Η ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ

 

                                                                  

Η Πρωτοχρονιά είχε κάτι το ξεχωριστό . Θέλεις η αλλαγή του χρόνου, θέλεις οι δοξασίες πως η καλή χρονιά φαινόταν από την πρώτη μέρα της , έκανε την ημέρα αυτή πιο χαρούμενη , αλλά και τους ανθρώπους πιο προσεκτικούς.

Την παραμονή, οι νοικοκυρές έφτιαχναν τη βασιλόπιτα ,ετοίμαζαν τα φαγητά και τα γλυκά και τα σπίτια έλαμπαν. Μόλις βράδιαζε, οι δάσκαλοι, η Σχολική Εφορεία και τα παιδιά ,έβγαιναν για τα κάλαντα. Τραγουδούσαν τα κάλαντα που σώζονται μέχρι σήμερα.

Εμείς οι νέοι νέα γενεά

με θάρρος και με ελπίδα

ας πούμε την πρωτοχρονιά

τη λατρευτή πατρίδα.

...................................................

Δώστε όλοι τον οβολό σας

είναι μέγας ο σκοπός

ηθικότατος εν γένει

και εκπαιδευτικός.

Επί τω νέω έτει μας

Που μόλις ανατέλλει

Ευχόμεθα στον ΄Υψιστο

Υγεία να σας στέλλει

........................................................

Δώστε όλοι τον οβολό σας

Είναι μέγας ο σκοπός

Ηθικότατος εν γένει

Και εκπαιδευτικός

………………………………………..

Χρόνια πολλά να ζήσετε

με άκρα ευτυχία

κι οι δάσκαλοι κι οι μαθητές

σας εύχονται υγεία.

......................................................

Δώστε όλοι τον οβολό σας

είναι μέγας ο σκοπός

ηθικότατος εν γένει

και εκπαιδευτικός.

...................................................

Στις 12 η ώρα όταν άλλαζε η ώρα, οι κοπέλες του χωριού πήγαιναν στη βρύση να πάρουν το καινούριο νερό με στάμνες και να το φέρουν σπίτι. ΄Οσοι είχαν όπλα πυροβολούσαν ,κτυπούσαν οι καμπάνες ,έσβηναν τα φώτα και όσοι έπαιζαν πόκα σταματούσαν ,για να πάνε στα σπίτια τους να πουν τα χρόνια πολλά και καλή χρονιά με τους δικούς τους και να ξαναγυρίσουν πάλι στο τραπέζι.

Η αυγή της Πρωτοχρονιάς ήταν ξεχωριστή για τα παιδιά, γιατί κάνοντας το ποδαρικό ,ότι χρήματα παίρνανε ήταν δικά τους. ΄Επρεπε να ξυπνήσουν νωρίς ,να εντοπίσουν τα σπίτια που θα έδιναν περισσότερα χρήματα και να έχουν γεμίσει τις τσέπες τους με πέτρες. Χτυπούσαν λοιπόν τις πόρτες και οι νοικοκυραίοι ρωτούσαν ποιος είναι. Αν σε θεωρούσαν χρουσούζη δε σου άνοιγαν και σου έλεγαν να περάσεις αργότερα, για να μπεί στο σπίτι τους πρώτα αυτός που θεωρούσαν γουρλή. Αν σου άνοιγαν ,έμπαινες ,πετούσες μέσα στο σπίτι την πέτρα, λέγοντας.

Καλή μέρα ,΄Αι Βασίλη

ούλο μάλαμα κι ασήμι

χίλια καλά στο σπίτι σας

χίλια κιλά στα αλώνι σας

τα θηλυκά στη μάντρα σας

τα αρσενικά στα σπίτια σας

κλου κλου οι πούλες σας

και του χρόνου.

Στο τέλος σε φίλευαν δίνοντας σου γλυκά και χρήματα.

΄Οταν χτυπούσε η καμπάνα , όλο το χωριό μαζεύονταν στη εκκλησία, γίνονταν δοξολογία και το μεσημέρι μετά το πλούσιο τραπέζι , έκοβαν τη βασιλόπιτα. Την έκοβε ο πατέρας, τη σταύρωνε και έδινε στον καθένα το κομμάτι του. Πρώτα στο Χριστό, στην Παναγία, στον ΄Αγιο Βασίλη , στο σπίτι και με τη σειρά σε ΄ολα τα μέλη της οικογένειας.

Το βράδυ πήγαιναν σε όσους γιόρταζαν να τους ευχηθούν , έπιναν , τραγουδούσαν και όλοι πήγαιναν στο χοραστάσι για να χορέψουν. Οι χοροί έδιναν και έπαιρναν μέχρι το πρωί.

Καλή χρονιά σε όλους ,με υγεία και ευτυχία και οι παλιοί να διηγούνται όλα αυτά στους πιο νέους για να συνεχίζεται η παράδοση.

ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΓΙΟΡΤΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ

     

                                       

                                      

                                                    

ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ. ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΜΕ ΥΓΕΙΑ!!!

   

                                                       

ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ

                                                                  

Κάθε χρόνο τέτοια εποχή σαν κινηματογραφική ταινία περνούν από το μυαλό μας οι Χριστουγεννιάτικες γιορτές. Μέρες ξεχωριστές, μέρες αναμνήσεων, μέρες ανεπανάληπτες. Οι μέρες αυτές ήταν ξεχωριστές για τα παιδιά. Πώς και πώς τις περιμένανε. Ένα μήνα πριν έβλεπε κανείς τις προετοιμασίες σ’ όλα τα σπίτια. Όλοι βιάζονταν να τελειώσουν οι γεωργικές εργασίες, ελιές, σπορά, για να απολαύσουν μετά τις γιορτές. Ακόμα και στο σχολείο οι δάσκαλοι μάθαιναν τα κάλαντα στα παιδιά, για να είναι έτοιμα να τα ψάλλουν. Οι νοικοκυρές καθάριζαν τα σπίτια, τα άσπριζαν και τα τζάκια είχαν την τιμητική τους. Όλοι οι δρόμοι του χωριού είχαν τα περίφημα σχέδια -κύκλους από ασβέστη- που γίνονταν στα χαρμόσυνα γεγονότα. Το χωριό έλαμπε. Κάθε σπίτι έσφαζε το χοίρο του και όλη η οικογένεια συμμετείχε στην ιεροτελεστία αυτή. Οι νοικοκυρές τακτοποιούσαν το κρέας, το λίπος, έφτιαχναν τον «καβρουμά», τσιγαρισμένα μικρά κομμάτια κρέας που τα τοποθετούσαν στους πηδιακούς και από εκεί έπαιρναν για να φτιάξουν τα φαγητά τους. Βλέπετε, την εποχή εκείνη δεν υπήρχαν ψυγεία. Έπαιρναν χωριστά τα «τσιρίγκια», το δέρμα του χοίρου με λίπος, τους «κολοσαφάες», τα έντερα που τα γέμιζαν με ρύζι. Ετοίμαζαν γλυκά, νεράτζι, κατιμέρια, βασιλόπιτες, φοινίκια, μελεκούνια... Επιτέλους τα Χριστούγεννα έφταναν. Μόλις βράδιαζε οι δάσκαλοι, τα μέλη της Σχολικής Εφορείας και τα παιδιά, σπίτι σπίτι έψαλλαν τα κάλαντα, που δεν παρουσίαζαν καμιά διαφορά από τα κάλαντα της υπόλοιπης Ελλάδας. Είναι τα κλασσικά κάλαντα «Καλήν εσπέραν άρχοντες... Κάθε νοικοκύρης έδινε χρήμα τα, γλυκά, γκλεούδια και όλοι εύχονταν χρόνια πολλά. Η πόκα έδινε και έπαιρνε και όλοι έψαχναν την τύχη τους. Τα 3 ή 4 καφενεία ήταν γεμάτα από τους εραστές της πόκας. Μέχρι τις αυγές που κτυπούσε η καμπάνα της εκκλησίας, το παιχνίδι συνεχιζόταν και πολλές φορές και μετά. Κατά τις 2 τα μεσάνυχτα ο καφετζής έφτιαχνε την περίφημη μακαρονάδα και όλοι οι παίχτες την απολάμβαναν. Την άλλη μέρα καταλάβαινες τους νικητές ή τους χαμένους από το ύφος τους. Όταν η καμπάνα χτυπούσε, όλο το χωριό πήγαινε στην εκκλησία. Κανένας δεν έλειπε. Στο τέλος, οι ευχές έδιναν και έπαιρναν. Το μεσημεριανό τραπέζι ήταν κάτι το ξεχωριστό. Όλη η οικογένεια καθισμένη γύρω του, απολάμβανε τις λιχουδιές της μάνας. Το βράδυ όσοι γιόρταζαν, άνοιγαν τα σπίτια τους και υποδέχονταν τους χωριανούς. Παρέες παρέες πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι και το γλέντι συνεχιζόταν μέχρι το πρωί. Σήμερα όλα αυτά είναι μια ανάμνηση. Όσοι έμειναν στο χωριό και όσοι το επισκέπτονται τις μέρες αυτές, γιορτάζουν σύμφωνα με την εποχή, αλλά κάποια έθιμα συνεχίζουν να τηρούνται και να αντέχουν στο χρόνο.

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ

 

                                                                      

                                                        ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ

Σαν σήμερα εκδόθηκε το βιβλίο μου με τίτλο ¨Το χωριό μας ο Μεσαναγρός της Ρόδου ¨ .΄Ενα βιβλίο που περιέχει την ιστορία του μικρού αυτού τόπου , τα ήθη και έθιμα, τοπωνύμια, παλιές φωτογραφίες, Μεσαναγρενές λέξεις ,ιστορίες από τη ζωή των χωριανών και οτιδήποτε έχει σχέση με τον άνθρωπο.

Πιστεύουμε σε μια νέα έκδοση του Βιβλίου ,γιατί πολλοί Μεσαναγρενοί του εξωτερικού θέλουν να το προμηθευτούν .

Παλαιοχριστιανικές Βασιλικές (Εργασία: Γ. Δεληγιαννάκη)

 

                                                                             

Παλαιοχριστιανικές Βασιλικές (Εργασία: Γ. Δεληγιαννάκη) Παράλληλα με τα παράκτια αυτά κέντρα, η νησιωτική ύπαιθρος εμφανίζει ένα πυκνό δίκτυο μικρότερων οικισμών, είτε στις πλαγιές χαμηλών λόφων, είτε κοντά σε μικρά αγκυροβόλια. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα της δεύτερης κατηγορίας αποτελεί η περιοχή Μεσαναγρού της Νότιας Ρόδου. Κάτω από τη μεσαιωνική εκκλησία του χωριού ανακαλύφθηκε μία ευρύχωρη παλαιοχριστιανική βασιλική, η οποία αποτελούσε το κέντρο του παλαιοχριστιανικού οικισμού, τμήματα του οποίου, επίσης, αποκαλύφθηκαν. Είναι αξιοσημείωτο πως σε ακτίνα 7 χιλιομέτρων από το χωριό αποκαλύφθηκαν τουλάχιστον άλλες 9 βασιλικές. Ωστόσο, η ελλιπής μελέτη και δημοσίευση του υλικού τους δεν μας επιτρέπει να απαντήσουμε με σιγουριά εάν τα μνημεία αυτά σχετίζο- νταν με αντίστοιχους αγροτικούς οικισμούς, ή αν ανήκαν σε κάποια αγροικία, λειτουργούσαν ως προσκυνήματα ή μικρά μοναστήρια. Η σημαντική αδυναμία συσχετισμού των διάσπαρτων βασιλικών της υπαίθρου με κάποιο οικισμό ή κάποια συγκεκριμένη λειτουργία αποτελεί ίσως το σοβαρότερο πρόβλημα ερμηνείας του υλικού. Ο μεγάλος αριθμός των παλαιοχριστιανικών μνημείων που έχει επισημανθεί στην περιοχή του Μεσαναγρού, υποδηλοί ότι ο οικισμός βρισκόταν σε μεγάλη ακμή κατά τους παλαιοχριστιανικούς χρόνους. Σε έξι διαφορετικές θέσεις υπήρχαν οκτώ συνολικά παλαιοχριστιανικές βασιλικές, γεγονός το οποίο μαρτυρεί ότι ο οικισμός αποτελείτο από περισσότερες κώμες ή συνοικισμούς κάθε μία από τις οποίες είχε τη δική της βασιλική. Εξαίρεση φαίνεται να αποτελεί το εκτεταμένο παλιοχριστιανικό συγκρότημα της Αγίας Βαρβάρας στη θέση παληοκκλησιά, όπου δεν υπήρχε οικισμός και θα πρέπει να ερμηνευθεί είτε ως μοναστηριακό συγκρότημα είτε ως τόπος λατρείας μάρτυρα. 

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΟ ,ΠΟΥ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΑΥΡΙΟ

 

                                                               

Σε απόσταση 6χιλιομέτρων από το χωριό στη θέση ΄Εριντος βρίσκεται το μοναστηράκι του Αγίου Νικολάου. Κτίστηκε στα τέλη του 1960.Είναι κτισμένο στη θέση μεσαιωνικού ναού με τοιχογραφίες. Το δάπεδο καλύπτεται από λευκά μάρμαρα. Σε απόσταση λίγων μέτρων βρίσκεται αρχαίος δρόμος. Στη μια πλευρά έχει χαραχθεί η επιγραφή " ΘΕΟΥ ΧΑΡΙC" και στην άλλη η επιγραφή "ΑΡΤΟΛΟΙΜΑC". Tο μοναστηράκι λειτουργείται στη γιορτή του Αγίου στις 6 Δεκεμβρίου.

Το τέμπλο του είναι χτιστό και φέρει τις συνήθεις εικόνες έργα του Ιερομόναχου Κυρίλλου ,της νέας Σκήτης του Αγίου Ορους .

Κτίστηκε με δαπάνες των αδελφών Γεωργίου και Εμμανουήλ Παπαβασιλείου κατά τα τέλη της δεκαετίας του 1960.

Κάθε χρόνο η οικογένεια Μ. Παπαβασιλείου λειτουργεί το Μοναστηράκι , τόσο στον Εσπερινό , όσο και την ημέρα της γιορτής του Αγίου. ΄Οσοι χωριανοί βρίσκονται στο χωριό ,αλλά και από την πόλη της Ρόδου θα πάνε να προσκυνήσουν τον ΄Αγιο και να ανάψουν κερί στη χάρη του.