"ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΚΑΙ ΑΠΟΚΡΙΕΣ"

                                                                 

                                     Καρναβάλι         -        Αποκριές στο Μεσαναγρό                                   

Η λέξη Καρναβάλι ,προέρχεται από τις λατινικές λέξεις «carrus navalis » ,που σημαίνουν ναυτικό αμαξίδιο .Και αυτό γιατί στις πομπές που γίνονταν κατά τη διάρκεια των Ελευσίνιων μυστηρίων ,για να μεταφερθεί το Ιερό Πέπλο της Αθηνάς στον Παρθενώνα ,παρήλαυνε ένα μικρό πλοίο με ρόδες ,στολισμένο με άνθη και καρπούς.   

     Οι μεταμφιέσεις πρωτοεμφανίζονται το 2.00π.Χ. στην Ασία. Αργότερα στο Βυζάντιο ,στην Ευρώπη , όπου η αποκριά   έπαιρνε πάνδημο χαραχτήρα. Η συνήθεια αυτή από το 2^ο αιώνα μ.Χ. βρήκε αντίθετη την εκκλησία που τις  έβλεπε ειδωλολατρικές. Από τα κείμενα βλέπουμε ότι μεταμφιέζονταν  άνδρες σε γυναίκες ,γυναίκες σε άνδρες ,φτωχοί σε πλούσιους ,άλλοι σε ζώα και ενοχλούσαν τους περαστικούς.

    Τα κυριότερα χαρακτηριστικά   του καρναβαλιού είναι το κέφι, η φαντασία, το παιχνίδι. Πολλές πόλεις είναι διάσημες για τις καρναβαλικές εκδηλώσεις .Ρίο Τζανέιρο ,στη Βραζιλία, Βενετία, Μαϊάμι  και στην Ελλάδα το καρναβάλι της Πάτρας.

      Στο  Μεσαναγρό έδωσαν στην αποκριά ένα ξεχωριστό νόημα. Οι μέρες αυτές ήταν ευκαιρία  να ξεδώσουν από τον καθημερινό μόχθο Συνήθως ντύνονταν τα Σαββατοκύριακα «Καμουζέλες». Το τελευταίο Σαββατοκύριακο πριν την Καθαρή Δευτέρα μικροί και μεγάλοι ,άνδρες και γυναίκες φορούσαν κάτι διαφορετικό για να γίνονται αγνώριστοι .Δεν υπήρχαν τα σημερινά μέσα, αλλά είχαν  τον τρόπο να αυτοσαρκάζονται και να προκαλούν γέλιο. Γύριζαν το χωριό παρέες-παρέες ,κρατώντας κουδούνια, μπαστούνια ,ξύλα και διασκέδαζαν τον κόσμο.

     Την τελευταία Κυριακή ,οι οικογένειες μαζεύονταν σε ένα σπίτι και εκεί όλοι μαζί έτρωγαν ,διασκέδαζαν μέχρι τις 12 η ώρα τα μεσάνυχτα και μετά συνέχιζαν  με νηστίσιμα .Κάθε νοικοκυρά έφτιαχνε κάτι διαφορετικό και το τραπέζι ήταν ξεχωριστό.

                                                                     

    Την Καθαρή Δευτέρα , ημέρα σωματικής και πνευματικής κάθαρσης ,συνέχιζαν το γλέντι ‘εξω από το χωριό  και ιδιαίτερα στον ΄Αγιο Θωμά. Σήμερα κάποια ΄εθιμα διατηρούνται και κάποια συνεχίζονται.

"ΔΥΟ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΩΝ ΙΠΠΟΤΩΝ"

  

                                                                                 

Δυο Ιστορικά Διατάγματα της εποχής των Ιπποτών

Πολύ ενδιαφέροντα για τη μελέτη του Τοπωνυμικού της Ρόδου είναι δύο διατάγματα της εποχής των Ιπποτών, που έβγαλαν οι Μ. Μάγιστροι για να διατάξουν το λαό να κλειστεί στα διάφορα φρούρια σε ενδεχόμενη τουρκική επίθεση. Το πρώτο βγήκε στα 1474 από το Μ. Μάγιστρο Battista Orsini, γιατί είχε πληροφορίες ότι οι Τούρκοι ετοίμαζαν μεγάλη εκστρατεία για να πάρουν τα νησιά, πράγμα που ήταν στο πρόγραμμα τους ύστερα από το πάρσιμο της Πόλης, συχνά μάλιστα είχαν αρχίσει να κάνουν επιδρομές στα Δωδεκάνησσα. 
Έτσι μας δίνεται η ευκαιρία να γνωρίσουμε τα ονόματα των φρουρίων της Ρόδου και των χωριών που θα κλείονταν σ' αυτά. 
Το διάταγμα γραμμένο στη λατινική της παραφθοράς βρίσκεται σήμερα στα Αρχεία της Μάλτας, όπου είχε μεταφερθεί το Τάγμα των Ιπποτών ύστερα από την Τουρκική κατάληψη της Ρόδου κι έχει δημοσιευθεί από τον Sommi Picenardi F. στο έργο του Itineraire d' un chevalier (σελ. 170).

Παίρνω το απόσπασμα που μας ενδιαφέρει:

ad castellum de Lindo reducantur hec casalia: Tha, Dephania, Efgales;
ad castellum de Catavia reducantur hec casalia: Messenagro, Vathy;
ad castellum de Polachia reducantur hec casalia: Stridio, Profilia, Arnitha;
ad castellum de Polone, reducitur hoc casale: Laderma;
ad castellum de Salaco reducantur hec casalia: Capi, Quitala;
ad castellum de Fanes reducantur hec casalia: Diascorio, Niocorio, Dimilia;
ad castellum Villenove reducantur hec casalia: Chimides, Altologo, Dimitra, Cremy;
ad castellum Ferraclo reducantur hec casalia: Salia, Jannadotto, Malona, Catagro, Caminari;
castellum Arcangeli tutabitur solum;
Cosquino tutabitur solum;
Casalia de Fando, Psito, Archepoli, Armia, Calathies, et Demalhia reducantur in civitatem Rhodi.

Το διάταγμα αυτό μιλά για 45 χωριά από τα οποία τα έντεκα είναι φρούρια, αν αφήσουμε το φρούριο της Ρόδου. Από αυτά υπάρχουν σήμερα σαν κατοικημένα χωριά τα τριάντα:
1) Λίνδος, 2) Κάλαθος, 3) Πυλώνα, 4) Λάρδος, 5)Ασκληπειό, 6) Γεννάδι, 7) Λαχανιά, 8) Κατταβιά, 9) Μεσαναγρός, 10) Βάτι, 11) Απολακκιά, 12) Ίστριος, 13) Προφύλια, 14) Άρνιθα, 15) Απόλλωνα, 16) Λάερμα, 17) Σάλακος, 18) Φάνες, 19) Διμυλιά, 20) Βιλλανόβα, 21) Θολός, 22) Δαματριά, 23) Κρεμαστή, 24) Μαλώνα, 25) Αρχάγγελος, 26) Κοσκινού, 27) Αφάντου, 28) Ψίνθος, 29) Αρχίπολη, 30) Καλυθιές.

Τα δεκαπέντε έχουν καταστραφεί στις διάφορες επιδρομές ή στην άλωση του 1522. Απ' αυτά πάλι το Καπί είναι συνοικισμός του χωριού Έμπωνα, τα οχτώ είναι γνωστά σαν τοπωνύμια: Θά, Γεφανειά, Εβγκάλες, Κίταλα, Καταγρός, Ζηνοδότου, Καμινάρι, Φαρακλός και τ' άλλα έξι έχουν εξαφανιστεί όλως διόλου: Διόσορος ή Διασκόριον, Νεοχώριον, Χίμιδες ή Χιμέδες, Σαλία, Αρμία ή Ερμία, Δεμαλία.

                                                                          

"ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗ

 

¨                                                              

                                                                   Τσικνοπέμπτη

      Στο μέσο της κρεατινής εβδομάδας της Σαρακοστής ,βρίσκεται η Τσικνοπέμπη ,που καταναλώνεται μεγάλη ποσότητα κρέατος εν όψει της νηστείας της Σαρακοστής.  Βασικό χαρακτηριστικό  της γιορτής είναι το ψήσιμο, « τσίκνισμα» κρέατος στα κάρβουνα . Σύμφωνα με την παράδοση , όλοι , ακόμη και οι φτωχοί , πρέπει να ψήσουν κρέας με λίγο λίπος , ώστε η τσίκνα να γεμίσει την ατμόσφαιρα.

           Οι αποκριές κρατούν 3 εβδομάδες .Η πρώτη λέγεται «προσφωνέσιμη» ,γιατί προσφωνούσαν , διαλαλούσαν στα χωριά τον ερχομό της αποκριάς. Η δεύτερη είναι η  «κρεατινή» , επειδή έτρωγαν κρέας και η τρίτη  η « τυρινή  ή τυροφάγος», γιατί έτρωγαν γαλακτοκομικά προϊόντα.

      Παλιά το γλέντι της ημέρας γινόταν στα σπίτια. Μαζεύονταν όλοι οι φίλοι και συγγενείς , έψηναν και γλεντούσαν. Σήμερα τα πράγματα άλλαξαν. Οι ταβέρνες έχουν την τιμητική τους. Πού να βρεις τραπέζι αν δεν έχεις κλείσει …

           Καλή Τσικνοπέμπτη λοιπόν και σ΄αυτούς που θα βγουν  και σ΄αυτούς  που θα μείνουν σπίτια τους. Διασκεδάστε, χορέψτε, τηρήστε το έθιμο ,αλλά με μέτρο .

                                Καλά να περάσετε όλοι.

"ΓΙΑΤΙ...ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ...ΑΥΤΟ..."

  
                                                                   

                                                 ΓΙΑΤΙ …   ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ …..ΑΥΤΟ……

         

Χρόνια τώρα το Σαββατοκύριακο το περνάμε στον Μεσαναγρό. Παλαιότερα πηγαίναμε Παρασκευή ,λόγω εργασίας της συζύγου  και μας ονόμασαν Παρασκευάδες. Τα τελευταία χρόνια,  Σαββατοκύριακο θα πει  ….Μεσαναγρός.

  Το Σάββατο τελικά πήγαμε στον Μεσαναγρό , μετά από ένα μήνα. Θέλεις κάποια προβλήματα , θέλεις ο καιρός , ήταν η αιτία για τα παραπάνω.

   Το χωριό ήταν στη θέση του και μας περίμενε. Ο καιρός κρύος ,βροχερός  ,με δυνατό αέρα ,σου χαλούσε τα κέφια . Μας καλωσόρισε η Λέσχη στην είσοδο του χωριού  και

κάποιοι κάτοικοι που ξαφνιάστηκαν όταν μας είδαν.

  Τίποτε δεν άλλαξε αυτές τις ημέρες. Η είσοδος του χωριού  η ίδια, τα βουνά γύρω  μουντά και λυπημένα, μας προξενούσαν  αρνητικά συναισθήματα. Στο καφενείο ,η πιλότα έδινε και έπαιρνε. Οι παίκτες ζωηροί ,κεφάτοι ,προσπαθούσαν να κερδίσουν την έξέδρα. Το βράδυ παρέα μας το τζάκι  μάς ζέσταινε και μας έδινε ζωή. Το πρωί της Κυριακής ,όπως πάντα στην εκκλησία .Ο Παπα-Αγαθάγγελος πάντα παρών , αν και αυτός έχει τα προβλήματά του.

Χρόνια τώρα γίνονται όλα τα παραπάνω . Δεν βαριόμαστε να ζούμε κάποια πράγματα ,ίδια… Τι μας καλεί ,τι μας εξουσιάζει ,τι μας κάνει να βρισκόμαστε πάντα εκεί.

  Απαντήσεις μπορείς να δώσεις πολλές ,αλλά η απάντηση βρίσκεται στην καρδιά του καθενός. Αγαπάμε τον τόπο μας ,γιατί εδώ γεννηθήκαμε ,εδώ μεγαλώσαμε και εδώ μάθαμε τα πρώτα γράμματα. Περπατώντας στα σοκάκια του χωριού ,ακούς τις φωνές μεγάλων και μικρών , σαν νάταν χθες. Βλέπεις εκεί που χτύπησες , έτρεξες , έπαιξες και εκεί που  σκίρτησε η καρδιά σου για πρώτη φορά. Τα γύρω βουνά , τα μοναστήρια ,οι πηγές , τα χωράφια ,τα άγρια ζώα και πουλιά ,κάτι σου θυμίζουν. Έρχεται στιγμή που όλα γίνονται ένα και ηρεμείς ,νιώθεις απέραντη γαλήνη ,γεμίζεις τις μπαταρίες σου και συνεχίζεις πιο δυνατά τη ζωή , περιμένοντας το άλλο Σαββατοκύριακο.

  Αντίθετα κάποια Σαββατοκύριακα που μένουμε στην πόλη , νιώθουμε σαν να μην περνάει ο χρόνος ,οι μέρες αργούν να περάσουν και η αναμονή για τον πηγαιμό στο χωριό, κάνει  τα πράγματα πιο δύσκολα.

"ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ "Ο ΚΟΥΤΣΟΣ ΠΕΙΡΑΤΗΣ"

   
                                                       

                                      ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ « Ο ΚΟΥΤΣΌΣ  ΠΕΙΡΑΤΗΣ»

                   

                                                   ΚΑΛΟΣ  ΜΑΣ  ΜΗΝΑΣ

Περνώντας τακτικά έξω από το Δημοτικό Σχολείο της Αμαραντείου ,παρατήρησα ένα ταμπλό ,που κατά διαστήματα έχει διάφορες αναρτήσεις με θέματα επίκαιρα ,διδακτικά, ιστορικά ,που τραβούν την προσοχή των περαστικών και ιδιαίτερα των παιδιών του Σχολείου ,που τα περιμένουν πώς και πώς. Δράστης…..ο Ανώνυμος Μαθητής , όπως υπογράφει.

    Σήμερα εμείς σας παραθέτουμε την τελευταία ανάρτηση.

Φεβρουάριος ή Φλεβάρης, όπως καθιερώθηκε να τον αποκαλούν χαϊδευτικά, ίσως  λόγω της φουσκωμένης από την οργή και την αποστροφή φλέβας του. Ο  Φλεβάρης  είναι ο έκπτωτος μήνας του ημερολογίου, αυτός ο οποίος στον καταμερισμό του ημερολογιακού έτους ανάμεσα στους μήνες πήρε…..»¨ο,τι περίσσεψε. Σαν να ήταν ο Βενιαμίν αυτής της δωδεκαμελούς οικογένειας στην οποία ο λόγος και οι απαιτήσεις του δεν είχαν ιδιαίτερη βαρύτητα.

    ΄Ετσι αποχώρησε μια για πάντα από το οικογενειακό συμβούλιο, έγινε ένας «πειρατής του χρόνου » που προκειμένου να αποκαταστήσει την πληγωμένη του τιμή αλλοίωσε το χρονικό κατεστημένο και σφήνωσε στο απαραβίαστο ημερολόγιο των 365 ημερών μια εμβόλιμη μέρα κάθε τέσσερα χρόνια. Φημολογείται μάλιστα ότι κατά τη διάρκεια του ταξιδιού που έκανε σε αχαρτογράφητες θάλασσες, για να ανκαλύψει το ναυάγιο αυτής της έκπτωτης μέρας που δικαιωματικά του ανήκε ,έχασε το ένα του πόδι. Κάπως έτσι γεννήθηκαν και οι περιπαιχτικοί του  χαραχτηρισμοί από τους υπόλοιπους μήνες που άλλοτε τον θέλουν « κουτσοφλέβαρο » και άλλοτε «δίσεκτο». Ο ίδιος αρνήθηκε να ενταχθεί σε οποιαδήποτε εποχή . Ως εκ τούτου ,οι υπόλοιποι  τον κατέταξαν στον χειμώνα με μοναδικό κριτήριο το παγερό του βλέμμα την τελευταία φορά που τον αντίκρισαν .Κι όμως ο Φεβρουάριος δεν αποδέχτηκε ποτέ αυτήν την ιδιότητα…..

          Ως Πειρατής, που ζει και ταξιδεύει χωρίς κανόνες είναι απρόβλεπτος .¨Όπως έγραφε το τελευταίο του σημείωμα που ξεβράστηκε  στην ακτή μέσα  σ΄ένα μπουκάλι. « Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει ,καλοκαίρι θα μυρίσει…..μα αν τύχει και θυμώσει , μες στα χιόνια θα μας χώσει…»

                                Ανώνυμος Μαθητής

                           Αμαράντειος  Φεβρουάριος 2015

Υ.Γ. Ο Ανώνυμος μαθητής ,που θέλει να διατηρεί την ανωνυμία του ,μας είναι γνωστός . Είναι πολύ καλός φίλος ,συνάδελφος Δάσκαλος ,Δάσκαλος με όλη τη σημασία της λέξης . Αγαπητός στα παιδιά , που θεωρεί το «Δασκαλίκι» λειτούργημα , που το υπηρετεί με υπερβάλλοντα ζήλο. Νάσαι καλά φίλε και συνέχισε να είσαι παραγωγικός ,πάντα να προσφέρεις ,γιατί είσαι φωτεινό παράδειγμα  και τιμάς τον τίτλο « Δάσκαλος», όσο λίγοι.