ινδονησία	77
Γερμανία	51
Βιετνάμ	43
Κύπρος	19
Γαλλία	13
Άλλο	34

Όπως φαίνεται από τον πίνακα οι Σουηδοί τους τελευταίους μήνες μας προτιμούν ,ακολουθούν οι Έλληνες ,Αμερικανοί ,Αυστραλοί και πολλοί άλλοι.

Σας ευχαριστούμε !!!!

ΟΙ ΚΥΝΗΓΟΙ ΤΟΥ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΥ

 

                                                             

Το χωριό είναι ορεινό ,με πολλά βουνά , έχει όμως και αρκετές πεδιάδες. Η περιοχή έχει πολλά ελάφια, λαγούς ,πέρδικες ,περαστικές μπεκάτσες και αρκετά είδη πουλιών. Την εποχή εκείνη τα άγρια ζώα συνέβαλλαν στη διατροφή των χωρικών. Σε άλλη καταγραφή μας , γράψαμε με ποια μέσα οι άνθρωποι της εποχής εκείνης ,έπιαναν τα άγρια ζώα.

Από τη στιγμή που κυκλοφόρησαν τα ντουφέκια ,τα πράγματα άλλαξαν και υποχρεωτικά ακολούθησαν την εξέλιξη. Οι πρώτες ντουφεκιές έσπασαν τη γαλήνη της περιοχής και δημιούργησαν νέα δεδομένα. Αρκετοί κάτοικοι αγόρασαν όπλα ,πήραν σκυλιά ,πολεμοφόδια , βούρια και όταν « άνοιξε το κυνήγι» επιδόθηκαν στο σπορ.

Και όπως λέει ο λαός , οι μεγαλύτεροι « ψεύτες» είναι οι κυνηγοί και οι ψαράδες». Πάντα μεγαλοποιούν τα γεγονότα και πάντα έχουν επιτυχίες. Αλλά κακά τα ψέματα « του κυνηγού και του ψαρά το πιάτο 5 φορές είναι αδειανό και μια φορά γεμάτο»

Πρωί πρωί ,λοιπόν ,έβαζαν τη στολή ,ζωνόντουσαν τις σφαίρες ,έριχναν τη βούρια στην πλάτη και ξεκινούσαν. ΄Αλλοι κοιμόντουσαν έξω ,για να προλάβουν. Όσοι είχαν καλά κυνηγετικά σκυλιά ,αλλά ήξεραν και να « κανεύουν» ,σημαδεύουν καλά , πάντα κάτι πετύχαιναν . Υπήρχε ανταγωνισμός και το βράδυ στα καφενεία του χωριού, γινόταν ο απολογισμός. Τόσες πέρδικες ,λαγούς ,έφερε ό ένας και πόσες ο άλλος. Γινόντουσαν και πειράγματα ,όπως γίνεται πάντα στα μικρά χωριά .Κάποιοι δεν τολμούσαν να πάνε στα καφενεία ,για να αποφύγουν την καζούρα.

Μικροί εμείς ,παρακολουθούσαμε τα λεγόμενα και τις σχετικές ιστορίες ,που ήταν γαργαλιστικές και διασκεδαστικές

Κάποτε ένας κυνηγός ,που δεν είχε σκυλί, πήγε για κυνήγι . ΄Εριχνε πέτρες στα κλαδιά για να βγάλει πέρδικες ή λαγούς . Ξαφνικά πίσω από μια αγριοκερασιά ,τα κλαδιά κουνιόντουσαν και νομίζοντας ότι είναι κάποιο θήραμα , πυροβόλησε. ΄Ετρεξε γρήγορα για να δει τι σκότωσε και όταν έφτασε , αλίμονο ….το θήραμα ήταν ένας γάιδαρος. Είδε και έπαθε να ξεμπλέξει και ο γάιδαρος πληρώθηκε ,χρυσός.

Κάποιοι άλλοι κυνηγοί ανήκαν στην κατηγορία του κιουμέ . Ο κιουμές είναι η ενέδρα και εθεωρείτο υποτιμητικό να κυνηγά κανείς έτσι. Συνήθως ,έστηναν καρτέρι στα νερά ,που πηγαίνουν οι πέρδικες και οι λαγοί να πιουν το νεράκι του Θεού. Εντόπιζαν το μέρος, πήγαιναν από βραδύς , έφτιαχναν τον κιουμέ , κόβοντας κλαδιά και τοποθετώντας τα με τέτοιο τρόπο ,για να μην φαίνονται. Ερχόντουσαν τα ζώα να πιουν και πυροβολούσαν από μικρή απόσταση και συνήθως σκότωναν περισσότερα ζώα , από ότι οι άλλοι. ΄Επρεπε να ξέρουν την ώρα που θα έρθουν τα ζώα ή περίμεναν αρκετές ώρες και η υπομονή πρέπει να ήταν μεγάλη.

Κάποτε δυο φίλοι έστησαν τον κιουμέ , ο ένας μόνο είχε όπλο και ο άλλος ήταν βοηθός . Πήραν διαφορετικές θέσεις και περίμεναν τις πέρδικες .Μεσημέρι ,μεγάλη ζέστη και οι πέρδικες ήρθαν . Κακάριζαν κιόλας , σαν να τους έλεγαν ερχόμαστε. Αυτός που δεν είχε το όπλο περίμενε να ακούσει το μπαμ ,αλλά πού….Οι πέρδικες ήρθαν ,ήπιαν το νεράκι και έφυγαν . Σηκώθηκε ο άοπλος και πήγε να δει τι έγινε. Βρήκε τον κυνηγό ξαπλωμένο , να κοιμάται…..

΄Όταν βράδιαζε στα καφενεία όλοι περίμεναν να περάσουν οι κυνηγοί, για να δουν τι έκανε ο καθένας και να αρχίσουν τα πειράγματα. Αυτός που απέτυχε ,πολλές φορές δεν περνούσε από τα καφενεία ,αλλά από άλλους δρόμους, σαν κυνηγημένος. Οι έχοντες επιτύχει, κρεμούσαν τις πέρδικες στη ζώνη, για να φαίνονται ,κάθιζαν στο καφενείο να πιουν καφέ , να διηγηθούν τα κατορθώματά τους και να τσιγκλίσουν τους άλλους.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΡΝΙΤΤΑΛΗΣ .Ο ΕΥΠΑΤΡΙΔΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΝΙΣΤΗΣΤΟΥ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΥ

 

                                                                               

       (  Στη φωτογραφία αριστερά ο Μιχάλης ,δεξιά η σύζυγός του και ντυμένος Άγιος Βασίλης ο εγγονός του Μιχάλης)

(ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΡΟΔΙΑΚΗ- ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΧΟΝΔΡΟΣ4-17-8-21)

«Έφυγε» από τη ζωή ένας άνθρωπος που αγάπησε το χωριό του και που η δραστη­ριότητά του ήταν πολυσήμαντη και πολύπλευρη, γι’ αυτό και η πένθιμη καμπάνα της εκκλησίας Κοιμήσεως της Θεοτόκου του Μεσαναγρού υπογράμμιζε το βαρύ πένθος και τη βαθιά συγκίνηση.

Ο Μιχάλης Αρνίτταλης, παραδοσιακός κουρέας στην πόλη της Ρόδου, (άλλοτε στη συνοι­κία Αγίας Αναστασίας και άλλοτε στην οδό Καμείρου), η καρδιά και το μυαλό του βρισκόταν στο αγαπημένο του χωριό «Μεσαναγρός». Όπως είναι γνωστό, το χωριό αυτό είναι μικρό και ανήκει στη Νότια Ρόδου, με φιλόξενους κατοίκους.

Όταν πριν από πολλά χρόνια, ο τότε κοινοτάρχης Ιωάννης Αθανασάς μας πρότεινε να κα­ταγράψουμε την ιστορία και τον λαϊκό πολιτισμό του Μεσαναγρού, ο Μιχάλης Αρνίτταλης, πρόθυμος και ευγενέστατος μας έσωσε σημαντικές πληροφορίες και ακόμα μας υπέδειξε πρόσωπα που μπορούσαν να αναφερθούν στην πατριδογνωσία. Επίσης μας φιλοξένησε στο παραδοσιακό του σπίτι.

Με τη βοήθειά του αυτή συγκεντρώσαμε ένα πολύ πλούσιο υλικό, με ιστορικά και λαογρα­φικά στοιχεία. Μακάρι να υπήρχαν σε κάθε χωριό και σε κάθε νησί παρόμοιοι άνθρωποι που αγαπούν και σέβονται τον τόπο τους, ο κόσμος θα ήταν αλλιώς. Όπως ο Τσαμπίκος Σηφόπουλος στα Αφάντου, όπως η Μαρίκα Μαρμαροκόπου στη Θολό, όπως ο Σάββας Φύλλης στα Μαριτσά, όπως τόσοι άλλοι…

Αυτό το υλικό, το πλουτίσαμε σιγά – σιγά με τα χρόνια και δημιουργήσαμε δώδεκα φα­κέλους με θέματα Μεσαναγρού. Ίσως κάποτε να γίνει βιβλίο, όπως εκείνος το ονειρευόταν για να μάθουν οι επόμενες γενιές τον πλούτο και τον θησαυρό του χωριού αυτού.

Τον Μιχάλη Αρνίτταλη, συναντήσαμε σε κάθε βήμα και σε κάθε θετική πρωτοβουλία του Μεσαναγρού. Στα εκκλησιαστικά της Παναγιάς Σκιαδενής και του Αγίου Θωμά, στα λαϊκά πανηγύρια, σε θέματα υποδομών του χωριού, σε θέματα πολιτισμού και περιβάλλοντος. Αναζητούσε για τον τόπο του την πρόοδο και την ευημερία.

Η γνωριμία του, αποτελούσε ένα πλεόνασμα ανθρωπιάς ενώ πάντα είχε ένα μειδίαμα στα χείλη καλοσύνης. Άτομο με ήθος και αξιοπρέπεια.
Ήξερε να συζητά, να ακούει τον συνομιλητή του και να εκφράζει τις προτάσεις του με πολι­τισμένο τρόπο.

Ο Μεσαναγρός «έχασε» ένα ξεχωριστό πατριώτη, γι’ αυτό και ο θάνατός του προκάλεσε θλίψη και συγκίνηση και αβάσταχτο πόνο στην οικογένειά του. Ήταν καλός οικογενειάρχης καικαλόςεπαγγελματίας.
Τον αποχαιρετούμε με βαθιά θλίψη, κρατώντας ως παρακαταθήκη και ως κληρονομιά την αγάπη που έδειχνε στο χωριό του, στις αξίες της ιστορίας και του πολιτισμού.

Στη σύζυγό του Μαρία και στα παιδιά του Μανώλη – Ευαγγελία και Θανάση – Χρυσούλα, και στα εγγόνια του, να είναι καλά και να τον θυμούνται ως ένα ευπατρίδη, καλοσυνάτο και προοδευτικό.
Αιωνία η μνήμη του.

Την επιθυμία του Μιχάλη Αρνίτταλη να εκδοθεί βιβλίο για τον Μεσαναγρό , ο δάσκαλος Γιάννης Καραγιάννης την έκανε πραγματικότητα τον Δεκέμβρη του 2020 και αρκετά στοιχεία του Βιβλίου είναι και απόψεις του Μιχάλη.Το Βιβλίο φέρει τον τίτλο “ Το χωριό μας ,ο Μεσαναγρός της Ρόδου”

ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ

 

                                                               

ΟΙ ΠΑΝΑΓΙΕΣ ΤΟΥ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΥ

 

Ο Μεσαναγρός είναι το χωριό με τις περισσότερες εκκλησιές και μοναστήρια ,16 τον αριθμό. Μπορεί να θεωρηθεί ιερός τόπος ,τόπος βαθιά θρησκευόμενων ανθρώπων , που η αγάπη τους στα Θεία συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Πρέπει να χαρακτηριστεί ιερός ,γιατί εκτός από τις 16 εκκλησιές και μοναστήρια ,γύρω από τον οικισμό υπάρχουν πολλές Παλαιοχριστιανικές βασιλικές . Χαρακτηριστικά ο Αρχαιολόγος Ιωάννης Βολανάκης αναφέρει. « Ο μεγάλος αριθμός των Παλαιοχριστιανικών μνημείων που έχει επισημανθεί στην περιοχή του Μεσαναγρού, υποδηλοί ότι ο οικισμός βρισκόταν σε μεγάλη ακμή. Σε έξι διαφορετικές θέσεις υπήρχαν δέκα συνολικά Παλαιοχριστιανικές βασιλικές» .

Αυτές είναι – 1) Της Αγίας Βαρβάρας

2. Αγίου Νικολάου

3. Τιμίου Σταυρού ή Αγίου Ιωάννου

4. Κοίμησης της Θεοτόκου( 3 Βασιλικές)

5. Πεντάθυρα

6. Στις Ζωπές

7. Αγίου Μηνά

8. Σωτήρα,Παλαιόκαστρο

9. Χιονιά

10. Πατέλες

Από τις 16 εκκλησιές , οι 3 είναι αφιερωμένες στη Παναγιά , στη Μεγαλόχαρη ,στη Μητέρα όλου του κόσμου, όπως λένε οι Μεσαναγρενοί . Είναι η Κοίμηση της Θεοτόκου , η Παναγιά Σκιαδενή και η Ζωοδόχος Πηγή ή Πλημμυριανή.

Η Κοίμηση της Θεοτόκου ή Πανωεκκλησιά

Η Κοίμηση της Θεοτόκου ,Παλαιοχριστιανική εκκλησιά του 13^ου αιώνα , είναι κτισμένη σε ερείπια Παλαιοχριστιανικής του 5^ου αιώνα και στον ίδιο χώρο υπάρχει άλλη του 3^ου αιώνα. Ο γύρω χώρος υπήρξε και νεκροταφείο . Μετά από ανασκαφές που έγιναν ,η εκκλησία έχει συντηρηθεί και υπάρχουν και αρκετά ψηφιδωτά. Η αγάπη , η πίστη και ο σεβασμός στην Παναγιά ,είναι παροιμιώδης . Δεν υπάρχει στιγμή της ζωής των Μεσαναγρενών , που να μην αναφέρεται στην Παναγιά. Στις χαρές και στις λύπες ,στις αρρώστιες ,στον πόνο , στην προσμονή ,στην ελπίδα ,η λέξη που κυριαρχεί είναι « Παναγιά μου »

Λειτουργείται από 1 έως 23 Αυγούστου ,αλλά σε καθημερινή βάση είναι ανοιχτή για τους επισκέπτες. Στη χάρη της είναι κατάμεστη από κόσμο ,που δεν χωρεί μέσα στην εκκλησιά και καταλαμβάνει και την μικρή πλατεία του χωριού. Οι Μεσαναγρενοί της Ρόδου ,αλλά και πολλοί ξενιτεμένοι ,το δεκαπενθήμερο του Αυγούστου κατακλύζουν το χωριό ,για να προσκυνήσουν τη χάρη της. Η αρτοκλασία τόσο στον εσπερινό όσο και στη Θεία Λειτουργία ,γίνεται στη μικρή πλατεία που υπάρχει έξω από την εκκλησιά .Τα τελευταία χρόνια με την έλευση του Παπα- Αγαθάγγελου , την παραμονή της γιορτής ,ψάλλονται τα εγκώμια της Παναγίας και γίνεται περιφορά του Επιταφίου σε μέρος του χωριού.

Τα προηγούμενα χρόνια ο γιορτιάρης΅, δηλαδή ο νοικοκύρης που είχε το εικόνισμα της Παναγιάς σπίτι του και η οικογένειά του γιόρταζε αυτή τη γιορτή , ανήμερα έκανε τραπέζι μετά την εκκλησία και καλούσε τις αρχές του χωριού ,Παπά ,Δάσκαλο ,Πρόεδρο ,συγγενείς .φίλους και πολλές φορές και όλο το χωριό. Στο Μεσαναγρό κάθε σπίτι είχε τον προστάτη ¨Αγιο και ο Γιορτιάρης έπαιρνε στην εκκλησία αρτοκλασία ,πρόσφορο ,λάδι ,κρασί ,κεριά και ήταν μεγάλη τιμή να φιλήσεις τον άρτο που ευλογούσε ο Παπάς ,πράγμα που έδειχνε ¨ότι ήσουν ο γιορτιάρης. Πολλές φορές την παραμονή ή ανήμερα της γιορτής γινόταν γλέντι. Η εκκλησιαστική Επιτροπή για να μαζέψει χρήματα την ώρα του χορού τηρούσε το έθιμο που λέγεται ” Κούπα΅ . Καθώς χόρευαν ,ένας Επίτροπος κρατούσε ένα βαθύ πήλινο πιάτο ,την Κούπα και φώναζε ΅Κούπα ,΅κάθε φορά που άλλαζε ο πρώτος χορευτής. Ο πρώτος που έσερνε τον χορό , έπρεπε να ρίξει χρήματα μέσα στην κούπα. Οι πρώτοι χορευτές άλλαζαν συνέχεια και η κούπα γέμιζε προς τέρψιν της Εκκλησιαστικής Επιτροπής.

Σε κάθε λέξη ,σε κάθε καημό ,σε κάθε κίνδυνο, αρρώστια ,η πρώτη λέξη που έβγαινε από τα χείλη των Μεσαναγρενών ,ήταν Παναγιά μου. Πολλές φορές όλα αυτά γίνονταν τραγούδι ,στίχος ,που έκφραζε την επιθυμία του ζητούντος.

Ω Παναγιά μου Δέσποινα το θαύμα σου να κάμεις

Κάθε ανθρώπου που πονά τον πόνο του να γιάνεις.

Η αγάπη της μάνας στα παιδιά της και η επιθυμία της να έχουν την Παναγιά προστάτιδα ,εκφραζόταν στους παρακάτω στίχους.

Ω Παναγιά μου Δέσποινα με τα χρυσά καντήλια

Να βλέπεις τα παιδάκια μου να σου τα κάμω χίλια..

Ο καημός της μάνας για τα ξενιτεμένα παιδιά της και η προστασία από την Παναγιά που επιζητούσε ,φαίνεται παρακάτω.

Ω Παναγιά μου Δέσποινα πούσαι στα ψηλωμένα

Και βλέπε τα παιδάκια μου πούναι μακριά στα ξένα.

¨Όταν γινόταν γλέντι τη γιορτή της Παναγιάς τραγουδούσαν.

Ω Παναγιά μου Δέσποινα έβγα που το στασί σου

Να δεις χαρές που γίνονται έξω από την αυλή σου.

¨Ένα άλλο όνομα που έδιναν οι Μεσαναγρενοί στην Παναγιά ήταν «Καθολική». .Πολλές κοπέλες του χωριού ,έφεραν αυτό το όνομα.

Ω Παναγιά Καθολική πούσαι μες στο χωριό μου

Θέλω προστάτης να γενείς και μένα των παιδιών μου.

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ,ΠΟΥ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΑΥΡΙΟ

 

                                                                     

Στη θέση Αλώνια υψώνεται το μονόχωρο ,καμαροσκέπαστο μοναστηράκι που τιμάται στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού. Το μοναστηράκι περιτριγυρίζεται από τσιμεντοστρω­μένη αυλή και σκιάζεται από δέντρα. Δεξιά της εισόδου μια μαρμάρινη , εντοιχισμένη επι­γραφή αναφέρει. « ΔΑΠΑΝΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΕΜΜ. ΠΙΛΛΗΡΗ ΙΔΡΥΘΕΙΣ ΤΟ 1985.

Στο εσωτερικό του οι τοίχοι είναι ασβεστωμένοι και φιλοξενούν εικονίσματα διαφόρων Αγίων. Το τέμπλο του είναι κτιστό και φέρει τις συνήθεις εικόνες και το εικόνισμα της Με­ταμορφώσεως του Σωτήρος.

Το μοναστηράκι φροντίζουν σήμερα όσοι περαστικοί σταματήσουν για να προσκυνήσουν και όσοι Μεσαναγρενοί έχουν κοντά τα κτήματά τους.

Λειτουργείται τακτικά μόνο στις 6 Αυγούστου που γιορτάζει.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΚΑΙΡΟΥ ΜΕ ΤΑ ΜΕΡΟΜΗΝΙΑ

                                                                  

Ο μήνας Αύγουστος είναι ο μήνας των καιρικών προβλέψεων όλου του χρόνου. Μικρός θυμόμουν τους γεροντότερους χωριανούς ,τον Αύγουστο να προβλέπουν τον καιρό όλου του χρόνου και να συναγωνίζονται ποιος θα βγει αληθινός.

Σήμερα με την πρόβλεψη του καιρού ασχολείται μόνο ένας χωριανός. Ο Μιχάλης Πιζήμολας ή Maik. Είναι γεωργός ,ψάλτης , καφετζής και μετεωρολόγος…Την τέχνη την έμαθε από τους παλιότερους και τη συνεχίζει. Το μήνα Αύγουστο κρατά καθημερινά σημειώσεις και περιμένει το χειμώνα να επαληθευτεί.

• Maik θάχει βροχές το χειμώνα ,την ΄Ανοιξη ,το ρωτάνε οι γεωργοί και αυτός ανοίγοντας τα τεφτέρια του λέει τις προβλέψεις του.

Να λοιπόν πως μέσα στον Αύγουστο προβλέπει τον καιρό όλου του χρόνου.

Η 1^η ,2^η και 3^η Αυγούστου είναι για το μήνα Αύγουστο. Ανάλογα με τον καιρό των ημερών αυτών γίνεται και η πρόβλεψη.

4 Αυγούστου –Σεπτέμβριος, 5 Αυγούστου Οκτώβριος, 6 ο Νοέμβριος,7 ο Δεκέμβριος, 8 ο Γενάρης, 9 ο Φλεβάρης , 10 ο Μάρτης , 11 ο Απρίλης, 12 ο Μάϊος, 13 ο Ιούνιος και 14 Αυγούστου ο Ιούλιος.

Καθημερινά ο Maik καταγράφει τον καιρό της ημέρας ,βλέπει αν έχει σύννεφα και κάνει τις προβλέψεις του.

15 , 16, 17 Αυγούστου είναι για τον Αύγουστο. Τώρα ξεκινάμε ανάποδα.

18 ο Ιούλιος, 19 ο Ιούνιος ,20 ο Μάϊος ,21 ο Απρίλιος, 22 ο Μάρτιος , 23 ο Φεβρουάριος .24 ο Ιανουάριος ,25 ο Δεκέμβριος, 26 ο Νοέμβριος ,27 ο Οκτώβριος και 28 ο Σεπτέμβριος.

΄Ετσι γίνονται οι προβλέψεις του χρόνου. Θα περιμένουμε να τελειώσει ο μήνας , θα πάρουμε τις προβλέψεις του ,θα τις καταγράψουμε και θα κάνουμε αργότερα τις επαληθεύσεις μας.

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΟΣΙΑΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΟΥ

 

                                                                

Στη θέση Ασπροπηλιά ,1,5 χιλ. έξω από το χωριό βρίσκεται το μονόχωρο ,καμαροσκέπαστο μοναστηράκι της Οσίας Ειρήνης Χρυσοβαλάντου. Δεξιά της εισόδου, μια μαρμάρινη εντοιχισμένη επιγραφή μαρτυρεί. « ΔΑΠΑΝΗ ΟΣΙΑΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΑΙ ΕΥΡΥΔΙΚΗΣ ΣΤΕΦΑΝΑΡΑ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΑΥΤΩΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΣ 31-8-1981.

Το μοναστηράκι που πλαισιώνεται από τσιμεντοστρωμένη αυλή και αυλότοιχο ,είναι καλοσυντηρημένο . Εντυπωσιακό είναι το κωδονοστάσιο που βρίσκεται στην είσοδο της αυλής. Το εσωτερικό του μοναστηριού είναι όλο ασβεστωμένο εκτός από την οροφή όπου υπάρχει τοιχογραφία του Παντοκράτορα . Το μοναστήρι λειτουργείται τακτικά στη χάρη της Οσίας και περιστασιακά. Κάθε χρόνο γίνεται εσπερινός και θεία λειτουργία. Αρκετοί Μεσαναγρενοί και από την πόλη της Ρόδου πηγαίνουν να προσκυνήσουν και να ανάψουν ένα κεράκι . Μετά την εκκλησία οι πιστοί μοιράζουν κομμάτια από μήλα , μαζί με τους άρτους.

Σήμερα που γιορτάζει είναι μια ευκαιρία οι Μεσαναγρενοί της Ρόδου να επισκεφθούν το χωριό και να προσευχηθούν στην Οσία Ειρήνη .

ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΥ ,ΠΟΥ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΗΜΕΡΑ

 

                                                                   

Στα Λουριά και σε απόσταση 3 χιλιομέτρων από το χωριό ,στην κορυφή ενός υψώματος , βρίσκεται το μονόχωρο , καμαροσκέπαστο και ευρύχωρο μοναστηράκι της Αγίας Παρασκευής. Το μοναστηράκι είναι ασβεστωμένο εσωτερικά και εξωτερικά και πλαισιωμένο από κράσπεδο με μπετόν. Στην είσοδο του μια μαρμάρινη επιγραφή αναφέρει. « Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΘΕΝ ΔΑΠΑΝΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗ 1975».

Το τέμπλο του είναι κτιστό και φέρει τις συνήθεις εικόνες. Στους ασβεστωμένους τοίχους με το σταμπωτό , φυτικό διάκοσμο ,βρίσκονται αναρτημένα εικονίσματα και μια μεγάλη εικόνα της Αγίας Παρασκευής , αφιέρωμα της κτητόρισσας. Η κόγχη του ευρύχωρου ιερού είναι χρωματισμένη σε ανοιχτή απόχρωση του γαλάζιου. Το μοναστηράκι λειτουργείται τακτικά την ημέρα της Αγίας Παρασκευής

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΡΟΦΗΤΗ ΗΛΙΑ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ ,ΠΟΥ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΗΜΕΡΑ

 

Στην κορυφή ομώνυμου υψώματος ,2,5 χιλ. έξω του οικισμού του Μεσαναγρού , βρί­σκεται το Μοναστήρι του Προφήτη Ηλία.. Πρόκειται για μονόχωρο κτίσμα μετρίων διαστάσεων με επικλινή κεραμοσκεπή . Η β. και Ν. πλευρά του στηρίζονται με ισχυ­ρά τοιχία αντιστήριξης που προσδίδουν μια αρχιτεκτονική πρωτοτυπία στο λατρευτι­κό αυτό τόπο. Τα τοιχία έχουν κατασκευαστεί επειδή το μοναστηράκι υφίσταται αλε­πάλληλες καθιζήσεις .Πιθανολογείται μάλιστα από κατοίκους του χωριού ότι στη θέση του προϋπήρχε ναός στα ερείπια του οποίου η νεολαία του χωριού με ταχτικές εργασίες και με « ΔΑΠΑΝΗ ΗΛΙΑ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΚ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΥ 12-6-1947» ,όπως μαρτυρεί σχετική εντοιχισμένη επιγραφή , ανεγέρθηκε το υφιστάμενο μοναστήρι . ΄Εκτοτε συχνές ανακαινιστικές εργασίες συντήρησης έχουν γίνει μέχρι και πρόσφατα.

Το εσωτερικό του Μοναστηριού είναι ασβεστωμένο και οι τοίχοι του φέρουν διάφορα εικονίσματα. Το τέμπλο του είναι κτιστό και φέρει τις συνήθεις εικόνες. Το δάπεδο καλύπτεται με πλίνθους. Το μοναστήρι λειτουργείται τακτικά στη χάρη του Προφήτη Ηλία.

ΑΝΕΒΕΙΤΕ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ ΣΚΙΑΔΙ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ ΚΑΙ ΟΛΟ ΤΟ ΝΗΣΙ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΑ ΠΟΔΙΑ ΣΑΣ

 

                                                                          

Ο δρόμος για να ανεβούμε στην κορυφή του βουνού Σκιάδι υπήρχε , αλλά όχι σε καλή κατάσταση. Την ημέρα λοιπόν των εκλογών μάθαμε ότι μπορούμε να ανεβούμε και το προσπαθήσαμε. Ο δρόμος βελτιώθηκε και χρειάζεται ακόμη λίγη προσπάθεια , για να γίνει καλύτερος. Η διαδρομή εξαίσια . Ανεβήκαμε στην κορυφή και το μάτι μας δεν ήξερε πού να πρωτοκοιτάξει. Μια γαλήνη σε κυριεύει και σε κάνει να νιώθεις διαφορετικά.

Στην κορυφή ,που παλιά ήταν τόπος λατρείας , διακρίνονται ερείπια παλιού ναού. Και όπως γράφει ο Αρχαιολόγος Ι. Βολανάκης και φίλος του χωριού..( Σε απόσταση 4 χιλ. ,στην κορυφή υψώματος-560μ. διατηρούνται τα ερείπια παλαιού ναϋδρίου , στους τοίχους του οποίου διακρίνονται λείψανα από τοιχογραφίες. Το ναϋδριο αυτό κτίστηκε στη θέση ή πλησίον παλαιοχριστιανικού ναού, όπως φαίνεται από τα λείψα­να παλαιών τοίχων και από διατηρούμενα μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη. Η θέση λέγεται Σταυρός ή ΄Αγιος Ιωάννης .).

Υπάρχει επίσης «Φλεσκίνα » ,είδος μικρού πηγαδιού ,για τη συλλογή νερού.

Και τι δε βλέπει το μάτι μας. Κάτω ακριβώς ,είναι η Μονή Σκιάδι και πιο πέρα απλώνεται η θάλασσα του Μεσαναγρενού Κάμπου. Κάπου εκεί βρίσκεται και το «Πετροκάραβο» ,που πέτρωσε η Παναγιά Σκιαδενή ,μαζί με τους πειρατές. Δεξιά δια­κρίνονται τα χωριά Απολακκιά, Μονόλιθος και Σιάνα. Από την άλλη μεριά , η ματιά μας φτάνει μέχρι το χωριό Λάρδος. Διακρίνονται επίσης ο Γενναδενός κάμπος ,τα Σκληπενά μέρη και ακριβώς κάτω από τα πόδια μας ,ο Μεσαναγρός. Προς τη μεριά της Αρνίθας ,υψώνεται επιβλητικά ,το Μεσαναγρενό Αιολικό πάρκο.

Αν πας απόγευμα ,θα απολαύσεις το καλύτερο ηλιοβασίλεμα στον κόσμο. Όλα σου φαίνονται πολύχρωμα , ο ήλιος χάνεται στη θάλασσα και ένα σκοτεινό πέπλο σκε­πάζει τα πάντα.

Μελανό σημείο , η εγκατάσταση κεραιών ,ακόμη και κοντά στα Αρχαιολογικά μνη­μεία. Οι κεραίες αυτές πρέπει να ξηλωθούν ,γιατί η παρουσία τους δείχνει ανευθυ­νότητα και όχι σεβασμό στα μνημεία που κληρονομήσαμε από τους προγόνους μας.

Αν βρεθείτε στον Μεσαναγρό , μη διστάσετε να ανεβείτε στην κορυφή του βουνού «Σκιάδι» και θα μείνετε με τις καλύτερες εντυπώσεις. Θα ζήσετε ανεπανάληπτες στιγμές και θα νιώσετε αισθήματα πρωτόγνωρα .

ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΗΣ ΣΤΟ ΜΠΑΣΚΕΤ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ Η ΟΜΑΔΑ ΠΑΙΔΩΝ ΤΟΥ ΚΟΛΟΣΣΟΥ

   

                                                                             

ΣΥΓΧΑΡΗΤΡΙΑ ΣΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ ΜΙΧΑΗΛ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΟΥ ΣΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

 

                                                                          

Μιχαήλ Σταύρος - 3ο ΓΕΛ Ρόδου,  18.000 μόρια Θετικών Σπουδών
«Μία δύσκολη χρονιά έφτασε στο τέλος της. Είμαι γενικά ικανοποιημένος με το τελικό αποτέλεσμα. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους καθηγητές μου και την οικογένειά μου που με στήριξαν και με καθοδήγησαν στην προσπάθειά μου!
Εύχομαι σε όλα τα παιδιά τα καλύτερα».

(Εφημερίδα Ροδιακή)

Σταύρο συγχαρητήρια και πάντα να έχεις επιτυχίες στη ζωή σου!!!!

ΤΟ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟ ΚΑΙ Η ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΑ-ΠΑΡΑΜΥΘΙ

 

                                                       

ΠΑΡΑΜΥΘΙ Το Βασιλόπουλο και η Βασιλοπούλα

Αφήγηση : Παπαδημητρίου Βασιλεία

Καταγραφή: Παπαμιχαήλ Μοσχοβία –Στοϊκίδου Ελευθερία

Μια φορά κι έναν καιρό είχε ένα Βασιλιά και μια Βασίλισσα. Είχανε μία κόρη , μη βρέξει ο Θιός και βρέξει την. ¨Ετυχε ν άρρωστήσει η βασίλισσα.΄ Ηρτεν πιο η ώρα ν αποθάνει. Εθώρειε ένα δακτυλί, εβγκαλέν το κι είπε του άντρα της « σ΄’οποιον κάμει το δαχτυλί , θα την πάρεις γυναίκα σου».

Ο βασιλιάς εκάλεσε τες γυναίκες όλης της οικουμένης , σ΄όσες κι αν εδοκίμασαν να ταιριάσει το δακτυλί, σε καμμιά εν εταίριασε. Εταίριασε μόνο στην κόρη του.

-Θα σε πάρω.

-Πατέρα, εγώ κόρη σου και ά με πάρεις;

-Παράφηση της μάνας σου είναι « σ΄όποια ταιριάξει το δακτυλί να την πάρεις γεναίκα σου¨.

Ετσακώνονταν ο βασιλιάς με την κόρη , η κόρη πιο επόμεινε. Ορίσασι τον γάμο που θεν να κάμουσι. Ο βασιλιάς πιο έκαμε της ένα καλό πολυέλαιο δώρο. Η κοπέλα πάει και βρίσκει κείνον που του παρήγγειλε ο βασιλιάς τον πολυέλαιο και του λέει.

_ Θα μου κάμεις τον πολυέλαιο , θάχει μέσα κρεβάτι, κουζινικά , τουαλέτα και όσα πάσι, εγώ θα τα πλερώσω με το παραπάνω.

¨Εκαμέ τα , επήρε τον πολυέλαιο στο σπίτι, , σε δυο, τρεις μέρες , που είχε να γίνει ο γάμος , χάνεται η κόρη. ΄Εβγκαλε όλο τον στρατό να την εύρουν , δεν την ηύρασι. Δεν ηύραν την κόρη , εμαυροφόρεσε το παλάτι.

Είχε και ένα βασιλόπουλο που τον γνώριζς και πήε να τον συλληπηθεί πούχασε την κόρη του. Το βασιλόπουλο υποψιάστη ότι η κόρη ήτο μες στον πολυέλαιο. Εζήτησε από τον βασιλιά να του πουλήσει τον πολυέλαιο και του τον πούλησε. Επήρεν τον εις το σπίτι , ανοίει τον πολυέλαιο και βρίσκει την κοπέλα μέσα. Εκρέμασε τον πολυέλαιο με την κοπέλα μέσα. Λε:

_Τώρα θα μου φέρνετε δυο πιάτα φαϊ , διότι ένα δε μου φτάνει ,δυο κουτάλια ,δυο περούνια , δυο ποτήρια και θα τα΄αφήνετε. Ήρκετο το βασιλόπουλο , έμπαινε μέσα , εκατέανέ την που τον πολυέλαιο , ετρώασι, έβαλέ την πάλαι στον πολυέλαιο.

Η κακή τύχη της κοπέλας , ειδοποίησαν το βασιλόπουλο να πάει στον στρατό. Λέει της μάνας του.

-Εγώ τώρα θα φύω , εσύ θα βάζεις ένα πιάτο φαγητό στο τραπέζι και νερό.

Εκείνη εκακοψιάστη, κατεαίνει τον πολυέλαιο ,σπα τον , βγαζει την κοπέλα έξω. Παίζει της και ξύλο , βάλλει την μέσα στο τσουάλι και στέλνει τους φρουρούς και παίρνουντην ες τον γιαλό και ρίχνου την.

Η κοπέλα ήξερε κολύμπι και βγήκεν έξω. Ηύρεν ένα βοσκό και είχε δυο κόρες ο βοσκός. ¨Εκλαιεν η κοπέλα .Λε:

• Τι έχεις κοπέλα μου , έλα μαζί μου.

Απολύθηκε το βασιλόπουλο , επήεν στο σπίτι, ο πολυέλαιος σπασμένος και ρώτηξε τι έγινε. Λέει η μάνα:

-Δεν ετρώετο το φαί και ενοίξαμε τον πολυέλαιο και ήτο πεθαμένη μέσα.

-Και που την επήρατε;

-Στο γιαλό.

Επήε το βασιλόπουλο ,ηύρε τον βοσκό και τις κοπέλες και την εγνώρισε που ήταν εκεί. Την άλλη μέρα ξαναπήε και πήγαινε συνέχεια. Τους κάλεσε για τραπέζι και ο βοσκός του είπε ότι δεν μπορούν να πάνε ,γιατί έχουν τα πρόατα. Εκείνος ρώτηξε.

-Πόσα πρόατα έχεις, πενήντα στρατιώτες θα φέρω για να τα ξανοίουν.

Επήαν στο σπίτι λοιπόν ,εφάασι , ήπιασι ,εδιασκεδάσασι , λέει το βασιλόπουλο.

-Τώρα θα πούμε και που ένα παραμύθι.

Είπαν ο βοσκός, είπαν οι δυο κάρες του , ήρτεν και η σειρά της βασιλοπούλας .Λέει.

-Εγώ δεν γνωρίζω παραμύθι.

-Θα πεις ότι ξέρεις.

¨Εκατσαν ούλοι στο γύρω . Η κοπέλα λέει.

• Μια φορά κι έναν καιρό είχε ένα βασιλιά και μια βασίλισσα και είχαν και μια κόρη. Επόθανε η βασίλισσα και ο βασιλιάς ήθελε να πάρει την κόρη του γεναίκα . Έκαμε και τον πολύέλαιο και κρύφτη μέσα η κοπέλα. Επήε και το βασιλόπουλο και πήρε και τον πολυέλαιο στο σπίτι του.

Αλλά η μάνα του , όταν άκουσε για τον πολυέλαιο ,εσηκώθη να φύει, αλλά το βασιλόπουλο δεν την άφηκε. Ετέλεψε το παραμύθι η βασιλοπούλα , είπε και για τον γιαλό και ούλα. Ϋστερα το βασιλόπουλο έπιασε την μάνα του , την έβαλε στο τσουάλι , την έριξε στον γιαλό και πήρε γυναίκα του τη βασιλοπούλα και περάσα καλά και μεις καλύτερα.

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ , Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΘΕΡΙΣΜΟΥ

                                                               

Το καλοκαίρι ήταν η εποχή του θερισμού. ¨Ολη η οικογένεια ήταν στα χωράφια. Για 2 μήνες το χωριό άδειαζε και όλοι κοιμόντουσαν στα χωράφια. « Θέρρος ,τρύγος ,πόλεμος» ,έλεγαν.

Το κυριότερο εργαλείο ήταν το δρεπάνι. Με αυτό θέριζαν ,όλη την ημέρα. Τα στάχια τα έκαναν γομάρια και τα έδεναν με λύες που έκοβαν οι άντρες χρησιμοποιώντας κλαδευτήρια .Τα γομάρια φορτώνονταν στα ζώα και μεταφέρονταν στα αλώνια.

Το αλώνισμα γινόταν με τα ζώα, μέρες ατέλειωτες. Ακολουθούσε το ξεχύρισμα, χωρισμός σιταριού από τα άχυρα .Με το θρηνί ή φτυάρια σήκωναν ψηλά το μίγμα ,άχυρα ,στάρι και με τη βοήθεια του αέρα ,το μίγμα ξεχώριζε. Ακολουθούσε η μεταφορά του σιταριού στο σπίτι και η τοποθέτησή του στις πάγκες. Τα άχυρα μεταφέρονταν στον αχυρώνα και ήταν η τροφή των ζώων τον χειμώνα.

Η ίδια διαδικασία ακολουθούνταν και για τις φακές, λαθούρι και άλλα ψυχανθή.

                                                                           

 

Πέρα από όλα αυτά υπήρχαν και άλλα εργαλεία, που είτε τα έφτιαχναν μόνοι τους ή τα αγόραζαν. Ο κρίκελος ,ένα σιδερένιο εργαλείο που το χρησιμοποιούσαν για να δέσουν τα ζώα στα χωράφια . Στην μια άκρη ήταν μυτερός, γιατί έπρεπε να μπει βαθιά στη γη και από την άλλη είχε μια κεφαλή ,που από εκεί περνούσε η σαούλα ,σχοινί για να δεθεί. Τα αλέτρια ήταν ξύλινα και χρειαζόταν μεγάλη μαστοριά ,τόσο στην επιλογή του ξύλου ,τόσο και στο φτιάξιμο. Το κλαδευτήρι ,οι ψαλίδες ,το λισγάρι , η λίμα ,το σκεπάρνι ,ήταν εργαλεία χρήσιμα .

ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ,ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΣΥΓΚΡΙΣΗ......ΤΟΥ ΤΟΤΕ ΜΕ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ....

 

                                                                         

ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ

         Κάθε πρωί στις 8 και το απόγευμα στις 2.30 , χτυπούσε η καμπάνα του σχολείου. Χτυπούσε 3 φορές όσες και οι συλλαβές της λέξης σχολείο. Βάζαμε την πάνινη τσάντα στον ώμο και τρέχαμε για το σχολείο. Τότε είχαμε πρωί και απόγευμα. Κάθε Τετάρτη απόγευμα, γινόταν ο καθιερωμένος περίπατος. Στις μικρές τάξεις είχαμε μια δασκάλα και στις μεγαλύτερες το δάσκαλο. ΄ Ομορφα χρόνια αλλά και σκληρά. Βιβλία δεν είχαμε , τα αγοράζαμε βλέπετε και έπρεπε να έχουμε τα αυτιά μας ανοιχτά ,για να ακούμε το δάσκαλο και να μαθαίνουμε τα προφορικά εκείνη τη στιγμή. Αλίμονο σε αυτόν που δεν ήξερε μάθημα. Κάποια παιδιά που είχαν βιβλία ,μας καλούσαν σπίτια τους ,για να διαβάσουμε παρέες παρέες. Μαζευόμοσταν λοιπόν σε κάποιο σπίτι , καθισμένοι στο σοφά, στη μέση η λάμπα πετρελαίου ,τα βιβλία ,τα τετράδια πάνω στο σοφρά και προσπαθούσαμε να μάθουμε το μάθημα. Διάβαζε ένας και οι άλλοι άκουγαν . Φαντάζεστε τι γινόταν.

             Στο σχολείο έπρεπε να είμαστε προσεκτικοί και να μην κάνουμε αταξίες . Μαθαίναμε να είμαστε ευγενικοί, πρόθυμοι, τακτικοί και υπάκουοι. Οι τιμωρίες και η νηστεία έδιναν και έπαιρναν. Παρ΄όλα αυτά υπήρχαν και οι ατίθασοι , που πολλές φορές εξ αιτίας τους ,την πληρώναμε όλοι. Λίγο πολύ όλοι κάτι κάναμε. Τις Κυριακές ο εκκλησιασμός ήταν υποχρεωτικός . Ο Δάσκαλος όριζε ποιος θα πει το Πιστεύω, τον Απόστολο και το Πάτερ ημών. Τα ξέραμε απόξω και ανακατωτά. Κανένας δεν απουσίαζε. Τη Δευτέρα πρωί όσοι έλειπαν ή ήταν άτακτοι ,έβγαιναν στη σέντρα. . Σε ποιον να διαμαρτυρηθείς. Στους γονείς σου.. Κάτι έκανες και σε τιμώρησε ο δάσκαλος και έπαιρνες και άλλη τιμωρία.

         Γράφαμε με μελάνι, με τον κοντυλοφόρο. Είχαμε το μελανοδοχείο , το στυπόχαρτο και προσπαθούσαμε να γράφουμε όμορφα και καθαρά. Κάποια μέρα ένα παιδάκι έφερε στο σχολείο ένα κόκκινο στυλό, που του τον έστειλε ο θείος του από την Αυστραλία. Μείναμε να κοιτάζουμε πως γράφει τούτος. Δε βουτούσε μελάνι . Τα είχε όλα. Τον παρακαλούσαμε να μας δώσει να γράψουμε και εμείς ,αλλά αυτός έδινε μόνο στους κολλητούς του. Είπαμε μόλις τον αφήσει στη τσάντα ,να του τον κλέψουμε. Μέχρι εκεί ξεπέσαμε.. Πονηρός αυτός τον κρατούσε πάντα στα χέρια του ή στις τσέπες του. Όπως όλα τα ωραία κάποτε τελειώνουν ,έτσι έγινε και με τo στυλό. Μια μέρα εκεί που έγραφε μέσα στην τάξη ο στυλός τελείωσε . Δεν έγραφε. Το τι κλάμα έριξε ,δε λέγεται . Το τι χαρά νιώσαμε οι άλλοι δε περιγράφεται. Παιδικές κακίες βλέπετε.

Η ΠΑΙΔΕΙΑ

                                                               

Οι διάφοροι κατακτητές ,που πέρασαν από τη Ρόδο ,παραμέλησαν την παιδεία ή δεν ενδιαφέρθηκαν . Οι Ιππότες δεν φρόντισαν την εκπαίδευση ,γιατί ήταν απασχολημένοι στην κατασκευή οχυρωματικών έργων.

Επί Τουρκοκρατίας δεν υπάρχουν στοιχεία για την εκπαίδευση. Γεγονός είναι , απ΄ ότι έλεγαν οι παλιοί Μεσαναγρενοί . τα γράμματα εδιδάσκονταν από τους παπάδες και μοναχούς και περισσότερο τα παιδιά εμάθαιναν τα σχετικά με την εκκλησία , Απόστολο, Πιστεύω, Πάτερ ημών ,ψαλμούς, πράγματα που συνεχίστηκαν και σε μας στα παιδικά μας χρόνια.

Πρώτος ο μητροπολίτης Γερμανός ( 1876- 1888 ) ίδρυσε σχολεία στα χωριά. Κτήρια δεν υπήρχαν και χρησιμοποιήθηκαν σπίτια , εκκλησιές και μοναστήρια. Χρησιμοποιούσαν την « αλληλοδιδακτική μέθοδο » , δηλαδή οι μεγαλύτεροι μαθητές δίδασκαν και βοηθούσαν τους μικρότερους στη Γραφή και Ανάγνωση. Υπήρχαν ποινές ,για τους μαθητές , ανάλογα με τα παραπτώματα. Το ξύλο ήταν ένα είδος τιμωρίας.

¨Όλα τα παιδιά δε φοιτούσαν στο σχολείο και ιδίως τα κορίτσια. Κάθε μαθητής έφερνε στο σχολείο ξύλα , ψωμί για τον δάσκαλο και διάφορα άλλα πράγματα.

Οι δάσκαλοι διορίζονταν από την Κοινότητα , για ορισμένο χρονικό διάστημα. Στο τέλος της σχολικής χρονιάς οι μαθητές εξετάζονταν από Επιτροπή της Κοινότητας και της Εκκλησίας , για να δουν αν οι μαθητές κατείχαν την ύλη. Το έτος 1908-1909 αναφέρονται τα αποτελέσματα της εξετάσεις των μαθητών . Για τον Μεσαναγρό αναφέρεται « Αποτελέσματα ευάρεστα » .

Οι δάσκαλοι έχαιραν εκτίμησης από τους χωριανούς , συμμετείχαν στην κοινωνική ζωή , είχαν πρωτεύοντα ρόλο στο « γίγνεσθαι του χωριού» και σύντασσαν τα προικοσύμφωνα και όλα τα έγγραφα της εποχής.

Τα σχολεία λειτουργούσαν πρωί και απόγευμα και τα παιδιά πήγαιναν στο σχολείο ακούοντας το χτύπημα της καμπάνας τρεις φορές (σχο-λεί-ο). Το 1926 εισάγεται στα σχολεία η ιταλική γλώσσα . Το 1936 ο Ντεβέκι έκλεισε όλα τα σχολεία και αυτά που λειτούργησαν τα παιδιά έπρεπε να μιλούν την Ιταλική. ¨Οσοι δάσκαλοι δεν αποδέχτηκαν αυτόν τον θεσμό ,απολύονταν.

Φορέας αντίδρασης ,κατά των ιταλών η Εκκλησία . Ίδρυσε τα κατηχητικά σχολεία , τα οποία λειτούργησαν ως «Κρυφά Σχολειά». Οι μαθητές διδάσκονταν κρυφά την Ελληνική και έτσι η γλώσσα μας κρατήθηκε ζωντανή.

ΗΛΙΑ ΞΥΝΤΑΣ ,Ο ΛΟΧΑΓΟΣ ΤΟΥ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ ,ΠΟΥ ΕΠΕΣΕ ΜΑΧΟΜΕΝΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ ΤΟ 1944 ,ΠΟΛΕΜΩΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ,ΣΤΙΣ 16 ΙΟΥΝΙΟΥ ΤΟΥ 1944 ,ΗΜΕΡΑ ΤΩΝ ΓΕΝΕΘΛΙΩΝ ΤΟΥ

 

                                               

Μπορεί να είμαστε μικρό χωριό, αλλά οι καταγόμενοι από το Μεσανα­γρό, πολλές φορές έχουν τιμήσει το όνομά του με πράξεις και έργα , που ξεπερνούν τα όρια του μικρού αλλά ξακουστού χωριού μας.

΄Ενας από τους Μεσαναγρενούς που τίμησαν το χωριό, είναι και ο ήρωας Ηλίας Ξύντας. Γεννήθηκε την 16^η Ιουνίου του 1916 .. Ο Ηλίας Ξύντας έζησε στην Αμερική και αργότερα κατατάχθηκε στον Αμερικανικό στρα­τό και μάλιστα έφερε το βαθμό του Λοχαγού. Στο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο πολεμώντας στην Ευρώπη εναντίον των Γερμανών-Ιταλών ,έπε­σε μαχόμενος στη Γαλλία την 16^η Ιουνίου 1944 ,ημέρα των γενεθλίων του ,σε ηλικία 28 χρονών.

Οι Μεσαναγρενοί της Αμερικής τιμώντας την μνήμη του και την προ­σφορά του , είχαν στήσει μνημείο στην πλατεία του χωριού, μπροστά από την εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου ,με την παρακάτω επιγρα­φή.

ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΑΛΥΤΟΝ

ΥΠΕΡ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΠΕΣΌΝΤΟΣ ΕΝ ΓΑΛΛΙΑ ΤΗΝ 16^Η ΙΟΥΝΙΟΥ 1944 ΛΟΧΑΓΟΥ ΤΟΥ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΗΛΙΑ Κ. ΞΥ­ΝΤΑ ΓΕΝΝΗΘΕΝΤΟΣ ΕΝΤΑΥΘΑ ΤΗΝ 16^Η ΙΟΥΝΙΟΥ 1916 .

Η ΕΝ Β. ΑΜΕΡΙΚΗ ΜΕΣΑΝΑΓΡΕΝΗ ΑΔΕΛΦΟΤΗΣ Ο ΤΑΞΙΑΡ­ΧΗΣ ΤΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΠΛΑΚΑ ΑΝΗΡΤΗΣΙ.

Και όπως σε όλα τα πράγματα εμείς οι ΄Ελληνες λέμε θα γίνει αργότε­ρα ,έτσι και στο Μνημείο του ήρωα Ηλία Ξύντα, κάποιοι διοικούντες ,το χάλασαν για να τον κάνουν καλύτερο ή να το μεταφέρουν αλλού, το ξέχασαν και χρόνια τώρα παραμένει στο θα γίνει……… Ευτυχώς που η πλάκα με την επιγραφή βρέθηκε στο γραφείο της εκκλησίας και μια ιστορία που τιμά το χωριό σώθηκε. Συγγενείς του ήρθαν από την Αμερι­κή ,ζήτησαν να δουν το μνημείο , αλλά ………..

Είναι υποχρέωση όλων μας το μνημείο να ξαναγίνει σύντομα και ο ήρωας Ηλίας Ξύντας, να τιμηθεί όπως αξίζει να τιμούνται, οι ήρωες.

ΜΙΛΑΤΕ ΜΕΣΑΝΑΓΡΕΝΑ

 

                                                                             

Φαμελίτης…………………………… οικογενειάρχης

Φαούδι…………………………………ο ανήσυχος

Φάουσα……………………………… αρρώστεια

Φέλα-…………………………………..φέτα ψωμί

Φελέκι………………………………….το φελέκι σου

Φέσι……………………………………καπέλο

Φιάρουμαι……………………………...εμπιστεύομαι

Φκερώ………………………………….αδειάζω

Φλάρος…………………………………συκώτι

Φλέα……………………………………φλέβα

Φλέες…………………………………..φλέες

Φλετρό…………………………………πηγάδι

Φαρδακλός……………………………. βάτραχος

Φοράδα……………………………….. θηλυκό άλογο

Φουμαδάρος………………………….. καπνιστής

Φούνταρε…………………………….. έπεσε στον γκρεμό

Φουρκίζω…………………………….. ρίχνω ξύλα στο καμίνι

Φουρό………………………………... γυναικείο εσώρουχο

Φράγκα………………………………. λεφτά

Φουσκί………………………………. σκουλαρίκι

Φράκτης……………………………... περίφραξη

Φρόκαλο…………………………….. σκουπίδι

Φταρμίζουμαι……………………….. φταρνίζομαι

Φτενός………………………………. φθηνός, λεπτός

Φτια…………………………………. αυτιά

Φτοσδά……………………………… αυτός

Φαλοκόβω………………………….. κόβω τον ομφαλό

Φώκος………………………………. φωτιά