Πέμπτη, 17 Σεπτεμβρίου 2020

Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ,ΠΟΥ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΗΜΕΡΑ

 

 

                                                                



 

     Είναι το κοιμητήριο του χωριού. Κτίστηκε το 18ο αιώνα ΒΔ του χωριού. Είναι βυζαντινού ρυθμού και φέρει εικόνες της δεκαετίας του 1950 . Γιορτάζει στις 17 Σεπτεμβρίου και περιστασιακά για τις λατρευτικές ανάγκες του κοιμητηρίου. Στην άκρη του νεκροταφείου υπάρχει οστεοφυλάκιο.

     Κάθε χρόνο τέτοια εποχή οι γυναίκες του χωριού ,είτε βρίσκονται στο χωριό είτε στην πόλη της Ρόδου ,πρέπει να πάνε στην Αγία Σοφία να καθαρίσουν την εκκλησία ,αλλά και τα μνήματα των νεκρών.  Τα καθαρίζουν ,τα στολίζουν με λουλούδια ,ανάβουν τα καντήλια και τοποθετούν στεφάνια. Ανήμερα της Αγίας Σοφίας η λειτουργία γίνεται εκεί και στο τέλος ο παπάς περνά από όλα τα μνήματα για να δώσει ευχή για την ανάπαυση των ψυχών των νεκρών. Δίπλα από κάθε μνήμα περιμένει κάποιος συγγενής να πει στον παπά τα ονόματα που θα μνημονεύσει .Αν κάποιος συγγενής απουσιάζει οι άλλοι τον αναπληρώνουν  και έτσι κανένας δεν μένει αμνημόνευτος .

Δευτέρα, 14 Σεπτεμβρίου 2020

Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΕΥΛΟΓΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ

 

 

 

 

                                                                         

                                             

      Σε ανασκαφές  που έγιναν από τον αρχαιολόγο κ.Ι.Βολανάκη στο προαύλιο  χώρο της Κοίμησης της  Θεοτόκου, αποκαλύφθηκε στο δάπεδο του νότιου  κλίτους  της Βασιλικής ,ο χάλκινος Σταυρός ευλογίας.  Ο Ι. Βολανάκης ο οποίος ανέσκαψε  το χώρο γράφει.¨( Στο ανατολικό  τμήμα του νότιου κλίτους της Βασιλικής Α αποκαλύφθηκαν δύο τάφοι προσανατολισμένοι και σε επαφή ο ένας με τον άλλο ,οι οποίοι περιείχαν οστά από πολυάριθμες ταφές. Κάτω από τον τοίχο που χώριζε τους τάφους αυτούς και σε βάθος 0,65 μ. από την επιφάνεια του ψηφιδωτού δαπέδου, αποκαλύφθηκε χάλκινος σταυρός ευλογίας . Ο σταυρός είναι κατασκευασμένος από κράμα χαλκού ύψους 0,107 μ. και σώζεται ακέραιος πλην του ενός επίμυλου στην αριστερή άκρη. Το μικρό μέγεθος του σταυρού ,καθώς και οι οπές στο κάτω  μόνο τμήμα της κεραίας ,υποδηλώνουν ότι πρόκειται για σταυρό ευλογίας. Η εμπρόσθια όψη διακοσμείται με εγχάρακτη παράσταση δύο ολόσωμων και μετωπικών μορφών ,εκ των οποίων η μεγαλύτερη έχει τα χέρια ανοιχτά σε στάση προσευχής ,ενώ η μικρότερη έχει τα χέρια σταυρωμένα στο στήθος. Και οι δυο φέρουν μακρύ χιτώνα.

 Οι μορφές αυτές είναι ο Ιησούς και η Θεοτόκος. Δίπλα στις μορφές αυτές έχουν χαραχθεί τα αποκαλυπτικά γράμματα  Α –Ω και η επιγραφή Ι(ησούς) Χ(ριστός)-Μ(ητηρ) Χ(ριστού). Σύμφωνα με τον κ.Ι Βολανάκη ,ο σταυρός χρονολογείται στον 6ο αιώνα.

Πέμπτη, 10 Σεπτεμβρίου 2020

ΨΑΛΛΑΜΕ ΑΠΟ ΜΙΚΡΟΙ

 



                                                                               


                                               

 

Θυμάμαι τα παιδικά μου χρόνια και αναπολώ πολλές στιγμές ,δύσκολες ,όμορφες και ανεπανάληπτες. Υπήρχαν κανόνες τόσο στο σχολείο ,όσο και στην κοινωνία του μικρού χωριού, που δεν έπρεπε να παραβαίνεις. Να μην χαιρετήσεις , να ασεβήσεις , να είσαι αγενής , να…να….να…,όλα είχαν συνέπειες.

      Κάθε Κυριακή εκκλησιασμός με το σχολείο και κάποιος μαθητής  που οριζόταν από το δάσκαλο, έπρεπε να πει το πιστεύω , οι μεγαλύτεροι και το πάτερ ημών οι μικρότεροι. Αλίμονο σε αυτό που δε θα το έλεγε καλά. Βιβλία δεν υπήρχαν και έπρεπε να τα μάθουμε όλα αυτά ακούοντάς τα στην εκκλησία. ¨Ασπιλε …Καταξίωσον ,,,ο εν Παντί καιρώ …και πολλά άλλα τα μαθαίναμε νεράκι. Πολλές φορές στο ΄Ασπιλε ,όποιος περίμενε να πάρει το βιβλίο από τον Ψάλτη για να το πει ,ήταν χαμένος από χέρι. Κάποιο άλλο παιδί που το ήξερα απέξω ,έπαιρνε θέση μπροστά από την Παναγία και έψαλλε. Και τι δε μάθαμε…Ολόκληρη τη λειτουργία μέχρι σήμερα τη θυμάμαι και πολλές φορές ο εγγονός μου ,όταν με ακούει να τα λέω ,ρωτά πώς τα έμαθα. Απορία  που στα ματάκια του φαίνεται αναπάντητη.

     Πολλές φορές όταν έλειπαν οι Ψάλτες ,γεωργοί και βοσκοί βλέπετε, αναλαμβάναμε εμείς να βοηθήσουμε τον Παπά. ΟΙ φωνές μας πολλές φορές φάλτσες ,αλλά γεμάτες αυτοπεποίθηση ,αντικαθιστούσαν επάξια τους ψαλτάδες. Όταν χτυπούσε η καμπάνα ,τρέχαμε να πάρουμε θέση στο ψαλτήρι ,μπροστά από τους ψάλτες. Παρακολουθούσαμε προσεκτικά, πώς ψάλλεται το ένα και πώς το άλλο. Πώς κτυπούσε το πόδι και πώς κουνούσε τα χέρια του ο Ψάλτης. Μάθαμε πολλά τροπάρια ,αλλά από ήχους μπερδευόμαστε. ΄Ετσι πολλά παιδιά κατάφεραν να γίνουν ψάλτες και μάλιστα καλοί.

   Από το χωριό πέρασαν πολλοί ψάλτες καλλίφωνοι ,διδακτικοί και παραδείγματα προς μίμηση. Σε άλλη ανάρτηση θα ασχοληθούμε και θα αναφέρουμε ονόματα.

          

 


Δευτέρα, 7 Σεπτεμβρίου 2020

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΚΙΑΔΕΝΗΣ ,ΠΟΥ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΑΥΡΙΟ

                                     



                            Η εικόνα που βρέθηκε τελευταία μετά τη συντήρηση της κύριας




                                                                         

                                             

                                                   Η εικόνα που ξέρουμε χρόνια



 

Στους πρόποδες του βουνού Σκιάδι βρίσκεται η Μονή της Παναγιάς Σκιαδενής. Οφείλει το όνομά της στο Σκιάδιο (σκιερό μέρος) .Κατά άλλους στη σκιά ενός μεγάλου σύννεφου ή αν κοιτάξει κανείς από το Μονόλιθο μοιάζει με σκιάδιον, καπέλο αρχαίων.

 

Στη θέση που βρίσκεται ο ναός υπήρχε αρχαιοελληνικό ιερό της Αρτέμιδος.Στα 1200μ.Χ. οικοδομήθηκε βυζαντινός ναός. Αγιογραφήθηκε το ΙΗ΄ αιώνα και η επέκτασή του ολοκληρώθηκε περί το 1861.

 

Σύμφωνα με την παράδοση κατά τον ΙΑ΄ αιώνα ασκήτευαν δύο ή τρεις μοναχοί .Βλέποντας τη νύχτα φως πήγαν και εντόπισαν την εικόνα της Παναγίας ,που εκτίμησαν ότι ιστόρησε ο Ευαγγελιστής Λουκάς. Την πήραν στο Ασκηταριό αλλά το πρωί χάθηκε. Την αναζήτησαν και τη βρήκαν εκεί που είναι σήμερα κτισμένος ο ναός.

 

Παλαιότερη εικόνα του μοναστηριού θα πρέπει να είναι αυτή που βρίσκεται στην Αγία Τράπεζα και είναι κατασκευασμένη με μαστίχι.Η εικόνα βρίσκεται αριστερά της εισόδου. Το πρόσωπο της Παναγίας έχει ζωντανά ,εκφραστικά ,γλυκά μάτια. Στη Μονή υπάρχει ένα σπάνιο Ευαγγέλιο του 1862.Το τέμπλο είναι έργο τέχνης και το δάπεδο είναι στρωμένο με μαύρα και άσπρα βότσαλα.

 

Το κτιριακό συγκρότημα αποτελείται από οντάδες και κάθε χωριό έχει το δικό του οντά. Εκτός από τον τρόπο εύρεσης της εικόνας ,έχουν γίνει και άλλα θαύματα.

 

 

1) Στα χρόνια των πειρατών ένα πειρατικό πλοίο άραξε απέναντι από το Μεσαναγρενό κάμπο και οι πειρατές πήγαν στη Μονή ,τη λεηλάτησαν και η Παναγιά πέτρωσε το καράβι τους. Οι χριστιανοί αυτό το  απέδωσαν σε θαύμα της Παναγιάς .Το πετρωμένο καράβι βρίσκεται εκεί ,το "πετροκάραβο" ,'οπως λένε οι Μεσαναγρενοί ,για να θυμίζει το θαύμα.

 

 

2) ΄Ενας  τούρκος αγάς δεν πίστευε στα θαύματα της Παναγιάς και με την κάμα του κάρφωσε την εικόνα. Αμέσως έτρεξε αίμα και το χέρι του εκουλλάθη. Ο αγάς μετάνιωσε και ζήτησε από την Παναγία να το γιάνει και θα χαρίσει όλα τα κτήματά του γύρω από τη Μονή. ΄Ετσι και έγινε.

 

 

3) Η παράδοση λέει πως ΄ενας αγριόχοιρος κατέστρεφε τα χτήματα του χιλιομοδιού. Η Παναγιά τον πέτρωσε και τον πέταξε σε ένα βράχο.Ο βράχος αυτός ονομάζεται "μαντήλα".

 

 


 

Σήμερα διοικείται από την Ιερά Μητρόπολη Ρόδου ,χωρίς τη συμμετοχή λαϊκών.

 

 

΄Εχει ανακηρυχθεί πολιούχος του Δήμου Νότιας Ρόδου και κάθε χρόνο γιορτάζεται η χάρη της με μεγαλοπρέπεια.

 

Συνηθίζεται η θαυματουργή εικόνα να λιτανεύεται από χωριό σε χωριό κατά την περίοδο της Σαρακοστής.Την Κυριακή του Αγίου Θωμά ,οι Μεσαναγρενοί τη φέρνουν από τη Λαχανιά στο πανηγύρι και από έκεί στο χωριό. Παραμένει στο Μεσαναγρό και την επομένη μέρα ,Δευτέρα, πηγαίνει στη Μονή.Από χωριό σε χωριό οι πιστοί τη μεταφέρουν πεζοί και είναι μεγάλη τιμή να συμμετέχεις στην πορεία.

 

 

Γιορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου .Χιλιάδες πιστοί από όλο το νησί της Ρόδου έρχονται να προσκυνήσουν και να ζητήσουν τη βοήθειά της.

 

 

 

 

 

Κυριακή, 6 Σεπτεμβρίου 2020




ΚΥΡΙΑΚΗ ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΚΙΑΔΕΝΗ ,ΠΟΥ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΙΣ 8 ΤΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗ

                                                                           








Πέμπτη, 3 Σεπτεμβρίου 2020

ΤΑ ΚΑΝΤΡΑ ΣΤΑ ΣΠΙΤΙΑ ΤΟΥΜΕΣΑΝΑΓΡΟΥ

 



                                                                                            


Τα κάντρα στα σπίτια του Μεσαναγρού είναι απαραίτητα. Στόλιζαν και ομόρφυναν τα σπίτια είτε την ημέρα του γάμου είτε καθημερινά. Αποτελούνται από ένα κεντημένο ύφασμα και μια πανέμορφη κορνίζα. Είναι τοποθετημένα απέναντι από την είσοδο του σπιτιού ,πάνω από το ράφι με τα πιάτα.

  Κάθε νέα του χωριού από μικρή μάθαινε να κεντά και να ετοιμάζει την προίκα της. Οι κοπέλες  κεντούσαν στον ελεύθερο χρόνο τους που ήταν λίγος ,γιατί βοηθούσαν τους αγρότες γονείς τους σε όλες τις δουλειές. ΄Εβλεπες λοιπόν να κεντούν στη μάντρα ,στο χωράφι , τις καθημερινές ,τις σχόλες  και ακόμα πάνω στο γαϊδουράκι ,όταν πήγαιναν για δουλειά. Κάθε κοπέλα έπρεπε να ετοιμάσει τα κεντήματά της ,τα κάντρα της ,τις πάντες  και το σπίτι του γάμου την ημέρα εκείνη , έπρεπε να είναι ξεχωριστό. Με εντυπωσίαζαν τα σπίτια την ημέρα του γάμου, για την ομορφιά τους  και την αλλαγή που γινόταν. ΄Ολοι οι τοίχοι του σπιτιού ήταν καλυμμένοι με κεντήματα ,κάντρα , πιάτα,  πάντες .

     Τα κάντρα ήταν  κεντημένα  με κλωστή  ή κουκούλι . Πρώτα τα ζωγράφιζε κάποιος που είχε κλίση στη ζωγραφική και μετά οι κοπέλες τα κεντούσαν . Χρειαζόταν μεγάλη προσοχή και ταλέντο να μη ξεφύγει η κλωστή ,γιατί οι παλαιότερες ήταν αυστηρές στην κριτική. Κάθε κάντρο είναι διαφορετικό. Τα θέματα είναι παρμένα από τη ζωή του χωριού, το περιβάλλον , διάφορα γεγονότα ή ιστορίες. Απεικόνιζαν ελάφια, παγώνια, λουλούδια, κοπέλες με τοπικές ενδυμασίες , αγγελούδια ,στεφάνια ,ζευγάρια νέων. Πολλές φορές στη μέση του κεντήματος τοποθετούσαν φωτογραφίες της οικογένειας ή πολύ προσφιλών προσώπων .

    Είναι τοποθετημένα απέναντι από την είσοδο του σπιτιού, την περαχώρα. Στη μέση πάντα υπάρχει ένας μεγάλος καθρέφτης και δεξιά και αριστερά είναι τοποθετημένα τα κάντρα.

      Σήμερα τα κάντρα είναι κειμήλια . Κάθε νοικοκυρά τα φυλάσσει σαν τα μάτια της. Είναι η ιστορία του χωριού ,το παρελθόν και το μέλλον του.


Δευτέρα, 31 Αυγούστου 2020

ΜΙΛΑΤΕ ΜΕΣΑΝΑΓΡΕΝΑ

 


                                      



                                    

Κουλούκι……………………………………..μικρό σκυλάκι

Κουλουμπώ…………………………………..κολυμπώ

κουμαράς……………………………………..κουμπαράς

κουμάρι……………………………………….τζόγος

κυμαριά……………………………………….κουμαριά

κουμπάνια…………………………………….προμήθεια

κουνάρα………………………………………καρπός πεύκου

κούννα………………………………………..καρπός

κούππα………………………………………..προύμυτα

κουρσούνι ……………………………………βαρύ

κουτουρού……………………………………τυχαία

κούτρα………………………………………. κεφάλι

κόφτω……………………………………….. τρέχω

κρούκελλος…………………………………. σιδερένιοα αντικείμενο

κωλαντρίζω…………………………………. αναβάλλω

κωλορίζι…………………………………….. βλαστός δίπλα στη ρίζα

λαϊνι…………………………………………. λαγίνι

λαμένω……………………………………… περιμένω

λαμπαδίνα…………………………………... λάμπα

λαός………………………………………… λαγός

λαουριά……………………………………    μεγάλος λαγός

λαρδί………………………………………    χοιρινό λιπαρό κρέας

λεφάσσω…………………………………… λαχανιάζω

λεσπέρης…………………………………… γεωργός

λιμασμένος………………………………… πεινασμένος

λιμπίζομαι………………………………….  επιθυμώ

λοκοπώ…………………………………….  καθαρίζω το χωράφι από χόρτα.θάμνους

λόπια………………………………………   φασόλια


Παρασκευή, 28 Αυγούστου 2020

ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΟΥ ΕΙΣΗΧΘΗΣΑΝ ΣΤΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΣΧΟΛΕΣ

 


                                                                                       


                                                                       ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ


Συγχαρητήρια στα παιδιά που κατάγονται από τον Μεσαναγρό και εισήχθησαν στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά ιδρύματα. Μπράβο σας παιδιά ,γιατί συνεχίζεται μια παράδοση του χωριού μας ,"κάθε χρόνο" Μεσαναγρενάκια"  να μας κάνουν περήφανους". Το χωριό μας ήδη έχει αρκετούς Εκπαιδευτικούς, Δικηγόρους ,Γιατρούς ,Οικονομολόγους και πολλούς άλλους.

Τα ονόματα των παιδιών είναι.

Μπόζιος          Γιάννης   ,        Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης Αθηνών

Καραγιάννη   Δήμητρα ,         Παιδαγωγικό Ρόδου

Τριντής          Βασίλειος,        Πυροσβεστική


                                                 ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ


Πέμπτη, 27 Αυγούστου 2020

Ο ΑΓΙΟΣ ΦΑΝΟΥΡΙΟΣ ,ΠΟΥ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΗΜΕΡΑ

 

 

                                                                       



 

                                                          Ο ΄Αγιος  Φανούριος

 

Ο ¨Αγιος Φανούριος είναι ένας καινούριος ΄Αγιος και στη λαϊκή παράδοση είναι αυτός που φανερώνει τα χαμένα πράγματα. Για αυτό ακριβώς το λόγο και την ημέρα της γιορτής του , συνηθίζεται να προσφέρονται γλυκίσματα ,που αφού ευλογηθούν από τον ιερέα μοιράζονται στους παρευρισκομένους,

  Η λατρεία του Αγίου Φανουρίου  φαίνεται ότι ξεκινά από τη Ρόδο , όπου κατά την παράδοση , βρέθηκε εικόνα του , όταν έσκαβαν σε ερείπια παλιού ναού έξω από τα τείχη της πόλης. Το ντύσιμό του παρέπεμπε σε στρατιωτικό ΄Αγιο. Ο Μητροπολίτης Ρόδου , Νείλος, διάβασε την επιγραφή « ΄Αγιος Φανούριος». Από τη Ρόδο η λατρεία του εξαπλώθηκε στα κοντινά νησιά και κυρίως στην Κρήτη, όπου σήμερα υπάρχουν τρία σπουδαία μοναστήρια και δεκάδες ναοί. Σύμφωνα με το λαογράφο  Γιώργο Αικατερινίδη ,ισχύει η πιο κάτω παράδοση.

« Η μάνα του ΄Αγιου δεν έκανε ποτέ καλό στη ζωή της . Μόνο ένα κρεμμυδόφυλλο έδωσε στη ζωή της σε ένα ζητιάνο. Όταν πέθανε έβραζε σε ένα καζάνι πίσσα και ο ΄Αγιος ρώτησε.- Γιατί είναι η μάνα μου εκεί μέσα…Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ του απάντησε ότι δεν έκανε ποτέ καλό στη ζωή της  και θα της έριχνε ένα κρεμμυδόφυλλο  που είχε δώσει , για να κρατηθεί και να σωθεί.  ΄Εριξαν το κρεμμυδόφυλλο και μαζί με τη μάνα του ΄Αγιου κρατήθηκαν και άλλες τρεις γυναίκες για να σωθούν. Η μάνα του τις έσπρωξε και έπεσαν πάλι μέσα. Τότε ο Αρχάγγελος του είπε ότι η μάνα του  είναι κακιά . ΄Ετσι ο ΄Αγιος ζήτησε μια χάρη . Να μην πηγαίνουν πράγματα τίποτα σ΄αυτόν ,παρά μόνο για τη μάνα του, για να συγχωρεθεί.΄ Ετσι φτιάχνουμε τη Φανουρόπιτα .