Τετάρτη, 10 Φεβρουαρίου 2016

"ΜΕΛΕΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΣΟΦΙΑ ΤΩΝ ΠΑΛΙΩΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΕΝΩΝ"




                                                                                    






                          ΜΕΛΕΤΩΝΤΑΣ  ΤΗ ΣΟΦΙΑ ΤΩΝ ΠΑΛΙΩΝ ΜΕΣΑΝΑΓΡΕΝΩΝ

                                      Καλημέρα ,Άϊ Βασίλη
                           ούλο μάλαμα κι ασήμι

                           χίλια καλά στο σπίτι σας

                           χίλια κιλά στα αλώνι σας

                           τα θηλυκά στη μάντρα σας

                           τα αρσενικά στα σπίτια σας

                           κλου κλου οι πούλες σας

                           και του χρόνου.

   Αυτά είναι τα λόγια που λέγαμε μικρά παιδιά ,όταν κάναμε το ποδαρικό την Πρωτοχρονιά. Τότε μας τα μάθαινε η γιαγιά ή ο παππούς και εμείς τα απαγγέλαμε ,χωρίς να δίνουμε σημασία στο περιεχόμενο. Εδώ και 8 χρόνια που καταγράφω την ιστορία του χωριού μου, τα ήθη και έθιμα και οτιδήποτε το αφορά, προσπαθώ να ερμηνεύσω την αξία ‘ολων αυτών και να δω αν ισχύουν και σήμερα.
          Ολόκληρο το παραπάνω ποιηματάκι περιέχει ευχές ,που οι χωριανοί ήθελαν να ευωδοθούν  την εποχή εκείνη. Στην  αρχή καλημερίζουν τον Άγιο Βασίλη και εύχονται να τους χαρίσει μάλαμα και ασήμι , στοιχεία πλούτου και ευημερίας. Παρακάτω εύχονται να γίνουν στο σπίτι τους χίλια καλά και χίλια κιλά στο αλώνι τους. Βλέπετε ήταν γεωργοί και το σιτάρι έτρεφε όλη την οικογένεια. Ψωμιά, τραχανάς, κουλουρία ,χόντρος ,πλαστά μακαρούνια ,τσούκα ,όλα αυτά γίνονταν από το σιτάρι.
             Οι δύο στίχοι – τα θηλυκά στη μάντρα σας και τα αρσενικά στα σπίτια σας -είχαν μεγάλη σημασία. Ήθελαν να γεννούν οι κατσίκες τους θηλυκά ,για λόγους ευνόητους. Έτσι πολλαπλασιαζόταν το κοπάδι τους ευκολότερα και πιο γρήγορα. Επίσης στο σπίτι τους ήθελαν περισσότερα αρσενικά , έκαναν και πολλά παιδιά τότε ,γιατί ήθελαν εργατικά χέρια  να τους βοηθούν στα χωράφια  και σε όλες τις γεωργικές εργασίες. Οι κόρες βλέπετε ήθελαν προίκα ,σπίτια και χωράφια . Φανταστείτε κάποιες οικογένειες που είχαν 2 και 3 κόρες να θέλουν 3 σπίτια ,την εποχή που όλα γίνονταν με τα χέρια ….
           Τέλος  ήθελαν να κάνουν κλου κλου οι πούλες τους, οι κότες, γιατί όταν κακαρίζουν γεννούν και καθημερινά . Το αυγό ήταν δεύτερο στην ιεραρχία των συναλλαγών ,μετά τα χρήματα. Αρκετές συναλλαγές γίνονταν με τα αυγά. Θυμάμαι, μικροί τότε, αγοράζαμε από τα μπακάλικα της εποχής ,τρόφιμα , γλυκά  και πάντα ο μπακάλης ήλεγχε το αυγό να μην είναι βούριο, κλούβιο. Το ποίημα τελειώνει με ευχές.

                                                              



Σήμερα όλα αυτά σχεδόν έχουν ξεχαστεί. Προσπαθούμε να τα μεταδώσουμε στα παιδιά μας και στα εγγόνια μας ,αλλά τι να καταλάβει ένα παιδί σήμερα ,από την αξία που είχαν τότε το σιτάρι, τα αυγά  και τα κατσίκια…

    Ας είναι ,εμείς να προσπαθούμε και σίγουρα κάτι θα μείνει.

                                              ΑΞΕΧΑΣΤΑ  ΧΡΟΝΙΑ