Πέμπτη, 22 Οκτωβρίου 2020

ΤΙ ΓΡΑΦΟΥΝ ΟΙ ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ

 

 

 

 

                                                                                 



        Κι άλλα χιλιόμετρα με καταπράσινα τοπία κι άλλοι λόφοι κι άλλες πεδιάδες σπαρμένες με χρυσαφί σιτάρι που χορεύει στο ρυθμό του ανέμου. Καθώς τα σύννεφα στον γκρίζο ορίζοντα πύκνωναν, έφτασα στο χωριό Μεσαναγρός. Πνιγμένο στη βλάστηση και κυκλωμένο από βουνά, έμοιαζε απομονωμένο και καλά προστατευμένο από «εισβολείς». Όχι, όμως, και από τα... καιρικά φαινόμενα. Έτσι, προτού καλά-καλά προλάβω να ολοκληρώσω την πρώτη μου βόλτα στα όμορφα στενά, άνοιξαν οι ουρανοί! Η απόφαση να αναζητήσω... καταφύγιο στο καφενείο «Μάικ» με έφερε σε επαφή με ντόπιο τσίπουρο, αγνές λιχουδιές και μερικούς από τους πιο φιλικούς ανθρώπους που συνάντησα στο νησί. Ανάμεσα στα ποτήρια, πληροφορήθηκα την ύπαρξη άπειρων θρησκευτικών μνημείων, σπαρμένων ολόγυρα από το χωριό, με σημαντικότερο το ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, του 5ου αιώνα, ο οποίος έχει χτιστεί πάνω στα ερείπια δύο παλαιότερων εκκλησιών. Αν θέλετε να τον επισκεφθείτε, δεν έχετε παρά να ζητήσετε τα κλειδιά από τον Μιχάλη, τον ιδιοκτήτη του καφενείου!

Κυριακή, 18 Οκτωβρίου 2020

ΠΑΛΙΕΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

 



                    

                                                                       




 

Τηλεόραση δεν υπήρχε ,το ραδιόφωνο σπάνιο και το τηλέφωνο, ένα και μοναδικό στο Κοινοτικό Κατάστημα ,που το χειριζόταν ο Γραμματέας. Το θυμάμαι, καβουρντιστήρι το λέγαμε ,γιατί για να τηλεφωνήσεις γύριζες ένα μοχλό. Αν ζητούσαν κάποιο στο τηλέφωνο ,ο Γραμματέας έστελνε εμάς τους μικρούς να του φωνάξουμε.

  Κάθε φορά που τηλεφωνούσαν  ,εμείς προσπαθούσαμε να ακούσουμε  και να μεταδώσουμε τα νέα. Όταν όμως ερχόταν τηλεγράφημα, ο Γραμματέας το έγραφε σε ένα ειδικό χαρτί και το έδινε στον παραλήπτη. Αυτό ήταν πιο επιβλητικό και πιο επίσημο,

  Θυμάμαι κάποτε ένας χωριανός ήταν άρρωστος στην Αθήνα  και έστειλαν από το νοσοκομείο ένα τηλεγράφημα και ζητούσαν πιστοποιητικό απορίας ,για να πληρώσει ο άρρωστος λιγότερα. Ο Γραμματέας πήρε το τηλεγράφημα ,πήγε στο καφενείο και μέσα σε κατανυχτική ατμόσφαιρα ,άρχισε να διαβάζει.

« Ανέφερε το όνομα του ασθενούς και συνέχισε…………..ασθενεί βαρέως ,ελπίς σωτηρίας δεν υπάρχει ,στείλετε τάχιστα  πιστοποιητικό απορίας». Εμείς οι μικροί ρουφήξαμε τα λόγια του Γραμματέα και σε λίγο όλο το χωριό ήξερε τα νέα.

 Αξέχαστα χρόνια . Μέχρι σήμερα όλα αυτά τα συμβάντα έχουν χαραχθεί στη μνήμη μου και μένουν ανεξίτηλα.

   ΄Αλλοτε τα νέα τα διαλαλούσε ο Τελάλης του χωριού. Αυτός πολλές φορές ήταν ο Κλητήρας της Κοινότητας. Διέθετε στεντόρεια φωνή και περπατώντας στους δρόμους του χωριού φώναζε όσο πιο δυνατά μπορούσε.

                                                                 

Κυριακή, 11 Οκτωβρίου 2020

ΤΑ ΣΠΙΤΙΑ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ

 

 

 


                                                            ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΣΠΙΤΙΟΥ

 

Το χωριό ορεινό ,οι άνθρωποι φτωχοί ,γεωργοί και κτηνοτρόφοι. Τα σπίτια ήταν καμαρικά ή με το μεσιά. Τα καμαρικά είχαν την καμάρα στη μέση του σπιτιού. Ήταν έτσι φτιαγμένη που ποτέ δε χαλούσε.  Υπήρχε μια πέτρα κλειδί ,που κλείδωνε  την καμάρα και αν έφευγε η πέτρα αυτή ,έπεφτε ολόκληρο το σπίτι. Αν δείτε παλιά χαλασμένα σπίτια ,βλέπετε ότι όλο το σπίτι έχει πέσει ,εκτός από την καμάρα. Το σπίτι είχε τέσσερα καντούνια ., Σε κάθε καντούνι υπήρχε μια πάγκα που ήταν κούφια και οι γεωργοί έβαζαν μέσα τη σπορά  και στο επάνω μέρος κοιμόντουσαν οι νοικοκυραίοι. Στο ένα καντούνι ήταν το τζάκι  και δίπλα ο σουφάς, που το χειμώνα κοιμόταν όλη η οικογένεια. Στο σπίτι με μεσιά ,υπήρχε ένα μεγάλο ,χοντρό ξύλο ,που κρατούσε τα κορφάδια .

      Δίπλα ήταν η κουζίνα ,πιο χαμηλή ,που δεν επικοινωνούσε με το σπίτι και πιο δίπλα το κελάρι . Στο κελάρι, το χειμώνα , έμεναν τα ζώα και οι νοικοκυραίοι έβαζαν τα ξύλα και  τις τροφές των ζώων.

   Μέσα στην αυλή ήταν ο φούρνος και από κάτω ήταν κτισμένο το κοτέτσι. Τα τελευταία χρόνια σε μια γωνιά της αυλής ,υπήρχε η τουαλέτα .

    Μέσα στο μονόχωρο αυτό σπίτι ζούσε όλη η οικογένεια ,που πολλές φορές αποτελείτο από πολλά άτομα.

       Μέσα στο σπίτι  υπήρχαν αρκετά χρήσιμα πράγματα. Απαριθμούμε κάποια από αυτά . Σουφράς, κατσουνάς, κλαδευτήρι, πιατοθήκη, κάντρα, πιάτα, λάμπες πετρελαίου, λαινάς, φανάρι για φωτισμό , φανάρι για τρόφιμα, καρέκλες ,σκαμνιά, κουλουρόξυλο, τυπάρι, σίδερο, καντήλι, χερομύλι, ντουλάπες ,πουρέο, σιεριστιά, πιθάρια , σταμνιά για νερό ,τσουκάλια ,μπαούλα και το εικονοστάσι με τον ΄Αγιο Προστάτη της οικογένειας και πολλούς άλλους ΄Αγιους.

       Θα προσπαθήσουμε να σας μεταφέρουμε τη ζωή των ανθρώπων αυτών μέσα σε αυτό το χώρο και θα δούμε τη χρησιμότητα όλων αυτών των αντικειμένων που βρίσκονταν μέσα στο σπίτι.

 

Κυριακή, 4 Οκτωβρίου 2020

ΛΑΪΚΕΣ ΡΗΣΕΙΣ

 

 

 

                                                   



 

                                                          ΛΑΙΚΕΣ   ΡΗΣΕΙΣ

 

-          Ο λόγος σου με  χόρτασε και το ψωμί σου φάτο.

-          Τα λόγια των πολλών κάνουν τον άνθρωπο λολό.

-          Απ΄όξω κούκλα και από μέσα πανούκλα .

-          Χριστός ανέστη ο Οβριός εχέστη κι μπε μες τον ασβέστη

            Κι από την τρομάρα του εφάνη η κωλάρα του

-          Το ένα του πόδι είναι στον λάκkο.

-          Αν έχεις τύχη διάβαινε και ριζικό περπάτα.

-          Με το δικό σου φάε και πιε, αλισβερίσι μην κάνεις.

-          Αν δεν μοιάζανε δε θα συμπεθεριάζανε.

-          Ευχή γονέων πάρε και στο βουνό ανέβα.

-          Ο Θεός να δώσει του Αβραάμ και του Ισαάκ τα καλά.

-           Να γεράσεις σαν τα ψηλά βουνά.

-          Εκύλισε ο τέτζερης και βρήκε το καπάκι.

-           

Πέμπτη, 1 Οκτωβρίου 2020

ΤΟ ΤΕΜΠΛΟ ΤΟΥ ΤΑΞΙΑΡΧΗ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ

 

 

 

 

 

                       


Ξυλόγλυπτα είναι στον ιερό Ναό του Ταξιάρχη το τέμπλο, ο δεσποτικός θρόνος και ο άμβωνας . Στο τέμπλο στηρίζονται οι συνήθεις εικόνες  έργα του 1892 και τα ξυλόγλυπτα βημόθυρα. Ιδιαιτερότητα αποτελεί το γεγονός ότι στα δεξιά του τέμπλου , δίπλα στο δεξί αναλόγιο ,είναι τοποθετημένη η εικόνα του Αγίου Γεωργίου , ενώ αντίθετα , στα αριστερά η εικόνα του Ταξιάρχη Μιχαήλ , επενδυμένη με ασημένιο κουστούμι. Η τοποθέτηση της εικόνας του Αγίου Γεωργίου στη θέση αυτή έχει την εξήγησή της. Ο Ναός του Ταξιάρχη Μιχαήλ κτίστηκε το 1861 πάνω στα ερείπια μικρότερου ναού που ήταν αφιερωμένος στον ΄Αγιο Γεώργιο. Μάλιστα επειδή κανένας Μεσαναγρενός δεν χαλούσε το ναό που ήταν μισογκρεμισμένος, από φόβο, τον γκρέμισε ο ηγούμενος της Μονής Σκιάδι.

    Στην Ωραία Πύλη βρίσκεται ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, δεξιά του η εικόνα του Χριστού, μετά η εικόνα του Ιωάννη του Προδρόμου ,ακολουθεί η εικόνα του Αγίου Νικολάου και τέλος η εικόνα του Αγίου Γεωργίου.

      Αριστερά της Ωραίας Πύλης η εικόνα της Παναγίας ,μετά είναι η είσοδος στο Ιερό με εικόνα  Αγγέλου, ακολουθεί η εικόνα του Αγίου Χαραλάμπου                                 και μετά η εικόνα του Πολιούχου Ταξιάρχη Μιχαήλ.

       Η εκκλησία έχει αγιογραφηθεί το 1997 με συνδρομές των Μεσαναγρενών. Κάθε οικογένεια πλήρωσε να  αγιογραφηθεί μια εικόνα ,συνήθως η εικόνα που προστατεύει την οικογένειά της ή έχει το όνομα κάποιου μέλους της.

                Τα τελευταία χρόνια αφαιρέθηκαν από το δάπεδο τα πλακάκια και ξανατοποθετήθηκαν τα βότσαλα που προϋπήρχαν.

  

   

Πέμπτη, 24 Σεπτεμβρίου 2020

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΥ-ΙΣΤΟΡΙΑ

 

 

 

 

                                                     


                                                ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

 


 

                                                     Ιστορία του Σχολείου Μεσαναγρού

 

Πότε ακριβώς ιδρύθηκε  το σχολείο δεν μας είναι γνωστό. Οπωσδήποτε .όμως λειτουργούσε επί Τουρκοκρατίας και  Ιταλοκρατίας.  Στοιχεία της λειτουργίας του Σχολείου υπό την επωνυμία « Δημοτική Σχολή  Μεσαναγρού» υπάρχουν από το Σχολικό έτος 1916-1917.

   Κατά το σχολικό τούτο έτος, η Σχολή λειτούργησε με 5 τάξεις, 40 μαθητές και 2 δασκάλους τους κ. Αν. Σ.  Χατζηπαρασκευά  και Ν. Ζωγράφο.  Το σχολικό έτος έληξε την 5ην  Μαϊου  1917. Η λήξη των μαθημάτων ορίζετο αναλόγως των γεωργικών εργασιών από το Κοινοτικό Συμβούλιο ,το οποίο είχε και τη φροντίδα της αμοιβής του διδακτικού προσωπικού.

  Κατά το σχολικό έτος 1917-1918 η Σχολή λειτούργησε με 6 τάξεις37 μαθητές και με την επωνυμία « Αστική Σχολή  Μεσαναγρού». Η ημερομηνία λήξεως των μαθημάτων ο αριθμός καθώς και τα ονόματα των δασκάλων δεν είναι γνωστά.

 

   Το έτος 1918-1919 λειτούργησε με 34 μαθητές και με 2 δασκάλους τους κ.   Φ. Παπαζαχαρίου , Διευθυντή και Ιωάννη  Μπίλλη , δάσκαλο ,ο οποίος καταγόταν από το χωριό.

 

  Το 1919-1920 λειτούργησε με σύνολο μαθητών 37 ,με Διευθυντή τον κ. Ιωάννη Ηρακλείδη και δασκάλους τον κ. Ιωάννη Μπίλλη και δασκάλα την κ. Δωροθέα Σεβαστιάδου και Καλλιόπη Πιννή.

 

Το Σχολείο συνέχισε να λειτουργεί κανονικά έως το έτος 1936-1937 με Διευθυντή τον κ. Ιωάννη Μπίλλη και δάσκαλο τον κ. Γεώργιο Τσάππο.

 

  Από το σχολικό έτος 1943-1944 το σχολείο λειτούργησε ως Κατηχητικό με 43 μαθητές και δασκάλους τους κ. Ιωάννη Μπίλλη και Αρχιμανδρίτη Ευγένιο.Ως κατηχητικό λειτούργησε και το σχολικό έτος  1944-1945  με  47 μαθητές και Διευθυντή τον κ. Ιωάννη Μπίλλη..

 

    Κατά το σχολικό έτος 1946-1947 έγιναν προσπάθειες  για την ανέγερση καινούριου κτιρίου ,αφού βρέθηκε το οικόπεδο και διενεργήθηκε έρανος  μεταξύ των κατοίκων του χωριού. ΄Ετσι  κτίστηκε το σημερινό κτίριο, που υπάρχει μέχρι σήμερα .

Το σχολείο κτίστηκε το έτος 1947 με δαπάνες της ΟΥΝΡΑΣ.

 

 Δωρητές και Ευεργέτες του Σχολείου είναι.

1)      Οι Μεσαναγρενοί  που βρίσκονταν στη Βαλτιμόρη

2)      Ο κ. Κυριάκος  Πιλληρής  ομογενής στη Βαλτιμόρη

3)      Η Εκκλησιαστική Επιτροπή

4)      Η Κοινότητα  Μεσαναγρού

 

      Δυστυχώς ,όπως συμβαίνει και στα άλλα χωριά της Νότιας Ρόδου το Σχολείο έκλεισε λόγω  του Δημογραφικού προβλήματος  και τώρα λειτουργεί ένα Δημοτικό Σχολείο στην Πρωτεύουσα του Δήμου ,στο Γεννάδι.

 ΄Ολο αυτό το χρονικό διάστημα το Σχολείο λειτουργούσε με έξοδα των κατοίκων της Εκκλησίας και της Κοινότητας. Οι δάσκαλοι εδιορίζοντο και επληρώνοντο  από την Κοινότητα  .Η Κοινότητα  εκανόνιζε  ακόμη πότε θα ανοίξει το σχολείο και πότε θα κλείσει.