ΠΑΣΧΑ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ

 

                                                                            

Το Μεγάλο Σάββατο στις 11 η ώρα χτυπούσε η καμπάνα για την πρώτη Ανάστα­ση. Οι νέοι του χωριού πήγαιναν στο προαύλιο της εκκλησίας για να ανάψουν τον « καλαφουνό». ΄Ολοι οι χωριανοί που πήγαιναν στην εκκλησία έπρεπε να περάσουν να δουν τον καλαφουνό και να κάνουν τα σχόλιά τους. Φέτος είναι καλύτερος ή φέτος δε μαζέψατε πολλά ξύλα και δεν αξίζει. Μόλις χτυπούσε η εκκλησία ,η κλησάρισσα κρατώντας ένα αναμμένο φαναράκι γύριζε σπίτι σπίτι και ξυπνούσε τους πιστούς για να έρθουν στην εκκλησία και αυτοί της έδιναν κουλούρια και πασχαλινά αυγά. ¨Ολοι ντυμένοι στα καλά τους κρατώντας λαμπάδες και στις τσέπες αυγά γέμιζαν την εκ­κλησία. Μόλις πλησίαζε να πει ο παπάς «το ¨Χριστός Ανέστη » ,έβγαιναν στον πρόναο και άρχιζαν οι ψαλμοί. Με το Χριστός Ανέστη έπεφταν και οι πρώτες κροτί­δες και ο θόρυβος σου τρυπούσε τα αυτιά. ΄Ολοι τσούγκριζαν τα αυγά τους και προ­σπαθούσαν να νικήσουν τους άλλους. Μετά ένας άνθρωπος ,συνήθως ο ψάλτης , έκλεινε την πόρτα ,στεκόταν πίσω και δεν άφηνε τον παπά και τους πιστούς να μπουν. Και « τις εστίν ο βασιλεύς της δόξης » έλεγε ο ψάλτης και ο παπάς απαντού­σε « Κύριος δυνατός…»,Αυτό γινόταν τρεις φορές και την τελευταία ο παπάς κλω­τσούσε την πόρτα για να ανοίξει. Ήταν κάτι συμβολικό. Ο Χριστός που νικά τον ΄Αδη. Τις περισσότερες φορές ο ψάλτης απομακρυνόταν και η πόρτα άνοιγε εύκολα .Κάποιες φορές ο ψάλτης πείσμωνε κρατούσε γερά την πόρτα και δεν άφηνε τον παπά να μπει. Θυμάμαι ατυχήματα , όταν η πόρτα χτύπησε αυτόν που ήταν πίσω της.

Την άλλη μέρα γινόταν η δεύτερη Ανάσταση. Γινόταν συνήθως απόγευμα , για­τί περίμεναν τους βοσκούς να γυρίσουν από τις « μάντρες» και αυτοί έφερναν στην εκκλησία φρέσκο τυρί. Το πιο εντυπωσιακό μέρος ήταν το Ευαγγέλιο που λεγόταν σε ξένες γλώσσες και το κάψιμο του Ιούδα. Κάποιοι που το έπαιζαν γλωσσομαθείς έπαιρναν θέσεις σε διάφορα μέρη της εκκλησίας και αφού έλεγε ο παπάς το Ευαγ­γέλιο , άρχιζαν και αυτοί. Συγχωρέστε με ,αλλά το τι γέλιο έπεφτε δε λέγεται. Μόλις τέλειωνε η εκκλησία έβαζαν φωτιά στον Ιούδα και όλοι οι πιστοί βγαίνοντας από την εκκλησία απολάμβαναν το κάψιμό του.

Το πασχαλιάτικο τραπέζι ήταν πλούσιο. Κάθε οικογένεια έσφαζε το κατσικάκι της και το έψηνε. Και τι δεν έβλεπες πάνω στο τραπέζι. Κουλούρια ,αυγούλες ,γλυκά και ότι φανταστείς.

Την άλλη μέρα του Πάσχα γιόρταζαν τον ΄Αγιο Γεώργιο. Πήγαιναν στο μοναστή­ρι ,έκαναν τη λειτουργία και κάθε οικογένεια είχε μαζί της τα απαραίτητα για το φα­γητό. ΄Εστρωναν κατά γης τα «χρέμια » ,έτρωγαν και γλεντούσαν .

Την Τετάρτη έβγαζαν τα εικονίσματα από την εκκλησία , τα έπαιρναν σε ένα ύψω­μα, ο παπάς τελούσε λειτουργία. Στο τέλος « μπατίκιαζαν » τα εικονίσματα. Ο πα­πάς με τους επιτρόπους έπαιρναν ένα ένα εικόνισμα και έλεγαν . « Μπατικιάζεται η εικόνα ». Οι πιστοί ανάλογα με τις προτιμήσεις τους έπαιρναν μέρος πλειοδοτώντας. 20 από μένα .Κάποιος άλλος ανέβαζε σε 50 και αυτό συνεχιζόταν μέχρι να πάρει την εικόνα αυτός που θα έδινε τα περισσότερα. Τα περισσότερα χρήματα δίνονταν σε ει­κόνες που είχαν το όνομα σου. Όταν λοιπόν π.χ. είχε πολλούς Γιάννηδες γινόταν σφαγή. Στο τέλος όσοι είχαν μπατικιάσει εικόνες τις μετέφεραν στην εκκλησία.

Την Παρασκευή όλο το χωριό πήγαινε στο μοναστήρι της Πλημμυριανής, Ζωο­δόχου Πηγής. Εντυπωσιακό είναι το Αγίασμα που βγαίνει κάτω από το μοναστήρι και το παράθυρο που πρέπει να περάσουν τα παιδιά. Μόλις βγάλει ο παπάς τα ΄Αγια όλες οι γυναίκες παίρνουν Αγίασμα ,πίνουν όλοι και πλένουν το πρόσωπό τους. Όταν τε­λειώσει η εκκλησία όλα τα μικρά παιδιά « περνούν από το παράθυρο της εκκλησίας τρεις φορές». ΄Ετσι λέει το έθιμο.

Το μεγάλο πανηγύρι όμως για τους Μεσαναγρενούς ,είναι του Αγίου Θωμά.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ

                                        

                                                                       

Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΣΤΟ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ

                                                                         

Οι προετοιμασίες για το Πάσχα άρχιζαν από την προηγούμενη Κυριακή των Βαϊων. Την ημέρα εκείνη ο Παπάς στην εκκλησία μοίραζε σταυρούς από Βάγια στους πιστούς. Το μεσημέρι χτυπούσε η καμπάνα για να πάνε οι γυναίκες του χωριού να καθαρίσουν και να ντύσουν πένθιμα την εκκλησία. Όταν το βράδυ χτυπούσε η καμπάνα και πηγαίναμε ,βλέπαμε κάτι διαφορετικό. ΄Ολες οι εικόνες ήταν ντυμένες στα μαύρα. Είναι κάτι που μου έχει μείνει. Και μόνο που το έβλεπες αυτό ,μέσα σου βαθιά πίστευες ότι από σήμερα η εβδομάδα που ακολουθεί θα είναι πένθιμη.

Κάθε μέρα της Μεγάλης βδομάδας έχει ακόμα και τώρα κάτι το ξεχωριστό. Μας το υπενθύμιζαν οι γονείς μας. Σήμερα Κυριακή των Βαϊων θα βγάλουν το μικρό Χρι­στό και πρέπει την ώρα εκείνη να είμαστε εκεί. Τη Μεγάλη Τρίτη πρέπει να ακού­σουμε το τροπάρι της Κασσιανής ,τη Μεγάλη Τετάρτη θα γίνει το Ευχέλαιο, τη Με­γάλη Πέμπτη τα δώδεκα Ευαγγέλια ,τη Μεγάλη Παρασκευή τα Εγκώμια ,το Μεγάλο Σάββατο θα χτυπήσουμε τα θρονιά και την Κυριακή ,το Πάσχα. Ομορφες μέρες. Κάποιες στιγμές όμως και κάποια γεγονότα μένουν ανεξίτηλα στη μνήμη. Τη Με­γάλη Πέμπτη οι γυναίκες του χωριού ξενυχτούσαν στην εκκλησία ψάλλοντας τα Πάθη του Χριστού και το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής γύριζαν το χωριό μάζευαν λουλούδια και μετά στόλιζαν τον επιτάφιο. Το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής λέγαμε τα Εγκώμια. Πως γινόταν κάθε χρόνο να φτιάχνονται 4 ομάδες για να τα πού­με , είναι κάτι που γινόταν εθιμικά και γίνεται και σήμερα ,όσο λίγοι και αν είναι οι πιστοί. 2 ομάδες οι ψάλτες, αριστερός, δεξιός ,μια οι άνδρες και μια οι γυναίκες. Είχαμε και κόντρες ποια ομάδα τα λέει καλύτερα ή ποια ομάδα θα πει τα πιο ωραία λόγια. π.χ. ΄Ερανα τον τάφο…, Ω γλυκύ μου έαρ…Κάποια ομάδα που ήταν η σειρά της να πει κάτι άλλο το άφηνε και έλεγε ένα από τα παραπάνω. ΄Αλλαζε τη σειρά. Η ομάδα που έπρεπε να το πει το ξαναεπαναλάμβανε και επενέβαινε ο Παπάς για να βάλει τάξη.

Το βράδυ γυρίζαμε τον Επιτάφιο σε όλο το χωριό. ΄Ηταν τιμή να κρατήσεις τον Επιτάφιο. Όταν πλησίαζε η ώρα έπρεπε να είσαι κοντά για να πάρεις θέση. Μόλις έβγαιναν έξω από την εκκλησία ,όλο το χωριό περνούσε κάτω από τον Επιτάφιο 3 φορές. Να περάσεις τρεις φορές ,όχι μια ,είναι κακό. Από την ώρα εκείνη άρχιζαν να πέφτουν και τα πρώτα βαρελότα. Σε ορισμένες θέσεις όπως στα Αλώνια, στις Κα­στάνιενας , και στη διακλάδωση προς Αρνίθα ,οι νέοι άναβαν φωτιές και έκαιγαν λάστιχα ή ξύλα.

Το πρωινό του Μεγάλου Σαββάτου ήταν ξεχωριστό. Χτυπούσαμε τα θρονιά. Ξυ­πνούσαμε πρωί για να πιάσουμε θρονί .Μόλις ο Παπάς έδινε το σύνθημα γινόταν

« χαλασμός Κυρίου». Ο Θόρυβος από το χτύπημα των θρονιών ακουγόταν σε πολύ μεγάλη απόσταση. Το Μεγάλο Σάββατο ήταν η ημέρα που όλο το χωριό μεταλάβαι­νε.

Μετά την εκκλησία οι νέοι του χωριού αναλάμβαναν να μαζέψουν ξύλα για τον «Καλαφουνό » και να φτιάξουν τον Ιούδα. ΄Ολοι μαζί γύριζαμε το χωριό ή πήγαιναμε έξω από το χωριό για να φέρουμε ξύλα. Τα στίβαζαμε έξω από την εκκλησία και φτιάχναμε τον Καλαφουνό. Ο Ιούδας κάθε χρόνο άλλαζε μορφή ανάλογα με τα πολι­τικά γεγονότα ή οτιδήποτε άλλο συνέβαινε. Γεμίζαμε με άχυρα το παντελόνι, το σα­κάκι , του φορούσαμε σκούφο και η μορφή του ταίριαζε με την περίπτωση. Θυμάμαι κάποια χρόνια η μορφή του να είναι ο « Κίσιγκερ» , ο Χάρτινκ κ.α. Τον κρεμούσαμε στο καμπαναριό ,του περνούσαμε στο λαιμό χρήματα και τον καίγαμε στη Δεύτερη Ανάσταση.

Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ

 

                                                                

Την παραμονή του Λαζάρου έκλειναν τα σχολεία λόγω των διακοπών του Πάσχα. Αρκετές μέρες πριν οι δάσκαλοι μας προετοίμαζαν για το Λάζαρο και τα εγκώμια.

Πόσες πρόβες γίνονταν δε θυμάμαι .Ειδικά για το Λάζαρο ο αγώνας ποιος θα ντυθεί Λάζαρος,ήταν μεγάλος. Για να ντυθείς Λάζαρος έπρεπε να έχεις πολλά προσόντα και πάνω από όλα καλή φωνή. ΄Οποιος ήθελε έπρεπε να ξέρει τα λόγια απόξω και να τρα­γουδήσει μπροστά σε όλους και οι δάσκαλοι αποφάσιζαν.

Ο Λάζαρος ξεχώριζε από τα άλλα παιδιά, γιατί ήταν ντυμένος με στολή που έδινε η εκκλησία, φορούσε στο κεφάλι στεφάνι από λουλούδια , κρατούσε την εικόνα του Λαζάρου και φορούσε τις περισσότερες αρμαθιές από λουλούδια. Την παραμονή όλα τα παιδιά του σχολείου ξεχύνονταν στα χωράφια κρατώντας ένα καλάθι. Αφού γεμίζαμε το καλάθι ,πηγαίναμε σπίτι και φτιάχναμε όσες περισσότερες αρμαθιές μπορούσαμε.

Το πρωί μετά την εκκλησία όλα τα παιδιά με τις αρμαθιές τα λουλούδια περασμένες στο σώμα μας ,ο Λάζαρος ντυμένος πιο όμορφα από όλους ,μαζί και οι δάσκαλοι ξε­κινούσαμε να πούμε το Λάζαρο. Τα μεγαλύτερα παιδιά της ΄Εκτης κρατούσαν το κα­λάθι που μέσα βάζαμε τα αυγά που μας έδιναν οι νοικοκυρές.

Πηγαίναμε λοιπόν από σπίτι σε σπίτι όμορφα ,με τάξη και τραγουδούσαμε. Στην αρχή όλοι μαζί και όταν έφτανε η σειρά που ο Λάζαρος έπρεπε να πει τα λόγια του γονάτιζε κάτω από τις εικόνες του σπιτιού και έψαλλε. « Είδα φόβους είδα τρόμους είδα βάσανα και πόνους….»

Σας παραθέτουμε το Λάζαρο όπως τον τραγουδούσαμε τότε.

Σήμερον έρχεται ο Χριστός ο επουράνιος Θεός

Εν τη πόλει Βηθανία Μάρθα κλαίει και Μαρία

Λάζαρο τον αδερφό της και γλυκύ τον καρδιακό της.

Τρεις ημέρες το θρηνούσαν και τον εμοιρολογούσαν.

Την ημέρα την Τετάρτη κίνησε ο Χριστός για νάρθει

Και εβγήκε η Μαρία έξω από τη Βηθανία.

Και εμπρός του γονυκλεί και τους πόδας του φιλεί.

Αν εδώ ήσουν Χριστέ μου δε θα απέθνησκε ο αδελφός μου

Μα και τώρα εγώ πιστεύω και καλότατα ηξεύρω

Πως εσύ εάν θελήσεις και νεκρούς θα αναστήσεις.

Δεν επίστευε η Μαρία ,αγομένη στα μνημεία.

Και παρευθύς εδράμασι τον τάφο του εδείξασι.

Τότε ο Χριστός δακρύζει και τον ΄Αδη φοβερίζει.

΄Αδη τάρταρε και χάρε Λάζαρο θα σου τον πάρω.

Και παρευθύς από τον ΄Αδη ως εξαίσιο σημάδι

Λάζαρος απελυτρώθη ανεστήθη και σηκώθη

Ζωντανός σαβανωμένος και με το κερί ζωσμένος.

Δόξα τω Θεώ φωνάζει και το Λάζαρο ξετάζει.

Πες μας Λάζαρε τι είδες εις τον ΄Αδη που επήγες.

-Είδα φόβους ,είδα τρόμους ,είδα βάσανα και πόνους

Δώστε μου λίγο νεράκι να ξεπλύνω το φαρμάκι

Της καρδίας των χειλέων και μη με ρωτάτε πλέον.

Και μεις του χρόνου θάρθουμε στα σπίτια σας χαρούμενοι

Για να σας ευχηθούμε και το Λάζαρο να πούμε.

Και του χρόνου

Μετά οι νοικοκυρές μας φίλευαν ,μας έδιναν αυγά και μας εύχονταν.

Αυτό γινόταν σε κάθε σπίτι. Στο τέλος τα καλάθια γέμιζαν αυγά που πήγαιναν για ιερό σκοπό. Οι δάσκαλοι τα έστελναν σε ιδρύματα στην πόλη της Ρόδου. Και νιώθα­με περήφανοι όταν μετά τις διακοπές ο δάσκαλος μας διάβαζε το ευχαριστήριο γράμ­μα αυτών που τα έπαιρναν.

.

Η ΣΑΝΤΟΥ..Η ΜΑΝΤΟΥ ...ΚΑΙ Η ΚΑΠΠΑΡΟΚΕΦΑΛΗ...

 

                                                            

Η Σαντού , η Μαντού και Η Καππαροκέφαλη………

Στο χωριό, τα παλιά χρόνια οι άνθρωποι ήταν προληπτικοί, φοβόντουσαν τα στοι­χειά ,τις ανεράδες και κάθε τι που τους προκαλούσε δέος. Ακόμη και σήμερα ορι­σμένα πράγματα, σώζονται από γενιά σε γενιά .

Τα καλοκαίρια , όταν κόντευε ο θερισμός , οι χωριανοί έκλειναν τα σπίτια τους , έπαιρναν μαζί τους ότι χρειάζονταν ,γιατί κοιμόντουσαν τα βράδια στα χωράφια ,κάτω από το φως των αστεριών. Πόσες νύχτες δεν κοιμηθήκαμε στα χω­ράφια….΄Ολη η οικογένεια ,ακόμη και τα μωρά. ΄Εξω μαγειρεύανε ,τρώγανε και έξω για πολλές μέρες ήταν το σπιτικό τους.

Όταν πλησίαζε το βράδυ ,οι γονείς καθάριζαν ένα μέρος ,έβαζαν από κάτω απο­κάλαμη ,έστρωναν τις στρωσιές και γύρω γύρω έβαζαν δεμάτια από σιτάρι. Στο χώρο αυτό κοιμόταν όλη η οικογένεια. Πριν κοιμηθούνε επαναλάμβαναν κάποια πράγματα ακαταλαβίστικα για μας τους μικρούς. ΄Ηταν κάποια λόγια που πίστευαν ότι αν τα έλεγαν, προφύλασσαν την οικογένειά τους από τα συρμούμενα (φίδια ,οχιές, σκορπιούς, αράχνες) και τα κακά της νύχτας ( ανεράδες ,λαϊκά,).

Τα λόγια που έλεγαν ήταν.

«΄ Αϊ –Γιώργη ,δίσανδρε και τρίσανδρε ,δέσε και χαλίνωσε τα συρμούμενα της γης .

Τον όφιο και την όχεντρα, το σκορπιό και τη σκολόπετρα ,τα φοβερά της νύχτας ,τη Σαντού ,τη Μαντού και την Καπαροκέφαλη ,μέχρι να βγει ο ήλιος ,πέντε πενταρόξυ­λα και δεκαοχτώ καλάμια.».

Έτσι πίστευαν ότι ξόρκιζαν τα πάντα και κοιμόντουσαν ήσυχοι. ΄Ελα όμως που κα­μιά φορά ,ιδίως οι σκορπιοί ,που βρισκόντουσαν παντού ,τους τσιμπούσαν ,τότε τα λόγια ή δεν τα είπαν καλά... ή κάτι ξέχασαν...

Αξέχαστα χρόνια, αξέχαστες εποχές….

ΤΑ ΚΑΝΤΡΑ ΣΤΑ ΣΠΙΤΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΥ

 

                                                                            

• 

       Τα κάντρα στα σπίτια του Μεσαναγρού είναι απαραίτητα. Στόλιζαν και ομόρφαιναν τα σπίτια είτε την ημέρα του γάμου είτε καθημερινά. Αποτελούνται από ένα κεντημένο ύφασμα και μια πανέμορφη κορνίζα. Είναι τοποθετημένα απέναντι από την είσοδο του σπιτιού, πάνω από το ράφι με τα πιάτα. Όπως μας αφηγήθηκε η Βασιλεία Καραγιάννη: «Κάθε νέα του χωριού από μικρή μάθαινε να κεντά και να ετοιμάζει την προίκα της. Οι κοπέλες κεντούσαν στον ελεύθερο χρόνο τους που ήταν λίγος, γιατί βοηθούσαν τους αγρότες γονείς τους σε όλες τις δουλειές. Έβλεπες, λοιπόν, να κεντούν στη μάντρα, στο χωράφι, τις καθημερινές, τις σχόλες και ακόμα πάνω στο γαϊδουράκι, όταν πήγαιναν για δουλειά. Κάθε κοπέλα έπρεπε να ετοιμάσει τα κεντήματά της, τα κάντρα της, τις πάντες και το σπίτι του γάμου την ημέρα εκείνη, έπρεπε να είναι ξεχωριστό. Με εντυπωσίαζαν τα σπίτια την ημέρα του γάμου, για την ομορφιά τους και την αλλαγή που γινόταν. Όλοι οι τοίχοι του σπιτιού ήταν καλυμμένοι με κεντήματα, κάντρα, πιάτα, πάντες. Τα κάντρα είναι κεντημένα με κλωστή ή κουκούλι. Πρώτα τα ζωγράφιζε κάποιος που είχε κλίση στη ζωγραφική και μετά οι κοπέλες τα κεντούσαν. Χρειαζόταν μεγάλη προσοχή και ταλέντο να μη ξεφύγει η κλωστή, γιατί οι παλαιότερες ήταν αυστηρές στην κριτική. Κάθε κάντρο είναι διαφορετικό. Τα θέματα είναι παρμένα από τη ζωή του χωριού, το περιβάλλον, διάφορα γεγονότα ή ιστορίες. Απεικόνιζαν ελάφια, παγώνια, λουλούδια, κοπέλες με τοπικές ενδυμασίες, αγγελούδια, στεφάνια, ζευγάρια νέων. Πολλές φορές στη μέση του κεντήματος τοποθετούσαν φωτογραφίες της οικογένειας ή πολύ προσφιλών προσώπων. 178 Κάντρο κεντητό Είναι τοποθετημένα απέναντι από την είσοδο του σπιτιού, την περαχώρα. Στη μέση πάντα υπάρχει ένας μεγάλος καθρέφτης και δεξιά και αριστερά είναι τοποθετημένα τα κάντρα. Σήμερα τα κάντρα είναι κειμήλια. Κάθε νοικοκυρά τα φυλάσσει σαν τα μάτια της. Είναι η ιστορία του χωριού, το παρελθόν και το μέλλον του

ΠΡΩΤΑΠΡΙΛΙΑ ΑΥΡΙΟ ΚΑΙ ΚΑΤΙ ΘΑ ΣΑΣ ΣΚΑΡΩΣΟΥΝ .......

 

                                                                                       

Το έθιμο να λέμε ψέματα την πρωταπριλιά έχει έρθει από την Ευρώπη. Σύμφω­να με μια εκδοχή ξεκίνησε από τους Κέλτες. Οι Κέλτες ήταν πολύ καλοί ψαράδες . Η εποχή του ψαρέματος άρχιζε την 1^η Απριλίου . Την εποχή αυτή τα ψάρια πιάνονται δύσκολα. Και όπως όλοι οι ψαράδες λένε ψέματα για το πόσα ψάρια πιάνουν , έτσι και οι Κέλτες ψαράδες. Αυτή η συνήθεια έγινε έθιμο.

Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή το έθιμο γεννήθηκε στη Γαλλία το 16^ο αιώνα. Μέχρι το 1564 η πρωτοχρονιά των Γάλλων ήταν η 1^η Απριλίου. Ο Βασιλιάς Κάρολος ο 9^ος άλλαξε την πρωτοχρονιά και άρχιζε την 1^η Γενάρη. ΄Οσοι αντιδρούσαν συνέχισαν να γιορτάζουν την Πρωτοχρονιά την 1^η Απριλίου και οι άλλοι τους έστελναν δώρα για να τους κοροϊδέψουν. Το πείραγμα αυτό μετατράπηκε σε έθιμο.

Στην Ελλάδα λέμε αθώα ψέματα για να ξεγελάσουμε τους άλλους. Σε κάποια μέρη πιστεύουν ότι όποιος ξεγελάσει τον άλλο θα έχει καλή σοδειά, τύχη και παραπλανά τις δυνάμεις του κακού.

Σήμερα σε όλο τον κόσμο είναι ημέρα αστείων και ψεμάτων. Ακόμα και τα ΜΜΕ έχουν μπει στο παιχνίδι .Κάθε χρόνο στις ειδήσεις και στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων διακινούνται χιλιάδες ψέματα. Το πρωταπριλιάτικο ψέμα κάθε σταθμού ή εφημερίδας ,αποτελεί προϊόν συσκέψεων ,συζητήσεων για το καλύτερο πρωταπρι­λιάτικο ψέμα..

Κατά καιρούς την ημέρα αυτή στα ΜΜΕ έχουν κάνει την εμφάνισή τους εξωγήινοι ,έπεσαν κυβερνήσεις ,υπουργοί ,ύπαρξη μικροσκοπικών ανθρώπων 15 εκατοστών ,έρχεται το τέλος του κόσμου και το Υπουργείο πολιτισμού ανακοίνωσε ότι βρέθηκε ό τάφος του Σωκράτη και ο αμφορέας με ίχνη κώνειου.

Όλα αυτά τα ψέματα , μικρά ή μεγάλα δίνουν άλλο τόνο στη ζωή μας ,φτάνει να μη δημιουργούν ανεπανόρθωτα προβλήματα.

Καλός σας μήνας με πολλά…ψέματα.

ΤΑ ΠΑΡΑΤΣΟΥΚΛΙΑ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ

                                                                 

Σε κάθε κλειστή κοινωνία οι κάτοικοι είχαν το παρατσούκλι τους. Το παρατσούκλι προσκολλάται από αναγκαιότητα, για να ξεχωρίσουν άτομα που έχουν το ίδιο όνομα. Τα παρατσούκλια είναι προσωπικά, αλλά πολλές φορές περνάγανε και στους απογόνους. Τα παρατσούκλια διακρίνονται με βάση τον τόπο καταγωγής, τον τόπο προέλευση, την εμφάνιση του ατόμου, τις ιδιορρυθμίες, τις συνήθειες ή τις πράξεις του, την εργασία του κ.ά. Και στο Μεσαναγρό είχαμε τα παρατσούκλια μας. Θα σας αναφέρουμε όσα θυμόμαστε: Σουμαράς……….αυτός που έφτιαχνε σαμάρια-  Μουξής ………………το όνομα του σαμαρά- Νταγκλαράς………ψηλός --Ταγκί…….μικρό ξύλο από το παιχνίδι τάγκα -Καφεκής……καφετζής-Μπόσης………αφεντικό -   Γιωργαράς…….από το Γιώργης Κοντοπίθαρος……….κοντός άνθρωπος - Πουρνόβας…...λέξη από Μικρά Ασία  Συμιακός………….ο καταγόμενος από Σύμη    -Ζουμής…………ο άνθρωπος που δεν έτρωγε κρέας αλλά έπινε μόνο το ζουμί του  -  Χοντρός…………ο παχύς  - Πρόσφυγας………ο άνθρωπος που ήρθε από αλλού Γύφτος………… ο βρώμικος  -  Φτάρας………ο άνθρωπος με μεγάλα αυτιά   - Παρλαπίπας…………αυτός πού μιλά πολύ   -Σαπάτας………………ο άμυαλος   -Βαζάνας ………… από το βαζάνι (μελιτζάνα)   -Κολοκύθας…………από την κολοκυθιά   Τσακίρης…………τσακίρικα μάτια Κοντόγιαννος………… ο κοντός Γιάννης  -Κέλης…………ο φαλακρός   - Κόπανος…………………ο κακός 

ΕΙΠΑΝ............ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821

 

                                                                                           

Ο ΓΕΡΟΣ ΤΟΥ ΜΟΡΙΑ ΕΛΕΓΕ: <<Ο ΘΕΟΣ ΥΠΕΓΡΑΨΕ ΤΗ ΛΕΥΤΕΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΚΑΙ ΔΕΝ ΘΑ ΠΑΡΕΙ ΠΙΣΩ ΤΗΝ ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ>>...

Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΝΑΡΗΣ ΔΙΗΓΟΥΜΕΝΟΣ ΤΟ ΚΑΤΟΡΘΩΜΑ ΤΟΥ ΣΤΟΝ ΠΟΙΗΤΗ ΑΡ.ΒΑΛΑΩΡΙΤΗ ΤΟΥ ΕΙΠΕ: <<ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΗΤΑΝ ΤΟΣΟΙ ΩΣΤΕ ΑΝ ΕΠΤΥΑΝ ΕΠΑΝΩ ΜΑΣ ΘΑ ΜΑΣ ΕΠΝΙΓΑΝ ΑΝΑΜΦΙΒΟΛΩΣ, ΑΛΛΑ Ο ΠΑΝΤΟΔΥΝΑΜΟΣ ΘΕΟΣ ΔΕΝ ΤΟ ΕΠΕΤΡΕΨΕ ΚΑΙ ΜΑΣ ΕΣΩΣΕ>>...

Η ΚΑΠΕΤΑΝΙΣΑ ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑ ΕΙΠΕ ΣΤΟΥΣ ΠΡΟΚΡΙΤΟΥΣ ΚΑΙ ΔΗ­ΜΟΓΕΡΟΝΤΕΣ: <<ΕΧΑΣΑ ΤΟΝ ΣΥΖΥΓΟ ΜΟΥ, ΕΥΛΟΓΗΤΟΣ Ο ΘΕΟΣ!...

Ο ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ ΥΙΟΣ ΜΟΥ ΕΠΕΣΕ ΜΕ ΤΑ ΟΠΛΑ ΑΝΑ ΧΕΙΡΑΣ, ΕΥΛΟΓΗ­ΤΟΣ Ο ΘΕΟΣ!..

Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΚΑΙ ΜΟΝΟΣ ΥΙΟΣ ΜΟΥ, 14 ΕΤΗΣ ΣΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑ ΜΑΧΕΤΑΙ ΜΕΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΙ ΠΙΘΑΝΩΣ ΝΑ ΕΥΡΗ ΕΝΔΟΞΟΝ ΘΑΝΑΤΟΝ, ΕΥΛΟΓΗΤΟΣ Ο ΘΕΟΣ!...

ΥΠΟ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟΝ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΘΑ ΡΕΥΣΗ ΕΠΙΣΗΣ ΤΟ ΑΙΜΑ ΜΟΥ, ΕΥ­ΛΟΓΗΤΟΣ Ο ΘΕΟΣ!...

Η ΘΑ ΝΙΚΗΣΩΜΕΝ Η ΘΑ ΠΑΥΣΩΜΕΝ ΜΕΝ ΖΩΝΤΕΣ, ΑΛΛΑ ΘΑ ΕΧΩΜΕΝ ΤΗΝ ΠΑΡΗΓΟΡΟΝ ΙΔΕΑ ΟΤΙ ΕΝ ΤΩ ΚΟΣΜΩ ΔΕΝ ΑΦΗΣΑΜΕΝ ΟΠΙΣΘΕΝ ΗΜΩΝ ΔΟΥΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΑΣ>>.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΥ-ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΥ ΜΑΣ Ι.ΜΠΙΛΛΗ

 

                                                                   

Κατόπιν ανασκαφών, που έγιναν κατά διαφόρους εποχάς, υπό των εντοπίων, ήλθον εις φως διάφορα αξιόλογα αντικείμενα. Εις την τοποθεσίαν Κατταϊνός ευρέθησαν Κούζοι, αμφορείς και διάφορα αγγεία εντός των οποίων περιείχετο τέφρα νεκρών. Πάντα τα αγγεία ευρέθησαν εντός τάφων κεκαλυμμένων δια μαρμάρων. Εις τον Άγιο Θωμά ευρέθησαν σε τάφο φύλλα μυρσίνης χρυσά και ένα δισκοπότηρο. Εις τον Περενό, Χατζήαινα, ηνοίχθησαν τάφοι δίκην θόλου, εντός των οποίων ευρέθησαν πολλά δακτυλίδια εκ χρυσού. Προσέτι δε και ορειχάλκινον άγαλμα, παριστάνον τον ήρωα Ηρακλή φέροντα στον ώμο τη λεοντή και τον Ευρυσθέα κείμενον εντός πίθου. Το άγαλμα τούτο όπως ήτο επί δίσκου, επωλήθη το έτος 1912 σε Ιταλούς. Επίσης, ευρέθη ζυγός χρησιμοποιούμενος υπό των αρχαίων προς στάθμιση χρυσού. Εις το τοπώνυμιο Ρότσενος ευρέθησαν εντός τάφων, λήκυθοι, αμφορείς και διάφορα αγγεία. Εις το Κοράκι λήκυθοι, αμφορείς, αγγεία και κομβύον εκ χρυσού. Εις τα Λουριά λήκυθοι, αμφορείς και αγγεία περιέχοντα τέφραν. Εις τον Λάκκο, λήκυθοι, αμφορείς, αγγεία, κομβία και διάφορα αντικείμενα εκ χρυσού. Εις την ΄Εριντο λήκυθοι, αμφορείς και αγγεία με τέφρα. Εις τους Μύλους ευρέθησαν κόκκοι εκ χρυσού. Τους κόκκους αυτούς ευρίσκουσι ποιμένες και τώρα ακόμη κατά τη χειμερινή περίοδον.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΕΙΜΝΗΣΤΟ ΔΑΣΚΑΛΟ ΜΑΣ Ι.ΜΠΙΛΛΗ

 

                                                        

                                                              Α΄ ΜΕΡΟΣ

Το χωρίον Μεσαναγρός κείται επί οροπεδίου του όρους Σκιάδι, υπό υψομετρικήν από θα­λάσσης κλίμακα 379 μ., ΝΔ του Βάτι, προς Δ με το Γεννάδι και προς Β με την Κατταβιά. Απέχει 83 χλμ. από την πόλη της Ρόδου. Αι οικίαι του χωρίου μικραί και μονώροφοι, πλαισιούμενοι από εκ­πάγλου καλλονής φυσικά διαζώματα, σαν τις αετοφωλιές, θεώμεναι από μακρόθεν, προκαλούν εις τον επισκέπτη όλως ιδιάζουσα φαντασμαγορίαν. Το όνομά του προήλθε εκ του ετυμολογικού Αγρός, Αναγρός, Καταγρός, Μεσαναγρός. Το χωρίον τούτο από της δομήσεώς του, των κατοικιών του και της συνθέσεως αυτού εις ζώντα αυτοτελή συνοικισμό, έφερε το όνομα Μεσαναγρός. Οι πρώτοι οικιστές υπήρξαν οι βασιλείς Πάγκουλος, Αλέξανδρος και Άσαλλος, των οποίων εχρησί­μευε ως θερινή διαμονή, λόγω των εξωραϊσμένων με δένδρα, λουλούδια κτημάτων και αγρών, κα­τόπιν δε εγκαταστάθηκαν μονίμως μετά την καταστροφή των συνοικισμών Κιάουλα, Ευγάλες, Πή­μαχο και πολλών άλλων. Πότε ιδρύθη ο συνοικισμός αυτός, μας είναι άγνωστο. Εκ πολλών, όμως, ενδείξεων προκύπτει ότι η χρονολογία της συστάσεώς του ανάγεται εις προχριστιανικούς χρόνους. Μαρτυρείται περιτράνως από το κατά το έτος 1474 υπό του Μεγάλου Μαγίστρου ΒΑTTISTA ORSINI εκδοθέν διάταγμα, κατά το οποίον οι κάτοικοι του Μεσαναγρού ήταν υποχρεωμένοι να κα­ταφεύγουσι στο φρούριον της Κατταβιάς. Από ένα κιβώτιο τέχνης του 5ου αιώνα τηρούμενον εις την εντός του χωρίου παλαιοτάτην εκκλησίαν Κοίμηση της Θεοτόκου, εξ αγγείων και ληκύθων προχριστιανικής εποχής, εντός των οποίων υπήρχε τέφρα των καιομένων νεκρών, όπου σε ένα εξ αυτών υπάρχει έξωθεν επιγραφή με όνομα Αργυρή. Ο Μεσαναγρός είναι χωρίο ιστορικό, προνο­μιούχο, διότι κατείχε εξέχουσα θέση μεταξύ των άλλων γειτονικών χωριών Ευγάλες, Θα, Αϊφανιά και Πήμαχο και απόδειξη είναι ότι τα άλλα χωριά έχουν καταστραφεί από επιδρομές και ο Μεσανα­γρός επέζησε. Το κλίμα είναι υγιεινόν με ψυχρό χειμώνα και δροσερό καλοκαίρι. Την Κοίμηση της Θεοτόκου επεσκέφθη κατά το έτος 1947 ο καθηγητής Αρχαιολογίας κ. Ορλάνδος, όστις επέδειξεν ιδιαίτερον ενδιαφέρον δια το κιβώτιον, το βαπτιστήριον, δια μία εικόνα παριστάνουσα τον Κύριον ημών Ιησούν Χριστόν, φιλοτεχνιθείσαν το έτος 1850. Ο έξωθεν χώρος εχρησιμοποιείτο ως νεκρο­ταφείον ως το έτος 1920. Η εκκλησία είναι του 3ου αιώνα μ.Χ.

ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΣ ΡΟΔΟΥ

 

                                                                      

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ ,ΠΟΥ ΔΕΝ ΓΙΟΡΤΑΖΟΥΝ ΣΗΜΕΡΑ

                                                                         

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ ,ΠΟΥ ΔΕΝ ΓΙΟΡΤΑΖΟΥΝ ΣΗΜΕΡΑ.........

Σήμερα την ημέρα που είναι αφιερωμένη στις γυναίκες όλου του κόσμου ,ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ, οι γυναίκες της Ουκρανίας ξεσπιτώνονται, χάνουν την πατρίδα τους ,τα παιδιά τους ,τους συζύγους τους και το μέλλον τους είναι αβέβαιο. Και όλα αυτά γιατί κάποιοι παράφρονες αποφάσισαν ερήμην τους...

Τι να πει κανείς....Μήπως ορίζουμε αυτές τις γιορτές για τα μάτια του κόσμου και δεν κοιτάζουμε την ουσία.....

Γυναίκες όλου του κόσμου ενωθείτε και προσπαθήστε με την ευαισθησία που σας διακρίνει να έχετε τον πρώτο λόγο ,γιατί εσείς φέρνετε στον κόσμο τη ζωή και μην αφήνετε κάποιους να την αφανίζουν....

ΧΡΟΝΙΑ ΣΑΣ ΠΟΛΛΑ

ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ -ΑΠΟΚΡΙΕΣ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ

                                                                               

                                                                              

Η λέξη Καρναβάλι ,προέρχεται από τις λατινικές λέξεις «carrus navalis » ,που σημαίνουν ναυτικό αμαξίδιο .Και αυτό γιατί στις πομπές που γίνονταν κατά τη διάρκεια των Ελευσίνιων μυστηρίων ,για να μεταφερθεί το Ιερό Πέπλο της Αθηνάς στον Παρθενώνα ,παρήλαυνε ένα μικρό πλοίο με ρόδες ,στολισμένο με άνθη και καρπούς.

Οι μεταμφιέσεις πρωτοεμφανίζονται το 2.00π.Χ. στην Ασία. Αργότερα στο Βυζάντιο ,στην Ευρώπη , όπου η αποκριά έπαιρνε πάνδημο χαραχτήρα. Η συνήθεια αυτή από το 2^ο αιώνα μ.Χ. βρήκε αντίθετη την εκκλησία που τις έβλεπε ειδωλολατρικές. Από τα κείμενα βλέπουμε ότι μεταμφιέζονταν άνδρες σε γυναίκες ,γυναίκες σε άνδρες ,φτωχοί σε πλούσιους ,άλλοι σε ζώα και ενοχλούσαν τους περαστικούς.

Τα κυριότερα χαρακτηριστικά του καρναβαλιού είναι το κέφι, η φαντασία, το παιχνίδι. Πολλές πόλεις είναι διάσημες για τις καρναβαλικές εκδηλώσεις .Ρίο Τζανέιρο ,στη Βραζιλία, Βενετία, Μαϊάμι και στην Ελλάδα το καρναβάλι της Πάτρας.

Στον  Μεσαναγρό έδωσαν στην αποκριά ένα ξεχωριστό νόημα. Οι μέρες αυτές ήταν ευκαιρία να ξεδώσουν από τον καθημερινό μόχθο Συνήθως ντύνονταν τα Σαββατοκύριακα «Καμουζέλες». Το τελευταίο Σαββατοκύριακο πριν την Καθαρή Δευτέρα μικροί και μεγάλοι ,άνδρες και γυναίκες φορούσαν κάτι διαφορετικό για να γίνονται αγνώριστοι .Δεν υπήρχαν τα σημερινά μέσα, αλλά είχαν τον τρόπο να αυτοσαρκάζονται και να προκαλούν γέλιο. Γύριζαν το χωριό παρέες-παρέες ,κρατώντας κουδούνια, μπαστούνια ,ξύλα και διασκέδαζαν τον κόσμο.

Την τελευταία Κυριακή ,οι οικογένειες μαζεύονταν σε ένα σπίτι και εκεί όλοι μαζί έτρωγαν ,διασκέδαζαν μέχρι τις 12 η ώρα τα μεσάνυχτα και μετά συνέχιζαν με νηστίσιμα .Κάθε νοικοκυρά έφτιαχνε κάτι διαφορετικό και το τραπέζι ήταν ξεχωριστό.

Την Καθαρή Δευτέρα , ημέρα σωματικής και πνευματικής κάθαρσης ,συνέχιζαν το γλέντι ‘εξω από το χωριό και ιδιαίτερα στον ΄Αγιο Θωμά. Σήμερα κάποια ΄εθιμα διατηρούνται και κάποια συνεχίζονται.

Ο XΑΡΤΑΕΤΟΣ

 

                                                               

Ο χαρταετός είναι μια ελαφριά κατασκευή που πετά με τη βοήθεια του αέρα. Κρατιέται από ένα σπάγκο ,την καλούμπα.

Το έθιμο προέρχεται από την Κίνα. Υπάρχουν γραπτές αποδείξεις ότι χαρταετοί πετούσαν στον ουρανό της Κίνας από το 2000π.Χ. . Στην Ευρώπη εμφανίστηκε το 1400 μ.Χ.. Το 18^ο αιώνα χρησιμοποιήθηκε σαν επιστημονικό όργανο ,π.χ. για την καταγραφή θερμοκρασιών ,από το Βενιαμίν Φραγκλίνο, για να αποδείξει ότι οι αστραπές δεν είναι τίποτε άλλο από στατικός ηλεκτρισμός κ.α.

Κατά τη διάρκεια των δύο παγκόσμιων πολέμων οι χαρταετοί χρησιμοποιήθηκαν σαν συσκευές παρατήρησης.

Στην Ελλάδα το πέταγμά του γίνεται την Καθαρή Δευτέρα. Ο σκελετός κατασκευάζεται από ξύλο είτε από πλαστικό , ενώ το μέρος που φέρνει αντίσταση από πλαστικό φύλλο ή χαρτί. Σημαντικά σημεία του χαρταετού είναι.

• Τα ζύγια της καλούμπας

• Τα ζύγια της ουράς

• Το μέγεθος της ουράς

Χρειάζεται μεγάλη προσοχή στο πέταγμα. Κάθε χρόνο γίνονται πολλά ατυχήματα ιδίως με παιδιά από ηλεκτροπληξία, όταν πετούν το χαρταετό κοντά στα ηλεκτροφόρα καλώδια.

Προσοχή

• Πετάμε τους χαρταετούς μακριά από τα ηλεκτροφόρα καλώδια

• Είναι προτιμότερο να τον αφήσουμε όταν μπλεχτεί στα καλώδια

• Δεν προσπαθούμε να ανεβούμε σε στύλους της ΔΕΗ ,για να ξεμπλέξουμε το χαρταετό

• Δεν πετάμε χαρταετό ,όταν ο καιρός είναι βροχερός και αστράφτει.

Καλό πέταγμα του χαρταετού την Καθαρή Δευτέρα αλλά πάνω από όλα προσοχή…

ΛΑΪΚΕΣ ΡΗΣΕΙΣ -ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ

                                                           

ΛΑΙΚΕΣ ΡΗΣΕΙΣ- ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ(11)

΄Οποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα τον τρων οι κότες.

Αν είσαι και παπάς με την αράδα σου θα πας.

Τ ΄ άσπρα κατεβάζουν τ΄ άστρα.

Πάει κατά βαρβάρων.

Για τα βρεμένα παξιμάδια.

Γυρεύει ψυλλους στ΄μάχυρα.

Βασιλικός κι αν μαραθεί τη μυρωδιά την έχει.

Έκοψέν του τον βήχα.

Έφυγε σαν βρεγμένη κότα.

Εψόφησε ο γάδαρος κι έμεινε το σουμάρι.

Ούλα του γάμου δύσκολα κι η νύφη γκαστρωμένη.

Όποιος έχει τα γένια έχει και τα χτένια.

Που γεννηθεί στη φυλακή τη φυλακή γυρεύει.

Γιάννης κερνά ,Γιάννης πίνει.

Εκαλόμαθε η γριά στα σύκα.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΠΙΤΙΟΥ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ (4ο)

                                                                               

Το βράδυ ήταν η στιγμή που βρισκόταν όλη η οικογένεια στο σπίτι , τα έλεγαν ,έκαναν ένα απολογισμό , προγραμμάτιζαν για την άλλη μέρα και τα παιδιά διάβαζαν. Φώτα ,ηλεκτρισμός δεν υπήρχε και μια λάμπα πετρελαίου και το καντήλι .φώτιζαν το σπίτι. Το χειμώνα κάθονταν γύρω από το τζάκι και τα καλοκαίρια στις αυλές ή στους δρόμους της γειτονιάς με τους άλλους γείτονες.

Ο πατέρας πήγαινε μερικές ώρες στο καφενείο και η μητέρα ετοίμαζε φαγητό και καθάριζε το σπίτι .Εμείς τα παιδιά αρχίζαμε το διάβασμα. Τότε το σχολείο ήταν σχεδόν όλη την ημέρα. 8 -12 το πρωί και 3 -5 το απόγευμα. Πολλές φορές ,όταν δεν είχαμε βιβλία μαζευόμασταν στο σπίτι του παιδιού που είχε ή πηγαίναμε στο σπίτι του καλού μαθητή , για να λύσουμε και τα προβλήματα. Γύρω από το σουφρά, καθισμένοι κατάχαμα και στη μέση η λάμπα πετρελαίου για να βλέπουμε.. Φανταστείτε 4-5 παιδιά να προσπαθούν να γράψουν πάνω στο σουφρά ,με λίγο φως και με πένες που τις βουτούσαμε μέσα στο μελανοδοχείο , για να γράφουμε. Και νάχεις και το δάσκαλο ,να θέλει τα γράμματα καλλιγραφικά. Πάντα υπήρχε ο αρχηγός, που συνήθως ήταν ο καλύτερος μαθητής. Είχα αυτό το προνόμιο, αλλά και την ευθύνη. Αφού γράφαμε την Αντιγραφή ,Γραμματική και λύναμε τα προβλήματα ,αρχίζαμε τα βοηθητικά. Πολλές φορές το βιβλίο ήταν ένα και έπρεπε να διαβάζει ο ένας και οι άλλοι να ακούνε. ΄Ετσι μάθαμε γράμματα . Πόσες φορές δε σπάσαμε το γυαλί της λάμπας και πόσες φορές δεν έπεσε η «Αγία ράβδος» ,όπως έλεγαν οι μεγάλοι.

Μετά το φαγητό καθισμένοι γύρω από το τζάκι παρακαλούσαμε τους γονείς μας ,να μας πουν κανένα παραμύθι ή να μας διηγηθούν ιστορίες από τα παλιά. Αν υπήρχε παππούς ή γιαγιά , ακόμα καλύτερα. ΄Ηξεραν πολλά παραμύθια ή τα έπλαθαν εκείνη τη στιγμή. Πολλές φορές ένα παραμύθι κρατούσε ατέλειωτα βράδια ,όπως ατέλειωτες ήταν και οι νύχτες του χειμώνα. Κάποτε κουρασμένοι από το μόχθο της ημέρας οι γονείς ,που να έχουν κέφια για παραμύθια.... Θυμάμαι τον παππού ενός παιδιού που για να μας αποφύγει ,άρχισε να μας διηγείται ένα παραμύθι.

« Μια φορά και ένα καιρό είχε ένα βοσκό ,που είχε 1.000.000 πρόβατα. Επειδή είχε ξηρασία ,θέλησε να πάρει τα πρόβατά του από το νησί του σε κάποιο άλλο, που τα ένωνε μια γέφυρα που χωρούσε να περνάει μόνο ένα πρόβατο. ΄Αρχισαν ένα ένα να περνάνε τα πρόβατα .1,2,3… και σταματάμε εδώ μας έλεγε ,μέχρι να περάσουν όλα τα πρόβατα τη γέφυρα. Κάθε φορά που του ζητούσαμε να συνεχίσει αυτό το παραμύθι, γιατί μας έτρωγε η περιέργεια , για να δούμε πώς τέλειωσε ,μας απαντούσε πώς ακόμα τα πρόβατα περνάνε τη γέφυρα. ΄Εγινα και εγώ παππούς και τα πρόβατα δεν έμαθα ποτέ, αν πέρασαν τη γέφυρα…..

ΠΕΡΙΠΑΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΓΟΥΡΟΥΝΑΔΕΣ

 ΠΕΡΙΠΑΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΓΟΥΡΟΥΝΑΔΕΣ

Πρώτα ξεκίνησαν οι περιπατητές και μετά οι γουρουνάδες. Πολλοί ιδίως νέοι, όταν έρχονται στο χωριό ξεκινούν πεζοπορίες ,περνούν από μονοπάτια ,βουνά και καταλήγουν σε μακρινές απο­στάσεις. Σκοπός τους να γνωρίσουν τα μέρη του χωριού όπου έζησαν οι πρόγονοί μας ,αλλά και για λόγους υγείας. Αποστάσεις από Μεσαναγρό-Κάμπο ,Μεσαναγρό -Γεννάδι είναι οι μεγαλύτερες .

Τελευταία τα πράγματα άλλαξαν . Εμφανίστηκαν οι πρώτες γουρούνες και οι χωμάτινοι γεωρ­γικοί δρόμοι τις ευνοούν . Τακτικά κάνουν εξορμήσεις στις γύρω περιοχές και πολλές φορές και πέραν των ορίων του Μεσαναγρού.

Καλά όλα αυτά ,δίνουν μια ξεχωριστή νότα και είναι κίνητρα, για να έρχονται οι νέοι στο χω­ριό.

                                                            

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΠΙΤΙΟΥ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ ΡΟΔΟΥ (3)

 

                                                                                 

Σπάνια η οικογένεια βρισκόταν μέσα στο σπίτι όλη μαζί ,εκτός από τα βράδια και ιδιαίτερα του χειμώνα. Κεφαλή της οικογένειας ήταν ο πατέρας και «βασίλισσα »του σπιτιού η μάνα. Τα παιδιά λίγα ή πολλά μεγάλωναν και μάθαιναν καλούς τρόπους και πάνω από όλα σεβασμό στους μεγαλύτερους. Η επιθυμία των μεγάλων ,ήταν διαταγή για τους μικρούς. Ιερή στιγμή για την οικογένεια ήταν ή ώρα του φαγητού. ΄

΄Επρεπε όλοι να είναι παρόντες και καθισμένοι στις θέσεις τους. Στο τραπέζι κάθονταν τις μεγάλες μέρες και όλες τις άλλες στο σουφρά. Ο σουφράς ήταν ένα είδος επίπλου ,στρογγυλός , χαμηλός και σε αυτόν έπλαθαν τα ψωμιά οι νοικοκυρές ,έγραφαν τα παιδιά τα μαθήματά τους και έτρωγαν.

Δεν υπήρχε πιάτο για τον καθένα . Στη μέση του σουφρά , έμπαινε μια μεγάλη πιατέλα με το φαγητό , σε πιο μικρή η σαλά, σαλάτα ,το ψωμί και οτιδήποτε άλλο υπήρχε. Μη φανταστείτε μαχαιροπήρουνα , κανάτες ,ποτήρια κλπ. Όταν όλα ήταν έτοιμα ,όλη η οικογένεια έκανε την προσευχή της ,το σταυρό της και ξεκινούσε πρώτος ο πατέρας και ακολουθούσαν όλοι οι άλλοι. Μπορώ να πω ότι η βασική τροφή των Μεσαναγρενών ήταν το ψωμί ,το οποίο μέχρι σήμερα θεωρούσαν ιερό. Δεν έπρεπε να το πετάξεις κάτω και αν σου έπεφτε το έπιανες με σεβασμό και το φιλούσες. Αν το πέταγες και δεν έκανες αυτό που έπρεπε ,η τιμωρία ήταν μεγάλη.

Πώς τα κατάφερνε η μάνα να φτιάχνει φαγητό για τόσα άτομα και να τους φτάνει ,τρώγοντας από την ίδια πιατέλα…. Βέβαια αυτοί που έτρωγαν γρηγορότερα , σίγουρα έτρωγαν και περισσότερο. Αυτό ήταν λεπτομέρεια .Σε κάποια φαγητά που δεν μας άρεσαν ,τρώγαμε αργά ,αλλά γινόταν αντιληπτό από τους γονείς ,που με το δικό τους τρόπο , σε ανάγκαζαν να φας ,είτε σου άρεσε είτε όχι. Πάντα ακούγαμε τους μεγάλους με σεβασμό και προσπαθούσαμε να είμαστε εντάξει . Θυμάμαι ορισμένα πράγματα που σήμερα έχουν ξεχαστεί και αναρωτιέμαι ,γιατί…. Όταν μας ζητούσαν νερό για να πιούν ,γινόταν ολόκληρη ιεροτελεστία. ΄Επαιρνες το κατσαρόλι, ποτήρι, το γέμιζες από τη στάμνα ,βρύσες δεν υπήρχαν τότε , πήγαινες μπροστά στον πατέρα σου και έλεγες .Πατέρα ορίστε, έφερα το νερό. Το έπαιρνε στα χέρια του και άρχισε να πίνει. ΄Ολη αυτή την ώρα ,εμείς έπρεπε να είμαστε «σταυρωϊμένοι», με σταυρωμένα χέρια και όταν τέλειωνε , να λέμε. Με τις υγείες σας. Αυτό απαιτούσαν οι καλοί τρόποι.

Στο μάζεμα των πιάτων ,συμμετείχαμε όλοι οι μικροί, αγόρια και κορίτσια. Τις γιορτές ι ιεροτελεστία του φαγητού άλλαζε.

ΕΛΑΤΕ ΣΤΟΝ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΘΩΜΑ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΥ

 Οι βροχές φέτος αρκετές και ο καταρράκτης του Αγίου Θωμά  Μεσαναγρού είναι στις δόξες του. Κυριακή πρωί κατηφόρισα στον  Άγιο Θωμά ,για να επισκεφθώ τον καταρράκτη. Το τοπίο πανέμορφο , το νερό αρκετό να πέφτει από ψηλά και να σχηματίζει λιμνούλες και η θέα εκθαμβωτική. Πραγματικά αξίζει τον κόπο να έρθετε στον Μεσαναγρό και να επισκεφθείτε τον καταρράκτη. Θα είναι μια εμπειρία αξέχαστη , θα απολαύσετε το πανέμορφο τοπίο και σίγουρα θα θέλετε να ξανάρθετε. Εάν έχετε και παιδιά θα ενθουσιαστούν και θα δουν κάτι πρωτόγνωρο για το νησί μας.