Κυριακή 23 Ιανουαρίου 2022

ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ ΡΟΔΟΥ

                                                           


                         













                                 

Σάββατο 22 Ιανουαρίου 2022

ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΣΕ ΕΝΑ ΣΠΙΤΙ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ ΡΟΔΟΥ

 


                                                                    



Το χωριό ορεινό ,οι άνθρωποι φτωχοί ,γεωργοί και κτηνοτρόφοι. Τα σπίτια ήταν καμαρικά ή με το μεσιά. Τα καμαρικά είχαν την καμάρα στη μέση του σπιτιού. Ήταν έτσι φτιαγμένη που ποτέ δε χαλούσε. Υπήρχε μια πέτρα κλειδί ,που κλείδωνε την καμάρα και αν έφευγε η πέτρα αυτή ,έπεφτε ολόκληρο το σπίτι. Αν δείτε παλιά χαλασμένα σπίτια ,βλέπετε ότι όλο το σπίτι έχει πέσει ,εκτός από την καμάρα. Το σπίτι είχε τέσσερα καντούνια ., Σε κάθε καντούνι υπήρχε μια πάγκα που ήταν κούφια και οι γεωργοί έβαζαν μέσα τη σπορά και στο επάνω μέρος κοιμόντουσαν οι νοικοκυραίοι. Στο ένα καντούνι ήταν το τζάκι και δίπλα ο σουφάς, που το χειμώνα κοιμόταν όλη η οικογένεια. Στο σπίτι με μεσιά ,υπήρχε ένα μεγάλο ,χοντρό ξύλο ,που κρατούσε τα κορφάδια .

Δίπλα ήταν η κουζίνα ,πιο χαμηλή ,που δεν επικοινωνούσε με το σπίτι και πιο δίπλα το κελάρι . Στο κελάρι, το χειμώνα , έμεναν τα ζώα και οι νοικοκυραίοι έβαζαν τα ξύλα και τις τροφές των ζώων.

Μέσα στην αυλή ήταν ο φούρνος και από κάτω ήταν κτισμένο το κοτέτσι. Τα τελευταία χρόνια σε μια γωνιά της αυλής ,υπήρχε η τουαλέτα .

Μέσα στο μονόχωρο αυτό σπίτι ζούσε όλη η οικογένεια ,που πολλές φορές αποτελείτο από πολλά άτομα.

Μέσα στο σπίτι υπήρχαν αρκετά χρήσιμα πράγματα. Απαριθμούμε κάποια από αυτά . Σουφράς, κατσουνάς, κλαδευτήρι, πιατοθήκη, κάντρα, πιάτα, λάμπες πετρελαίου, λαινάς, φανάρι για φωτισμό , φανάρι για τρόφιμα, καρέκλες ,σκαμνιά, κουλουρόξυλο, τυπάρι, σίδερο, καντήλι, χερομύλι, ντουλάπες ,πουρέο, σιεριστιά, πιθάρια , σταμνιά για νερό ,τσουκάλια ,μπαούλα και το εικονοστάσι με τον ΄Αγιο Προστάτη της οικογένειας και πολλούς άλλους ΄Αγιους.

Θα προσπαθήσουμε να σας μεταφέρουμε τη ζωή των ανθρώπων αυτών μέσα σε αυτό το χώρο και θα δούμε τη χρησιμότητα όλων αυτών των αντικειμένων που βρίσκονταν μέσα στο σπίτι.



Κυριακή 16 Ιανουαρίου 2022

ΠΑΛΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΓΥΜΝΑΣΙΑΚΆ ΜΑΣ ΧΡΟΝΙΑ

 



                                                                    




Τα χρόνια στο Γυμνάσιο πέρασαν όμορφα. Παιδιά από το χωριό δυσκολευτήκαμε να εγκλιματι­στούμε ,αλλά τα καταφέραμε και δίναμε το παρόν στις εκδηλώσεις του Βενετοκλείου. Περίοδος του -60 και θυμάμαι μας απασχολούσαν πολύ οι αγώνες των Κυπρίων, εναντίον των Άγγλων.

Αποφασίσαμε λοιπόν να κάνουμε μια διαδήλωση και τα τρία γυμνάσια της Ρόδου( Βενετόκλειο ,Θηλέων-Καζούλειο και Οικονομικό Γυμνάσιο -Εμπορική ,που στεγαζόταν στην Ακαδημία) . Φύγαμε από το Βενετόκλειο ,πήγαμε στο Καζούλειο ,πήραμε τα κορίτσια και μετά στην Εμπορική. Υπήρχαν πάρα πολλά παιδιά με τις σάκες στην Πλάτη, που αντί για βιβλία τις είχαμε γεμίσει με πέτρες. Θα διαμαρτυρόμασταν στην Τουρκική Πρεσβεία και σε ένα γραφείο Αμε­ρικάνικο που βρισκόταν στην Πλατεία Κύπρου.

Πρώτα πήγαμε στην Αμερικάνικη Πρεσβεία ,ας την πούμε έτσι και αρχίσαμε το πετροβολητό .Δεν έμεινε τζάμι για τζάμι όρθιο. Μετά κατευθυνθήκαμε στην Τουρκική Πρεσβεία ,αλλά μας πρόλαβαν και έκλεισαν τα παντζούρια και τα πυρά μας δεν έπιασαν τόπο. Υπήρχε παλμός , μεγάλος ενθουσιασμός και φουσκώναμε από εθνική υπερηφάνεια ,γιατί κάτι συ­νεισφέραμε και μεις στον αγώνα των Κυπρίων.

Ετοιμαζόμασταν να διαλυθούμε, όταν κάποιος μας είπε ότι το Κούριερ, πολεμικό καράβι Αμερι­κάνικο, που χρησίμευε ως ραδιοφωνικός σταθμός ,ήταν αραγμένο στο λιμάνι. Φτάσαμε στο λιμάνι ,αρχίσαμε το πετροβολητό ,αλλά σε λίγο τα πυρομαχικά τέλειωσαν. Δίπλα ένα εμπορικό πλοίο ξεφόρτωνε είδη καθαριότητας . Πήγαμε και παίρναμε ό,τι βρίσκαμε μπροστά μας και τα πε­τούσαμε στο καράβι. Η θάλασσα άφρισε και άφρισε…. και ο καπετάνιος ...του εμπορικού ,για το κακό που τον βρήκε. Το καράβι έλυσε τους κάβους και έφυγε από το λιμάνι ,αλλά σε λίγο έφτασε αστυνομική δύναμη που συνελάμβανε μαθητές ,βάζοντας μας σε κλούβες. ΄Ενας από τους τυχε­ρούς ήμουν κι εγώ. Μας μετέφεραν στο Βενετόκλειο και μας πήραν στο γραφείο του Γυμνασιάρχη. Γυμνασιάρχης ήταν ο αείμνηστος Παπαχρηστοδούλου ,ένας πολύ καλός εκπαιδευτικός και πάνω από όλα ...άνθρωπος…

Οι αστυνομικοί είπαν στον Γυμνασιάρχη ,γιατί μας συνέλαβαν και αυτός με σοβαρό ύφος είπε ότι θα πράξει “ τα δέοντα ”. Οι αστυνομικοί έφυγαν και μείναμε 5 μαθητές στο γραφείο περιμένο­ντας ...τα δέοντα...Ο Γυμνασιάρχης κάθισε στο γραφείο του και εμείς περιμέναμε την απόφασή του.΄Εμεινε για λίγο σκεφτικός ,σηκώθηκε ,μας κοίταξε και μας είπε: Σήμερα με κάνατε περήφανο . Μπράβο σας . Πηγαίνετε τώρα στις τάξεις σας. Ε! λοιπόν αυτόν τον άνθρωπο που συμπαθούσα ως εκπαιδευτικό , από τότε τον είχα στην μετέπειτα ζωή μου και ως παράδειγμα προς μίμηση…..



Τετάρτη 12 Ιανουαρίου 2022

ΟΤΑΝ Η ΦΥΣΗ ΖΩΓΡΑΦΙΖΕΙ

                                                      

Η φύση ζωγραφίζει απλά ,όμορφα  ,χωρίς μπογιές ,πινέλα ,χαρτιά και πάντα μας εκπλήσει.

                                                         














Σάββατο 8 Ιανουαρίου 2022

ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΟ

     


Ευχαριστώ όλους τους φίλους και φίλες για τις ευχές σας ,για την ονομαστική μου εορτή.

                                                                      

            

                                                           ΧΙΛΙΑ  ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ

Τετάρτη 5 Ιανουαρίου 2022

Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ

 



                                                                  



Τα Φώτα στον Μεσαναγρό



Τα Φώτα ήταν ξεχωριστή γιορτή. Την παραμονή έλεγαν τα παρακάτω κάλαντα ,από σπίτι σε σπίτι.


Ο μήνας έχει αύριο 6 Ιανουαρίου


κι όλοι μας εορτάζουμε


τα Φώτα του Κυρίου.


΄Ολοι οι παπάδες περπατούν


με το σταυρό στο χέρι


και μπαίνουν μες στα σπίτια μας


και λεν τον Ιορδάνη


βοήθεια να έχετε το Μέγα Ιωάννη.


Εγώ είμαι δούλος σου Χριστέ


κι ήρθες να σε βαπτίσω


την άχραντή σου κορυφή δεν ημπορώ να αγγίξω.


Κι άπλωσε ο Πρόδρομος με το δεξί του χέρι


κι ανοίχτηκαν οι ουρανοί και βγήκε περιστέρι.


Τ΄άγιο πνεύμα ήτανε κι ήρθε να μαρτυρήσει


ότι ο Χριστός γεννήθηκε σε Ανατολή και Δύση.


Να βαφτιστούνε τα νερά σε πέλαγο να μπούνε


και να αρμενίζουν με χαρά και να δοξολογούνε.


Και την Αγία Φωτεινή την επερικυκλώσαν


και κάτω στα Γυμνάσια μέγας σφαγάς εδώσαν.


Απάνω από την πόρτα σας έχει μια περιστέρα


κι ανοίξετε την πόρτα σας να πούμε καλησπέρα.


Το πρωί ο παπάς ευλογούσε τα νερά και όλοι έπαιρναν τον Αγιασμό στα σπίτια τους. Στο τέλος της εκκλησίας οι γεροντότεροι "φώτιζαν " τους νεότερους ,καίγοντας τού­φες μαλλιών σε σχήμα σταυρού. Μετά ο παπάς μαζί με τα παιδιά ,γύριζε τα σπίτια του χωριού ψάλλοντας "Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου Κύριε " και ευλογούσε τον κόσμο.


Στις 7 του Γενάρη ,τελευταία μέρα των γιορτών ,γιόρταζαν οι Γιάννηδες και το χωριό είχε πολλούς. Πάλι γλέντια και χοροί και μετά άρχιζε η καθημερινότητα ,τα σχολεία και η γλυκιά προσμονή των επόμενων γιορτών.






Πέμπτη 30 Δεκεμβρίου 2021

ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΑΪ ΒΑΣΙΛΗ -ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ -ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ

 

                                                        


ΜΕΛΕΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΣΟΦΙΑ ΤΩΝ ΠΑΛΙΩΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΕΝΩΝ


Καλημέρα ,Άϊ Βασίλη

ούλο μάλαμα κι ασήμι


χίλια καλά στο σπίτι σας


χίλια κιλά στα αλώνι σας


τα θηλυκά στη μάντρα σας


τα αρσενικά στα σπίτια σας


κλου κλου οι πούλες σας


και του χρόνου.


Αυτά είναι τα λόγια που λέγαμε μικρά παιδιά ,όταν κάναμε το ποδαρικό την Πρωτοχρονιά. Τότε μας τα μάθαινε η γιαγιά ή ο παππούς και εμείς τα απαγγέλαμε ,χωρίς να δίνουμε σημασία στο περιεχόμενο. Εδώ και 8 χρόνια που καταγράφω την ιστορία του χωριού μου, τα ήθη και έθιμα και οτιδήποτε το αφορά, προσπαθώ να ερμηνεύσω την αξία ‘ολων αυτών και να δω αν ισχύουν και σήμερα.

Ολόκληρο το παραπάνω ποιηματάκι περιέχει ευχές ,που οι χωριανοί ήθελαν να ευωδοθούν την εποχή εκείνη. Στην αρχή καλημερίζουν τον Άγιο Βασίλη και εύχονται να τους χαρίσει μάλαμα και ασήμι , στοιχεία πλούτου και ευημερίας. Παρακάτω εύχονται να γίνουν στο σπίτι τους χίλια καλά και χίλια κιλά στο αλώνι τους. Βλέπετε ήταν γεωργοί και το σιτάρι έτρεφε όλη την οικογένεια. Ψωμιά, τραχανάς, κουλουρία ,χόντρος ,πλαστά μακαρούνια ,τσούκα ,όλα αυτά γίνονταν από το σιτάρι.

Οι δύο στίχοι – τα θηλυκά στη μάντρα σας και τα αρσενικά στα σπίτια σας -είχαν μεγάλη σημασία. Ήθελαν να γεννούν οι κατσίκες τους θηλυκά ,για λόγους ευνόητους. Έτσι πολλαπλασιαζόταν το κοπάδι τους ευκολότερα και πιο γρήγορα. Επίσης στο σπίτι τους ήθελαν περισσότερα αρσενικά , έκαναν και πολλά παιδιά τότε ,γιατί ήθελαν εργατικά χέρια να τους βοηθούν στα χωράφια και σε όλες τις γεωργικές εργασίες. Οι κόρες βλέπετε ήθελαν προίκα ,σπίτια και χωράφια . Φανταστείτε κάποιες οικογένειες που είχαν 2 και 3 κόρες να θέλουν 3 σπίτια ,την εποχή που όλα γίνονταν με τα χέρια ….

Τέλος ήθελαν να κάνουν κλου κλου οι πούλες τους, οι κότες, γιατί όταν κακαρίζουν γεννούν και καθημερινά . Το αυγό ήταν δεύτερο στην ιεραρχία των συναλλαγών ,μετά τα χρήματα. Αρκετές συναλλαγές γίνονταν με τα αυγά. Θυμάμαι, μικροί τότε, αγοράζαμε από τα μπακάλικα της εποχής ,τρόφιμα , γλυκά και πάντα ο μπακάλης ήλεγχε το αυγό να μην είναι βούριο, κλούβιο. Το ποίημα τελειώνει με ευχές.


Σήμερα όλα αυτά σχεδόν έχουν ξεχαστεί. Προσπαθούμε να τα μεταδώσουμε στα παιδιά μας και στα εγγόνια μας ,αλλά τι να καταλάβει ένα παιδί σήμερα ,από την αξία που είχαν τότε το σιτάρι, τα αυγά και τα κατσίκια…


Ας είναι ,εμείς να προσπαθούμε και σίγουρα κάτι θα μείνει.


ΑΞΕΧΑΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ




Τετάρτη 29 Δεκεμβρίου 2021

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ ΡΟΟΥ

 

                                               


Η Πρωτοχρονιά είχε κάτι το ξεχωριστό . Θέλεις η αλλαγή του χρόνου, θέλεις οι δοξασίες πως η καλή χρονιά φαινόταν από την πρώτη μέρα της , έκανε την ημέρα αυτή πιο χαρούμενη , αλλά και τους ανθρώπους πιο προσεκτικούς.


Την παραμονή, οι νοικοκυρές έφτιαχναν τη βασιλόπιτα ,ετοίμαζαν τα φαγητά και τα γλυκά και τα σπίτια έλαμπαν. Μόλις βράδιαζε, οι δάσκαλοι, η Σχολική Εφορεία και τα παιδιά ,έβγαιναν για τα κάλαντα. Τραγουδούσαν τα κάλαντα που σώζονται μέχρι σήμερα.



Εμείς οι νέοι



νέα γενεά


με θάρρος και με ελπίδα


ας πούμε την πρωτοχρονιά


τη λατρευτή πατρίδα.


...................................................


Δώστε όλοι τον οβολό σας


είναι μέγας ο σκοπός


ηθικότατος εν γένει


και εκπαιδευτικός.

Επί τω νέω έτει μας

Που μόλις ανατέλλει

Ευχόμεθα στον ΄Υψιστο

Υγεία να σας στέλλει

........................................................

Δώστε όλοι τον οβολό σας

Είναι μέγας ο σκοπός

Ηθικότατος εν γένει

Και εκπαιδευτικός

………………………………………..

Χρόνια πολλά να ζήσετε


με άκρα ευτυχία


κι οι δάσκαλοι κι οι μαθητές


σας εύχονται υγεία.


......................................................


Δώστε όλοι τον οβολό σας


είναι μέγας ο σκοπός


ηθικότατος εν γένει


και εκπαιδευτικός.



...................................................


Στις 12 η ώρα όταν άλλαζε η ώρα, οι κοπέλες του χωριού πήγαιναν στη βρύση να πάρουν το καινούριο νερό με στάμνες και να το φέρουν σπίτι. ΄Οσοι είχαν όπλα πυροβολούσαν ,κτυπούσαν οι καμπάνες ,έσβηναν τα φώτα και όσοι έπαιζαν πόκα σταματούσαν ,για να πάνε στα σπίτια τους να πουν τα χρόνια πολλά και καλή χρονιά με τους δικούς τους και να ξαναγυρίσουν πάλι στο τραπέζι.


Η αυγή της Πρωτοχρονιάς ήταν ξεχωριστή για τα παιδιά, γιατί κάνοντας το ποδαρικό ,ότι χρήματα παίρνανε ήταν δικά τους. ΄Επρεπε να ξυπνήσουν νωρίς ,να εντοπίσουν τα σπίτια που θα έδιναν περισσότερα χρήματα και να έχουν γεμίσει τις τσέπες τους με πέτρες. Χτυπούσαν λοιπόν τις πόρτες και οι νοικοκυραίοι ρωτούσαν ποιος είναι. Αν σε θεωρούσαν χρουσούζη δε σου άνοιγαν και σου έλεγαν να περάσεις αργότερα, για να μπεί στο σπίτι τους πρώτα αυτός που θεωρούσαν γουρλή. Αν σου άνοιγαν ,έμπαινες ,πετούσες μέσα στο σπίτι την πέτρα, λέγοντας.


Καλή μέρα ,΄Αι Βασίλη


ούλο μάλαμα κι ασήμι


χίλια καλά στο σπίτι σας


χίλια κιλά στα αλώνι σας


τα θηλυκά στη μάντρα σας


τα αρσενικά στα σπίτια σας


κλου κλου οι πούλες σας


και του χρόνου.


Στο τέλος σε φίλευαν δίνοντας σου γλυκά και χρήματα.



΄Οταν χτυπούσε η καμπάνα , όλο το χωριό μαζεύονταν στη εκκλησία, γίνονταν δοξολογία και το μεσημέρι μετά το πλούσιο τραπέζι , έκοβαν τη βασιλόπιτα. Την έκοβε ο πατέρας, τη σταύρωνε και έδινε στον καθένα το κομμάτι του. Πρώτα στο Χριστό, στην Παναγία, στον ΄Αγιο Βασίλη , στο σπίτι και με τη σειρά σε ΄ολα τα μέλη της οικογένειας.


Το βράδυ πήγαιναν σε όσους γιόρταζαν να τους ευχηθούν , έπιναν , τραγουδούσαν και όλοι πήγαιναν στο χοραστάσι για να χορέψουν. Οι χοροί έδιναν και έπαιρναν μέχρι το πρωί.


Καλή χρονιά σε όλους ,με υγεία και ευτυχία και οι παλιοί να διηγούνται όλα αυτά στους πιο νέους για να συνεχίζεται η παράδοση.




Δευτέρα 27 Δεκεμβρίου 2021

ΑΡΧΙΣΑΝ ΟΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΠΛΑΚΟΣΤΡΩΣΗΣ ΣΤΑ ΣΟΚΑΚΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΥ

 




                                                                     



¨Αρχισαν οι εργασίες πλακόστρωσης στα σοκάκια του Μεσαναγρού. ¨Ηδη έγινε σχεδόν η πλακόστρωση στην είσοδο του χωριού και του Μουσείου και στις επόμενες μέρες οι εργασίες θα συνεχιστούν στα υπόλοιπα σοκάκια.

Όπως είπε ο Πρόεδρος του Τοπικού Συμβουλίου κ. Μπάμπης Λάμπρου , σε λίγες μέρες θα αρχίσει και η ασφαλτόστρωση του δρόμου Καλάμι- Μεσαναγρός. Είναι ένα έργο κομβικής σημασίας για το χωριό, γιατί θα μπορούν μεγάλα φορτηγά ,μπετονιέρες να φτάνουν στο κέντρο του χωριού και έτσι θα λυθούν πολλά προβλήματα.  

Τα παραπάνω έργα εκτελούνται από το Δήμο Ρόδου.


Παρασκευή 24 Δεκεμβρίου 2021

ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΜΕ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΠΙΘΥΜΙΩΝ ΜΑΣ

              


                                                  ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΜΕ ΥΓΕΙΑ