"ΟΙ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ ΜΑΣ ΓΡΑΦΟΥΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ"

    

                                                        

                      ΟΙ  ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ   ΜΑΣ  ΓΡΑΦΟΥΝ

Ο  ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΣ  ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΣΚΕΠΤΩΝ ΜΑΣ

     Συνεχίζοντας τη πορεία μας στο εσωτερικό του νησιού και προς τα δυτικά, μέσα σ’ ένα δάσος από κωνοφόρα, συναντάμε το εξωκλήσι του Αγίου Θωμά που είναι ένα βυζαντινό εκκλησάκι του 14ου αιώνα μ.Χ., κτισμένο πάνω σε παλαιότερο παλαιοχριστιανικό. Από εκεί ακολουθώντας μια διαρκώς ανηφορική πορεία, σε υψόμετρο 400 μέτρων συναντάμε το χωριό Μεσαναγρός. Στη πλατεία του χωριού, είναι κτισμένη η εκκλησία «Κοίμησις της Θεοτόκου» τον 13ο αιώνα μ.Χ., στο μεσαίο κλίτος μεγάλης τρίκλιτης παλαιοχριστιανικής βασιλικής του 6ου αιώνα μ.Χ., μίας από το συγκρότημα των τριών παλαιοχριστιανικών βασιλικών. Τα ερείπια των μεγάλων αυτών παλαιοχριστιανικών, τα ψηφιδωτά και οι μαρμάρινοι κίονες στον αρχαιολογικά διαμορφωμένο χώρο στο περίβολο της εκκλησίας, μαρτυρούν την εποχή των πειρατειών. Επίσης μαρτυρούν και τη συγκέντρωση ενός μεγάλου πληθυσμού και την ύπαρξη μιας πόλης, σ’ αυτό το απομακρυσμένο μέρος, από τις τότε απειλές της θάλασσας. 

Από τον Μεσαναγρό κατευθυνόμαστε προς το Χωριό Κατταβιά, παίρνοντας το δρόμο της επιστροφής. Αν όμως ακολουθήσουμε ένα χωματόδρομο, μέσα σε μια διαδρομή οικολογικού ενδιαφέροντος, συναντάμε και μερικά εξωκλήσια αξιόλογου αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και φυσικού κάλλους. Τα εξωκλήσια αυτά είναι, η Αγία Ειρήνη Χρυσοβαλάντου, ο Άγιος Νεκτάριος, ο Άγιος Δημήτριος, ο Προφήτης Ηλίας (Μεσαναγρού), η Αγία Παρασκευή, ο Άγιος Νικόλαος  Μεσαναγρού.

TO ΠΕΤΡΟΚΑΡΑΒΟ (ΑΡΘΡΟ ΤΗΣ Κ. ΜΑΙΡΗΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΡΟΔΙΑΚΗ)

                                                                  

    ΤΟ ΠΕΤΡΟΚΑΡΑΒΟ (ΑΡΘΡΟ ΤΗΣ Κ. ΜΑΙΡΗΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ  ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΡΟΔΙΑΚΗ)

Εξαιρετικά ευχάριστη έκπληξη περίμενε φιλική συντροφιά κατά την ολοήμερη εκδρομή στο γύρο της Ρόδου, που είχαν την ευκαιρία να θαυμάσουν με την ίδια πάντα συγκίνηση, τις εκπληκτικές εναλλαγές του τοπίου, όπως είναι τα γυμνά ή καταπράσινα βουνά της, τις γοητευτικές παραλίες της, τους αμμόλοφούς της με θέα τις βραχονησίδες της, με κορωνίδα το εντυπωσιακό «Πετροκάραβο», το μοναδικής ομορφιάς «Πρασονήσι», τα γραφικά χωριά με τους προστατευμένους από καταπράσινους λόφους κάμπους, τα πανέμορφα λιμανάκια, τα έρημα Μεσαιωνικά κτίσματα-βιγλάτορες χτισμένα πάνω σε αρχαία προϊστορικά, κλασικά ή Βυζαντινά ερείπια, παμπάλαιες ιστορικές θαυματουργές Εκκλησιές και Ιερές Μονές, όπως της Παναγιάς Σκιαδενής, ακόμα και τα εντυπωσιακά μοντέρνα συγκροτήματα – πολιτείες ολόκληρες – στη Νότια Ρόδο.

                                                                              

Ήθη και Έθιμα πανάρχαια, όπως του «μουτζουρώματος» στον Αρχάγγελο, εντυπωσιάζουν που περνούν από γενιά σε γενιά και το συγκινητικά γραφικό «ταβερνάκι», το «Πετροκάραβο», στη μέση του πουθενά, απέναντι στην ομώνυμη βραχονησίδα. Παραδίπλα στην γραφική και καταπράσινη παραλία, με τα βράχια να ξεπηδούν μέσα από τα καταγάλανα νερά της και την αμμώδη παραλία, δίπλα στο δρόμο, ευχάριστη έκπληξη, το μικρό, ταπεινό και καλαίσθητο, Ροδίτικο ταβερνάκι, που αντιστέκεται στο ισοπεδωτικό μοντερνισμό και παραμένει ολοζώντανο, απλό, μεταξύ Κατταβιάς και Απολακκιάς, λειτουργώντας καθημερινά και αδιάκοπα από πέρσι τον Ιούλιο.

Οικογενειακή επιχείρηση του Σκεύου, του Μανώλη, της Βάσως, άλλοι στο παραδοσιακό μαγείρεμα, άλλοι στο σερβίρισμα με τα ροδίτικα εδέσματα, που δεν βρίσκεις πλέον, όπως το «κρίταμο», που φυτρώνει πάνω στους βράχους που ξεπροβάλουν απ’ την καταγάλανη θάλασσα, τα ζαρζαβατικά από τα δικά τους παραδιπλανά μποστάνια, τα θαλασσινά που ψαρεύονται στις κοντινές παραλίες, τη σπιτική ταραμοσαλάτα, τη θαλπωρή της φιλικής ατμόσφαιρας, που φωτίζεται απ’ το πλατύ χαμόγελο των εργαζόμενων ιδιοκτητών.

Ευχαριστούμε την κ. Μαίρη Παπανδρέου για τα καλά της λόγια .Εμείς σας προτείνουμε να ΄ερθετε στη Νότια Ρόδο και να επισκεφθείτε «ΤΟ ΠΕΤΡΟΚΑΡΑΒΟ» .Πιστεύουμε ότι οι στιγμές που θα περάσετε θα σας μείνουν αξέχαστες και θα θέλετε να ξανάρθετε σύντομα.

                                                                         

"Η ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ"

                                                                    

                                              Η  ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ  ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ

 Η Σαρακοστή  ήταν  μια ξεχωριστή περίοδος για το χωριό. Οι Μεσαναγρενοί ,καλοί χριστιανοί τηρούσαν τα ήθη και έθιμα και τους εκκλησιαστικούς κανόνες. Για 40 ημέρες νήστευαν ,δεν έτρωγαν κρέας και οι μεγαλύτεροι κάθε Τετάρτη και Παρασκευή , νήστευαν ακόμη και το λάδι.

      Θυμάμαι την Τάτσα μου ( Θεία ) ,Σκευή (Παρασκευή) που τηρούσε αυτή τη νηστεία,  ακόμη και σε μεγάλη ηλικία ,αν και ο γιατρός της απαγόρευσε να νηστεύει. –Δεν θα πάθω τίποτε ,έλεγε.

        

         Οι 4 τελευταίες εβδομάδες της σαρακοστής είχαν και τα ονόματά τους.

-         Η Αναμεσιά

-         Η Κουφή

-         Η Βαγιανοβδομάδα

-         Η μεγαλοβδομάδα

Στην Κουφή  ,οι χωριανοί δεν φύτευαν φυτά ,δέντρα , ούτε άσπριζαν τα σπίτια με ασβέστη ,γιατί πίστευαν ότι τα δέντρα θα κούφαιναν ,δεν θα ζούσαν και οι τοίχοι θα κούφαιναν ,θα σηκωνόταν ο ασβέστης .

Στη Βαγιανοβδομάδα ,οι νοικοκυρές , όταν έφτιαχναν ψωμιά , έκαναν Λαζαράκια   σταυρώνοντας τον Λάζαρο. Το ψωμί αυτό λεγόταν « Σύναχθος».

Τη Μεγαλοβδομάδα ,που κόντευε το Πάσχα , έλεγαν αναστήθηκε και ο «Κούλουρος»  και έφτιαχναν κουλούρια ,που κρατούσαν όλο τον χρόνο.

    ΄Άλλες εποχές άλλα ήθη και έθιμα.  Σήμερα δυστυχώς πολλές νοικοκυρές αγοράζουν κουλούρια από τον φούρνο ,αντί να φτιάξουν και να διδάξουν και στα παιδιά τους  τα έθιμα του τόπου μας.

"ΤΑ ΚΤΗΜΑΤΑ ΕΠΙ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ"

  


                                                                    

                                                TΑ ΚΤΗΜΑΤΑ ΕΠΙ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ

Οι Τούρκοι όταν κατέλαβαν τη Ρόδο ,πήραν τα καλύτερα κτήματα ,σπίτια των χωρικών .Έπαιρναν ιδίως κτήματα πεδινά, με νερό και κτήματα που απέδιδαν πολύ.

   Για να επιβάλουν τους φόρους χώρισαν τα κτήματα  σε τρεις κατηγορίες.

Α) Τα Μούρκια ( σπίτια ,κήποι , δέντρα, στάβλοι που κατά  κανόνα ανήκαν στους Οθωμανούς.

Β)Τα Αρζιμιρί(  χωράφια Δημοσίου, που έπρεπε οι χωρικοί να τα καλλιεργούν συνέχεια, γιατί αν όχι τα έπαιρνε πίσω το κράτος).

Γ)Τα Βακκούφια ,κτήματα των Τζαμιών που τα έδιναν με ενοίκιο.

   Οι χωρικοί προσπαθούσαν με κάθε τρόπο  να ξεγελάσουν τους Τούρκους  να μην τους πάρουν τα κτήματα και γι αυτό πολλές φορές τα παραχωρούσαν σε μοναστήρια ,εκκλησιές ,για να τα ξαναπάρουν πίσω καταβάλλοντας κάποια χρήματα.

  Οι καλύτερες περιοχές της Ρόδου είχαν πέσει στα χέρια Τούρκων. Πεδινοί τόποι ,τόποι με νερό ήταν πάντα στις βλέψεις τους. Χόχλακας  στην Κατταβιά,  Αρνίθα  λόγω νερών ,Σάλακος  και άλλα μέρη χάθηκαν από τα χέρια των Ελλήνων.

" ΚΑΘΑΡΗ ΔΕΥΤΕΡΑ"

                                                                   

                                                            Καθαρή Δευτέρα

   Η Καθαρή Δευτέρα ονομάστηκε έτσι ,επειδή οι Χριστιανοί « καθαρίζονται σωματικά και πνευματικά»Οι Βυζαντινοί την ονόμαζαν Απόθεση ή Απόδοση.

    Κούλουμα ονομάζεται η έξοδος στην εξοχή ,το πέταγμα του χαρταετού . Η λέξη κούλουμα προέρχεται από το λατινικό cumulus  που σημαίνει αφθονία. Με την Καθαρή Δευτέρα  ξεκινά  η Σαρακοστή και τελειώνουν οι  Απόκριες.

     Την ημέρα αυτή συνηθίζονται εκδρομές και είναι η γιορτή που ταιριάζει με τη φύση και το πράσινο. Είναι η χαρά των παιδιών ,γιατί πετούν  το χαρταετό τους. Κάποιοι λένε πως το πέταγμα του χαρταετού εκφράζει την επιθυμία του ανθρώπου να νιώσει ελεύθερος και να διώξει το κακό.

      Γενικά η Καθαρή Δευτέρα  είναι μια μέρα χαρούμενη ,μέρα χαλάρωσης  και γλεντιού. Παραμερίζονται τα ταμπού , οι απαγορεύσεις και επιτρέπονται οι εκτροπές. Ο κόσμος μεταμφιέζεται ,χορεύει  και διασκεδάζει. Ακόμα και το ψωμί της Καθαρής Δευτέρας ,η λαγάνα, ζυμώνεται νηστίσιμο.

    Σε κάθε περιοχή της Ελλάδας υπάρχουν και διαφορετικά έθιμα . Στη Βόνιτσα , το έθιμο του « Αχυρένιου Γληγοράκη»,στη Θήβα « ο Βλάχικος γάμος» , στη Μακεδονία οι « Μουτζούρηδες» , στη Χίο το έθιμο του «Αγά» και σε κάθε χωριό και πόλη κάτι διαφορετικό.

      Στη Ρόδο ,σε όλα τα χωριά την καθαρή Δευτέρα κορυφώνονται οι γιορτές της Αποκριάς  ,γίνονται εκδρομές στην ύπαιθρο  , ο κόσμος ξεφαντώνει  με νηστίσιμα .πέταγμα χαρταετού και χορό.