Πέμπτη, 19 Οκτωβρίου 2017

"ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟΥ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ"




                                                



                                                            Εργασίες του Φθινόπωρου
                                                                              
Το Φθινόπωρο ήταν κάτι ξεχωριστό. Ήταν η εποχή που οι γεωργοί προετοιμάζονταν για τη σπορά. Επρεπε  να εξασφαλίσουν τα ξύλα του χειμώνα ,να χωματίσουν τα σπίτια ,να  « λοκοπίσουν» και να καθαρίσουν το σπόρο.
  
  Το λόκοπο ήταν το καθάρισμα των χωραφιών από τα ξερά χόρτα, θάμνους και οτιδήποτε άλλο. ΄Εφευγαν λοιπόν πρωί  πρωί  με τα γαϊδουράκια τους ,έπαιρναν μαζί τους τα εργαλεία τους –τσάπες  ,ταχράδες –και πήγαιναν στα χωράφια .Όλη τη μέρα  καθάριζαν τα χωράφια και έκαιγαν τα ξερόχορτα. Το λόκοπο κρατούσε αρκετές μέρες, ανάλογα με τη γη που είχε ο καθένας.

   Το χωμάτισμα  ή πατέλιωμα των σπιτιών  ,ήταν η προφύλαξη των σπιτιών από τις βροχές του χειμώνα. Σε μια περιοχή έξω από το χωριό, στο Διαούλι,  υπήρχε πατελιά-χώμα κατάλληλο για τα σπίτια. Οι άνδρες έσκαβαν την  πατελιά ,τη φόρτωναν στα γαϊδουράκια και τη μετέφεραν στο χωριό. Μετά ακολουθούσε άλλη διαδικασία. ΄Εδεναν ένα κουβά με σχοινί και μέσα έβαζαν την πατελιά. . ¨Ενας  βρισκόταν πάνω στο δώμα ,συνήθως ο άνδρας ,ο οποίος τραβούσε το σχοινί ,ανέβαζε την πατελιά και την τοποθετούσε στο δώμα.

    Ακολουθούσε η σπορά. Βδομάδες ολόκληρες  ζευγάριζαν τα χωράφια με τα ζώα ,για να τα σπείρουν. Κάθε οικογένεια είχε τουλάχιστο δύο ζώα .Συνήθως ήταν γαϊδουράκια, μουλάρια ή αγελάδες. Πρωί πρωί  τα ζώα φορτωμένα τη σπορά ,τα αλέτρια και πάνω στο σαμάρι οι νοικοκυραίοι, έφευγαν για τα χωράφια. Ολόκληρες περιοχές  έπαιρναν ζωή από τις φωνές των γεωργών  και των ζώων. ΄Εβλεπες τα ζώα κάτω από το ζύο(ζυγό) ,να σέρνουν το αλέτρι και το υνί να σχίζει τη γη και να σκεπάζει το ευλογημένο σιτάρι. Το μεσημέρι λίγη ξεκούραση  και  η δουλειά συνεχιζόταν ως το βράδυ.

     Το βραδάκι ένα κομβόι από  ζώα ,ανθρώπους γύρναγε στο χωριό. Λίγη κουβέντα με τους διπλανούς για τη δουλειά ,για το αύριο. ‘ Ολοι  βιάζονταν να γυρίσουν σπίτι και να απολαύσουν λίγο ζεστό φαγητό και τη θαλπωρή του τζακιού . Γύρω από το τζάκι καθισμένη όλη η οικογένεια  ,με τον παππού να διηγείται τα παραμύθια του  και τα παιδιά να ρουφούν τα όμορφα  λόγια του. Αξέχαστες εποχές…

                                                                    


 

   

Δευτέρα, 16 Οκτωβρίου 2017

"ΒΛΑΣΤΗΜΙΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΕΣ-3-





                                                         




                                         ΒΛΑΣΤΗΜΙΕΣ  ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΕΣ-3-

Να σε φάει το μαύρο χώμα.
Τύφλα νάχεις
Μη σώσεις και ποτάξεις.
Φούρνος να μην καπνίσει.
Που να φας το κεφάλι σου.
Γαμώ τον αδόξαστόν σου.
Που να μη γελάσουν τα χείλη σου.
Δαίμονες μέσα σου.
Να σπάσει η κούνια που σε κούναε.
Να σε κρατούν δυο και να σου λένε σκάλα.
Που να τσογκλάς με πιρούνι το νερό.
Να στραβώσει το στόμα σου.
Να μη σε κερντέσει.
Που να φας σκατά που τον Τρακό.
Που να μη δεις στον ήλιο μοίρα.
Μωρή που να μην κλάψει μωρό που κάτω σου.
Άμε στα πεντανάθεμα και κόμα παραπέρα.

Πέμπτη, 12 Οκτωβρίου 2017

"ΟΙ ΚΥΝΗΓΟΙ ΤΟΥ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΥ"





                                                                     





                                                Οι  κυνηγοί του Μεσαναγρού


Το χωριό  είναι ορεινό ,με πολλά βουνά  , έχει όμως και αρκετές πεδιάδες. Η περιοχή έχει πολλά ελάφια, λαγούς ,πέρδικες ,περαστικές μπεκάτσες και αρκετά είδη πουλιών. Την εποχή εκείνη τα άγρια ζώα συνέβαλλαν στη διατροφή των  χωρικών. Σε άλλη  καταγραφή μας , γράψαμε με ποια μέσα οι άνθρωποι της εποχής εκείνης ,έπιαναν τα άγρια ζώα.
   Από τη στιγμή που κυκλοφόρησαν τα ντουφέκια ,τα πράγματα άλλαξαν και υποχρεωτικά ακολούθησαν την εξέλιξη. Οι πρώτες ντουφεκιές  έσπασαν τη γαλήνη της περιοχής και δημιούργησαν νέα δεδομένα. Αρκετοί κάτοικοι αγόρασαν όπλα ,πήραν σκυλιά ,πολεμοφόδια , βούρια και όταν  « άνοιξε το κυνήγι» επιδόθηκαν στο σπορ.
        Και όπως λέει ο λαός , οι μεγαλύτεροι  « ψεύτες» είναι οι κυνηγοί και οι ψαράδες». Πάντα μεγαλοποιούν τα γεγονότα και πάντα  έχουν επιτυχίες. Αλλά κακά τα ψέματα « του κυνηγού και του ψαρά το πιάτο 5 φορές είναι αδειανό και μια φορά γεμάτο» 
   Πρωί πρωί ,λοιπόν ,έβαζαν τη στολή ,ζωνόντουσαν τις σφαίρες ,έριχναν τη βούρια στην πλάτη και ξεκινούσαν. ΄Αλλοι κοιμόντουσαν έξω ,για να προλάβουν. Όσοι είχαν καλά κυνηγετικά σκυλιά  ,αλλά ήξεραν και να « κανεύουν» ,σημαδεύουν καλά , πάντα κάτι πετύχαιναν . Υπήρχε ανταγωνισμός και το βράδυ στα καφενεία του χωριού, γινόταν ο απολογισμός. Τόσες πέρδικες ,λαγούς ,έφερε ό ένας  και πόσες ο άλλος. Γινόντουσαν και πειράγματα ,όπως γίνεται πάντα στα μικρά χωριά .Κάποιοι δεν τολμούσαν να πάνε στα καφενεία ,για να αποφύγουν την καζούρα.
  Μικροί εμείς ,παρακολουθούσαμε τα λεγόμενα και τις σχετικές ιστορίες ,που ήταν γαργαλιστικές και διασκεδαστικές
  Κάποτε ένας κυνηγός ,που δεν είχε σκυλί, πήγε για κυνήγι . ΄Εριχνε  πέτρες στα κλαδιά για να βγάλει πέρδικες ή λαγούς . Ξαφνικά πίσω από μια αγριοκερασιά  ,τα κλαδιά κουνιόντουσαν  και νομίζοντας ότι είναι κάποιο θήραμα , πυροβόλησε. ΄Ετρεξε  γρήγορα για να δει τι σκότωσε και όταν έφτασε , αλίμονο ….το θήραμα ήταν ένας  γάιδαρος. Είδε και έπαθε να ξεμπλέξει και ο γάιδαρος  πληρώθηκε ,χρυσός.
        Κάποιοι άλλοι κυνηγοί ανήκαν στην κατηγορία του κιουμέ . Ο κιουμές είναι η ενέδρα και εθεωρείτο υποτιμητικό να κυνηγά κανείς έτσι. Συνήθως ,έστηναν καρτέρι στα νερά ,που πηγαίνουν οι πέρδικες και οι λαγοί να πιουν το νεράκι του Θεού. Εντόπιζαν το μέρος, πήγαιναν από βραδύς , έφτιαχναν τον κιουμέ , κόβοντας κλαδιά και τοποθετώντας τα  με τέτοιο τρόπο ,για να μην φαίνονται. Ερχόντουσαν τα ζώα να πιουν και πυροβολούσαν από μικρή απόσταση και συνήθως σκότωναν περισσότερα ζώα , από ότι οι άλλοι.  ΄Επρεπε να ξέρουν την ώρα που θα έρθουν τα ζώα ή περίμεναν  αρκετές ώρες και η υπομονή πρέπει να ήταν μεγάλη.
      Κάποτε δυο φίλοι έστησαν τον κιουμέ , ο ένας  μόνο είχε όπλο και ο άλλος ήταν βοηθός . Πήραν διαφορετικές θέσεις και περίμεναν τις πέρδικες .Μεσημέρι ,μεγάλη ζέστη  και οι πέρδικες ήρθαν . Κακάριζαν κιόλας , σαν να τους έλεγαν ερχόμαστε. Αυτός  που δεν είχε το όπλο περίμενε να ακούσει το μπαμ ,αλλά πού….Οι πέρδικες ήρθαν ,ήπιαν το νεράκι και έφυγαν . Σηκώθηκε ο άοπλος και πήγε να δει τι έγινε. Βρήκε τον κυνηγό ξαπλωμένο , να κοιμάται…..
  ΄Όταν βράδιαζε  στα καφενεία όλοι περίμεναν να περάσουν οι κυνηγοί, για να δουν τι έκανε ο καθένας και να αρχίσουν τα πειράγματα. Αυτός που απέτυχε ,πολλές φορές δεν περνούσε από τα καφενεία ,αλλά από άλλους δρόμους, σαν κυνηγημένος. Οι έχοντες επιτύχει, κρεμούσαν τις πέρδικες στη ζώνη, για να φαίνονται ,κάθιζαν στο καφενείο να πιουν καφέ , να διηγηθούν τα κατορθώματά τους και να τσιγκλίσουν τους άλλους.
   




Δευτέρα, 9 Οκτωβρίου 2017

"ΒΛΑΣΤΗΜΙΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΕΣ-2-"




                                                          




                                             ΒΛΑΣΤΗΜΙΕΣ  ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΕΣ-2-

 Σκασμός  και πλανταμός
Μη σώσεις και φτάσεις.
Που να σε πιάσει ο στελλίτης.
Σφάκτης μέσα σου.
Στραβάρα στα μάτια σου.
Που να βγάλεις τη φάουσα.
Να μην καπνίσει ο φούρνος σου.
Να μη σώσεις.
Να σου πει ο Παπάς στ΄ αυτί κι ο Διάκος στο κεφάλι.
Νάρτει το χαπάρι σου.
Που να μην κάμεις χαϊρι και προκοπή.
Κακόχρονο  νάχεις.
Να! Και στα μούτρα σου.
Που να μείνουν ξελεματικά.
Έξεις και ξερός.
Όφιοι και τρικέφαλοι να σε φάνε.
Που νάναι 3 οι ώρες σου και αυτές με το οξυγόνο.
Στου πεντανάθεμα να πας.
Που να φας τα κόκκαλα σου.
Που να κάτσουν οι ογκιές σου.
Που να σε φάει το λιβόρβορο.
Που να σε πάρει ο χάρος.
Να σε φάει το μαύρο χώμα.
Στον διάολο να πας.

Πέμπτη, 5 Οκτωβρίου 2017

¨"ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΥ"



                                                              




     Είναι πάρα πολλά τα τοπωνύμια στο Μεσαναγρό. Κάθε ένα έχει και τη δική του ιστορία ,έχει πάρει το όνομά του  από το σχήμα του ,το όνομα του ιδιοκτήτη, την εθνικότητα ,τη λατρεία των αγίων  και όλα μαρτυρούν τον Ελληνικό Εθνολογικό χαραχτήρα .
    Εμείς θα σας παραθέσουμε  κάποια από αυτά που πολλοί Μεσαναγρενοί  και ιδίως οι παλιοί γνωρίζουν ,αλλά πιο πολύ για τους νεότερους, για να γνωρίσουν τη γη των προγόνων τους.
    Περνούες-                Τόπος πρίνων .Εκεί υπήρχαν και αρκετοί κήποι.
     Μπουάς                    Αρσενικό ελάφι
     Βούες     -                Χτιστές αποθήκες ,είδος πηγαδιού ,μέσα στις οποίες έβαζαν τα σιτηρά  μετά το αλώνισμα και τα άφηναν στη δροσιά της νύχτας και έπειτα τα έπαιρναν στις αποθήκες των σπιτιών για να μη τα πειράζει η ψείρα.
      Κάψαλα  -               Δάση με καμένα τα δέντρα από φωτιές.
      ¨Αρμενον -            ¨ Υψωμα από το οποίο αγναντεύουν τα πλεούμενα.
       Μακέλλα –             Θύρα στάνης φτιαγμένη με κορμούς κυπαρισσιού ή πεύκου
       Πίμαχο     -              Τόπος διεκδικούμενος
       Πέντι        -              Δεξαμενή υδρόμυλου( μύλος για άλεσμα σιτηρών )
       Ζωοπές    -              Τόποι για ζώα
       Πεντάθυρα-             Περιοχή, όπου η εκκλησία που υπήρχε ,είχε πέντε θύρες.
       Κούσπες   -             Τόποι –ορύγματα.
       Κουλουροπόταμος- Ποταμός που μοιάζει με όφι (φίδι)
       Σκυλλοπνίχτης      -  Ποταμάκι όπου πετούσαν τους ψοφισμένους σκύλους.